V SA 2370/92

Treść przepisu art. 118b ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./ nie pozwala na udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności usługowej jako agencji celnej podmiotowi, który ma skład celny. Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej G. Hartwig wystąpiło do Prezesa Głównego Urzędu Ceł z wnioskiem o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności usługowej jako agencji celnej. Zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami /art. 118b ust. 2 prawa celnego/ - o zezwolenie na prowadzenie działalności usługowej jako agencji celnej może ubiegać się osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę na terenie RP, która: 1/ nie prowadzi innej działalności gospodarczej, z wyjątkiem działalności spedycyjnej lub przewozowej. 2/ posiada odpowiednie warunki lokalowe, środki łączności i wyposażenie techniczne. 3/ zabezpieczy pokrycie roszczeń z tytułu odpowiedzialności za czynności dokonane na zlecenie podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą. Przedsiębiorstwo C. Hartwig ma odpowiednie warunki lokalowe, dysponuje środkami na złożenie zabezpieczenia, jest firmy spedycyjną, ponadto prowadzi skład celny. Prezes GUC odmówił wydania zezwolenia na prowadzenie przez PSMC Hartwig działalności usługowej jako agencji celnej. Jego zdaniem prowadzenie składu celnego jest "inną działalnością gospodarczą" w rozumieniu omówionego wyżej art. 118b ust. 2 prawa celnego, w związku z tym podmiot prowadzący skład celny nie może uzyskać zezwolenia na prowadzenia agencji celnej. PSMC Hartwig złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonej decyzji błędną wykładnię art. 118b ust. 2 prawa celnego. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Prezesa GUC i oddalił skargę. W uzasadnieniu NSA podniósł, że Prezes GUC może wydać zezwolenie na prowadzenie działalności usługowej jako agencji celnej jedynie takiemu podmiotowi, który nie prowadzi innej działalności gospodarczej, z wyjątkiem działalności spedycyjnej lub przewozowej. Wbrew temu, co twierdził skarżący, wyraźna treść przepisu art. 118b ust. 2 pkt 1 prawa celnego nie pozwala na udzielenie takiego zezwolenia podmiotowi, który ma skład celny. Prowadzenie składu celnego nie można uznać za działalność spedycyjną lub przewozową. Spedycja i przewóz mają bowiem w polskim prawie w tym m.in. w przepisach art. 794-804 oraz 774-793 Kc, ustaloną treść i treść ta nie obejmuje prowadzenia składu celnego. Bezzasadne jest też twierdzenie skarżącego, że za dopuszczalnością udzielenia zezwolenia na prowadzenie agencji celnej podmiotowi, który prowadzi skład celny, przemawia art. 74 prawa celnego. Przepis ten zobowiązuje przewoźników lub spedytorów do utworzenia - na żądania organów celnych - i utrzymania przy określonych urzędach celnych magazynów celnych i agencji celnych. Magazyn celny jest wszakże czym innym niż skład celny; gdyż służy jedynie składowaniu towarów na czas niezbędny dla potrzeb kontroli celnej /art. 74 ust. 1 pkt 1 prawa celnego/. Natomiast przez skład celny rozumie się wyodrębnioną część polskiego obszaru celnego, traktowaną jako zagranica, na której terenie nie tylko składuje się i przechowuje towary, ale także dokonuje ich konsygnacji i konfekcjonowania /art. 31 ust. 3 prawa celnego/. W przeciwieństwie zatem do prowadzenia magazynu celnego, który służy jedynie ułatwieniu wykonywania przez przewoźnika lub spedytora jego obowiązków, związanych z kontaktami z urzędami celnymi, prowadzenie składu celnego polega naprowadzeniu określonej w przepisach prawa działalności gospodarczej. Jako działalność gospodarczą traktują zresztą wyraźnie prowadzenie składu celnego przepisy prawa celnego, a zwłaszcza art. 35, w którym zawarte jest nawet odesłanie do ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ oraz art. 39. Z kolei nie można przyjąć, że zobowiązania przewoźnika lub spedytora do utworzenia i utrzymywania agencji celnej, o czym mowa w art. 74 ust. 1 pkt 2 prawa celnego, może nastąpić z naruszeniem przepisów o agencjach celnych, w tym w szczególności z naruszeniem art. 118b ust. 2 pkt 1 prawa celnego. Nie może wreszcie odnieść skutku zarzut skarżącego, iż obowiązująca regulacja prawna prowadzi do rezultatów niewłaściwych z punktu widzenia gospodarczego. Naczelny Sąd Administracyjny, stojąc na straży zgodności zaskarżonych decyzji administracyjnych z prawem, prawa tego - z powołaniem się na względy gospodarcze, czy jakiekolwiek inne - naruszać bowiem nie może.