II SA 429/93

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1993-04-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej może być zaliczony do 30-letniego okresu wymaganego do przedłużenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu?
Ratio decidendi
Okres prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej nie jest okresem pozostawania w stosunku pracy lub służbowym w rozumieniu art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu. Przepis ten dotyczy wyłącznie okresów zatrudnienia lub okresów równorzędnych z mocy przepisów szczególnych, a nie okresów zaliczalnych do stażu pracy. W związku z tym, okres prowadzenia własnego sklepu nie może być doliczony do okresu zatrudnienia w celu spełnienia wymogu 30 lat pozostawania w stosunku pracy lub służbowym.
Stan faktyczny
Wacław J., który prowadził działalność gospodarczą przez prawie 12 lat i był zatrudniony przez ponad 24 lata, zarejestrował się jako bezrobotny i otrzymywał zasiłek. Po wejściu w życie nowej ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, organ orzekł o utracie przez niego prawa do zasiłku z dniem 1 grudnia 1992 r., uznając, że nie spełnia on warunku 30 lat pozostawania w stosunku pracy lub służbowym, ponieważ okres prowadzenia działalności gospodarczej nie jest wliczany. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ wyższego stopnia, a następnie zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Wacława J.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Wacława J. na decyzję Kierownika Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) z dnia 26 stycznia 1993 r. w przedmiocie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wacław J. /urodzony dnia 27 kwietnia 1940 r., wykształcenie podstawowe, z zawodu malarz budowlany/ pozostawał w stosunku pracy - jak to ostatecznie wyliczono w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w (...) - przez 24 lata, 3 miesiące i 7 dni. Natomiast od dnia 3 kwietnia 1979 r. do dnia 1 marca 1991 r. prowadził samodzielną działalność gospodarczą /sklep z artykułami zoologicznymi/. Po zlikwidowaniu prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej Wacław J. zarejestrował się jako bezrobotny w Rejonowym Biurze Pracy w S. w dniu 4 marca 1991 r. Od tego czasu, na mocy kolejnych decyzji, był mu przyznawany zasiłek dla bezrobotnych. W dniu 1 grudnia 1991 r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457/. Stanowiła ona /z zastrzeżeniem paru wyjątków/, że okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie może przekroczyć 12 miesięcy /art. 21 ust. 2/. Dla osób, które pobierały już zasiłek przed wejściem w życie przepisów nowej ustawy, okres 12 miesięcy liczył się od jej wejścia w życie, to jest od dnia 1 grudnia 1991 r. /art. 62 cytowanej ustawy z dnia 16 października 1991 r./. Kierownik Rejonowego Biura Pracy w S. decyzją z dnia 16 grudnia 1992 r. nr RBP. III-9112-B-zas/92 orzekł o utracie przez Wacława J. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 1 grudnia 1992 r. Wacław J. odwołał się od decyzji organu I instancji do Kierownika Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...), twierdząc, że powinien mieć przedłużone prawo do zasiłku, gdyż ma przeszło 34-letni staż pracy. Kierownik Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) decyzją z dnia 26 stycznia 1993 r. nr WUR. I. 9112-1-90/93 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu podał, że do Wacława J. nie ma zastosowania sytuacja przewidziana w art. 21 ust. 3 ustawy, pozwalająca przedłużyć prawo do zasiłku do 18 miesięcy. Przepis ten odnosi się do mężczyzn, którzy pozostawali w stosunku pracy lub stosunku służbowym co najmniej przez 30 lat. Jak wynika z zebranych dokumentów, Wacław J. pozostawał w stosunku pracy przez 24 lata 3 miesiące i 7 dni. Pozostały, prawie 12-letni udokumentowany okres pracy zainteresowanego był okresem prowadzenia przez niego samodzielnej działalności gospodarczej. Nie był to więc okres pozostawania w stosunku pracy w rozumieniu obowiązujących przepisów. Wacław J. zaskarżył decyzję Kierownika Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Wojewódzkiego Urzędu Pracy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Spór przed Sądem dotyczy tylko tego, jaki okres objęty jest treścią art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457/. Wskazany przepis mówi wyraźnie o pozostawaniu w okresie 30 lat /mężczyźni/ lub 25 lat /kobiety/ "w stosunku pracy lub w stosunku służbowym". Oznacza to, że w grę wchodzą tylko okresy zatrudnienia lub okresy równorzędne /z mocy specjalnych przepisów/ z okresem zatrudnienia. Artykuł 21 ust. 3 tej ustawy natomiast nie obejmuje tak zwanych okresów zaliczalnych do stażu pracy. (...) Skarżący przez prawie 12 lat, kiedy prowadził działalność gospodarczą na własny rachunek /sklep z artykułami zoologicznymi/, nie pozostawał w żadnym "stosunku pracy lub stosunku służbowym", o którym mówi art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu. Dlatego okresu prowadzenia własnego sklepu nie można doliczyć do już wyliczonego okresu /przeszło 24-letniego/ pozostawania przez niego w stosunku pracy. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 21 ust. 3 zamiast art. 21 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 16 października 1991 r. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja prawa nie narusza i dlatego na podstawie art. 207 par. 5 Kpa należało skargę oddalić.

Powołane przepisy

art. 207art. 21 ust. 2art. 62art. 21 ust. 3 ustawyart. 21 ust. 3

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło