SA/Wr 298/92

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1992-03-31

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy może wejść w życie z mocą wsteczną, tj. przed dniem jej ogłoszenia?
Ratio decidendi
Uchwała organu gminy nadająca moc wsteczną przepisom prawnym, tj. moc obowiązującą przed dniem jej ogłoszenia, jest niezgodna z art. 42 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym i stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Zasady promulgacji ustaw nie mają zastosowania do przepisów prawa miejscowego, a przepisy te wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, chyba że przewidują wyraźnie termin późniejszy.
Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Miasta i Gminy w T. z dnia 31 stycznia 1991 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od posiadania psów. Zarzucono, że § 7 uchwały, który postanawiał o wejściu w życie uchwały z mocą od 1 stycznia 1991 r., narusza przepisy ustawy o samorządzie terytorialnym i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ przepisy gminne nie mogą wejść w życie wcześniej niż z dniem ich ogłoszenia. Rada Miasta i Gminy w T. argumentowała, że brzmienie § 7 uchwały nawiązuje do przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które mają zastosowanie od początku 1991 r.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność postanowień par. 7 uchwały Rady Miasta i Gminy w T. z dnia 31 stycznia 1991 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Wojewody W-kiego na uchwałę Rady Miasta i Gminy w T. z dnia 31 stycznia 1991 r. w przedmiocie ustalenia stawek podatku od posiadania psów i na podstawie art. 207 par. 3 Kpa stwierdził nieważność postanowień par. 7 zaskarżonej uchwały. Uchwałą nr X/54/91 z dnia 31 stycznia 1991 r. w sprawie podatku od posiadania psów, wydaną na podstawie art. 13 i 14 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/ oraz art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, Rada Miasta i Gminy w T. ustaliła stawkę podatku od każdego posiadanego psa w wysokości 40 000 zł rocznie. W par. 7 uchwały postanowiono, że "uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia (...) z mocą obowiązującą od 1 stycznia 1991 r.". Powyższą uchwałę zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda W-ki, zarzucając niezgodność jej 7 z art. 42 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym oraz art. 14 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, albowiem przepisy gminne, w tym także dotyczące wysokości stawek podatku od posiadania psów, nie mogą wejść w życie wcześniej niż z dniem ogłoszenia, a kwestionowanej uchwale nadano moc obowiązującą z datą wcześniejszą. W konsekwencji skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w omawianej części, jako niezgodnej z prawem. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta i Gminy w T. podniosła, że sformułowanie par. 7 uchwały nawiązuje do art. 24 cytowanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, który stanowi, że ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i ma zastosowanie do należnych podatków od początku 1991 r. A zatem brzmienie par. 7 uchwały nie jest sprzeczne z prawem, wobec czego skarga, jako bezzasadna, powinna ulec oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Do promulgacji ustaw, dekretów z mocą ustawy i rozporządzeń wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego służy Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, do którego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 grudnia 1950 r. o wydawaniu Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej i Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" /Dz.U. nr 58 poz. 524 ze zm./. Zgodnie z art. 4 tej ustawy akty prawne ogłaszane w Dzienniku wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że co innego wynika z ich treści. Zasady promulgacji i uzyskiwania mocy obowiązującej aktów prawnych ogłaszanych w Dzienniku Ustaw nie mają zastosowania do przepisów prawa miejscowego. Dlatego powołanie się przez Radę Miasta i Gminy w T. na analogię z art. 24 cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest nietrafne i bezpodstawne. O zasadach i sposobie ogłaszania przepisów gminnych stanowi art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./. W art. 42 ust. 2 tej ustawy uregulowano kwestię mocy obowiązującej przepisów gminnych, stanowiąc, że "wchodzą one w życie z dniem ogłoszenia, o ile nie przewidują wyraźnie terminu późniejszego". Wobec tego nadanie uchwale organu gminy mocy wstecznej w stosunku do daty jej ogłoszenia jest jaskrawym naruszeniem postanowień art. 42 ust. 2 tej ustawy i stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności w omawianym zakresie z mocy art. 93 ust. 1 powołanej ustawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 207 par. 3 Kpa w związku z art. 216 a par. 1 Kpa, orzeczono jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 207art. 13art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawyart. 42 ust. 2 ustawyart. 14 ustawyart. 24art. 4art. 42 ust. 1 ustawyart. 42 ust. 2art. 93 ust. 1art. 216

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło