V SA/Wa 905/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Asesor WSA - Iwona Kozłowska, , Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi [...] na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 14 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia dyscypliny finansów publicznych oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez S. Ch. (dalej: "Skarżący", "Obwiniony") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych (dalej: "GKO" lub "organ II instancji") z dnia 14 czerwca 2021 r. sygn. akt BDF1.4800.88.2020, utrzymujące w mocy orzeczenie Międzyresortowej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy ministrze właściwym do spraw administracji publicznej (dalej: "MKO") z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt BMZOS-361-1-30/2018, którym uznano Obwinionego S. Ch. - pełniącego w czasie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych funkcję Prezesa Zarządu [...] sp. z o.o. B., odpowiedzialnym za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określone w art. 13 pkt 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 289), dalej: "ustawa o odpowiedzialności", polegające na niedokonaniu w terminie oraz należnej wysokości, tj. kwocie [...] zł zwrotu środków przekazanych ze środków unijnych wynikających z decyzji Ministra Rozwoju z dnia 22 września 2016 r. znak: DIR.IV.8311.89.2016.KI.7, tj. w sprawie naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Komisja orzekająca I instancji wymierzyła Obwinionemu karę pieniężną w wysokości [...] zł i obciążyła obowiązkiem zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania w wysokości [...] zł. Zaskarżone orzeczenie GKO zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 15 lutego 2018 r. Prezes PARP złożył do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych właściwego w sprawach rozpoznawanych przez MKO, zawiadomienie o okolicznościach wskazujących na naruszenie przez Obwinionego dyscypliny finansów publicznych określone w art. 13 pkt 8 ustawy o odpowiedzialności, polegające na niedokonaniu w terminie oraz należnej wysokości zwrotu środków, przekazanych ze środków publicznych związanych z realizacją projektu finansowanego z udziałem środków publicznych pn. "[...] w [...]", przyznanych przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej w dniu 4 czerwca 2014 r. nr [...], wynikających z wskazanej wyżej decyzji Ministra Rozwoju. Orzeczeniem z dnia 8 stycznia 2020 r. o numerze wskazanym wyżej, MKO uznała S. Ch. winnym naruszenia art. 13 pkt 8 ustawy o odpowiedzialności oraz wymierzyła Obwinionemu karę pieniężną w kwocie [...] zł i obciążyła obowiązkiem zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania w wysokości [...] zł. Po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem z dnia 14 czerwca 2021 r., GKO utrzymała w mocy orzeczenie MKO. GKO, zgodnie z wynikającym z art. 24 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności, dokonała porównania stanu prawnego w czasie popełnienia czynu ze stanem prawnym obowiązującym w czasie orzekania. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności, jeżeli w czasie orzekania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia tego naruszenia, stosuje się ustawę nową, z tym że należy stosować ustawę obowiązującą w czasie popełnienia naruszenia, jeżeli jest ona względniejsza dla sprawcy. GKO po przeprowadzonej analizie uznała, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu wydania niniejszego orzeczenia, gdyż przepisy obowiązujące w dacie naruszenia nie były względniejsze dla Obwinionego. W uzasadnieniu orzeczenia Komisja wskazała, że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych w rozumieniu przepisu art. 13 pkt 8 ustawy o odpowiedzialności, jest niedokonanie w terminie lub w należytej wysokości zwrotu kwoty środków publicznych lub środków przekazanych ze środków publicznych, związanych z realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub zagranicznych. W przedmiotowej sprawie kwestią niesporną była okoliczność, iż Obwiniony pełniąc funkcję członka Zarządu [...] spółka z o.o. z siedzibą w B. i reprezentując tę spółkę zawarł w dniu 24 czerwca 2014 r. z PARP, reprezentowaną przez [...] Agencją Rozwoju Regionalnego Spółkę Akcyjną z siedzibą w K. umowę o dofinansowanie nr [...] (dalej: "Umowa") w ramach działania 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjalne innowacyjnym osi priorytetowej 4 Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, na wykonanie projektu "[...] w [...]" ("Projekt"). W myśl § 4 umowy o dofinansowanie maksymalna kwota dofinansowania określona została na [...] zł, w tym: [...] zł w formie płatności ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz [...] w formie dotacji celowej. Zgodnie z § 2 Umowy Beneficjent zobowiązany był do zrealizowania Projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w § 5 ust. 5 Umowy. Do odstąpienia od przedmiotowej umowy doszło przez złożenie oświadczenia woli przez [...] spółka z o.o. - co wiązało się, stosownie do § 13 ust. 1 ww. umowy, z koniecznością zwrotu całego otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w terminie 30 dni od rozwiązania umowy, czego Spółka nie wykonała. Obwiniony w odwołaniu stwierdził, że powodem rozwiązania Umowy były trudności w realizacji inwestycji. W dniu składania oświadczeń o odstąpieniu od Umowy z [...] i wypowiedzenia umowy o dofinansowanie zawartej z PARP, Obwiniony liczył iż ze względu na brak dostarczenia na dzień złożenia oświadczenia o odstąpieniu od urnowy urządzeń przez [...], zgodnie z treścią umowy, przedmiotowy podmiot zwróci otrzymane środki. Natomiast stało się inaczej i [...], po okresie kilku miesięcy zażądał odebrania przez Spółkę kilku urządzeń, które z punktu widzenia interesu ekonomicznego [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. straciły dla niego jakąkolwiek wartość. Zgodnie z art. 4a pkt 3 ustawy o odpowiedzialności, odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określone w art. 13 tej ustawy podlegają osoby zobowiązane lub upoważnione do działania w imieniu podmiotu zobowiązanego do realizacji projektu finansowanego z udziałem środków unijnych lub zagranicznych, któremu przekazano środki publiczne przeznaczone na realizację tego projektu lub który wykorzystuje takie środki. GKO uznała, że na podstawie okoliczności faktycznych sprawy nie budzi wątpliwości, iż S. Ch. jest odpowiedzialny za stwierdzone naruszenie, który jak ustaliła Komisja I instancji, zgodnie z danymi ujawnionymi w KRS w dniu wskazanym jako data naruszenia dyscypliny finansów publicznych, tj. w dniu 11 października 2016 r., pełnił funkcję prezesa zarządu [...] sp. z o.o. z siedzibą w B.. Z dokumentacji związanej z uzyskaniem dotacji wynika, że Obwiniony brał czynny udział w realizacji Projektu i ponosi odpowiedzialność za stwierdzone uchybienia w realizacji umowy o dofinansowanie. Data popełnienia czynu - 11 października 2016 r., to dzień następujący po upływie 14-dniowego terminu zwrotu środków (art. 207 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności). GKO podzieliła stanowisko MKO, iż stopień szkodliwości dla finansów publicznych czynów przypisanych Obwinionemu jest wyższy niż znikomy (art. 28 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności). Dokonując oceny stopnia szkodliwości dla finansów publicznych opisanych wyżej naruszeń dyscypliny finansów publicznych Komisja uwzględniła przede wszystkim wagę naruszonych obowiązków, a także sposób i okoliczności ich naruszenia. Oceniając stopień zawinienia GKO uznała, że Obwiniony miał możliwość innego zachowania, które pozwoliłoby uniknąć naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Nie wystąpiły bowiem przeszkody uniemożliwiające wstępną ocenę zasadności zamierzenia inwestycyjnego, w tym możliwość jego sfinansowania w całości przez Spółkę. GKO podkreśliła, ze Obwiniony miał, i powinien mieć z racji pełnionej funkcji, świadomość, że złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy pociągnie za sobą konsekwencje zwrotu otrzymanej dotacji, jak również wpłynie na sfinansowania w całości przez [...] Sp. z o.o. Jak wynika bowiem z analizy stanu fatycznego wykonawca instalacji Biuro Projektów [...] Sp. z o. o. miał uzasadnione wątpliwości, co do zdolności wywiązania się przez Spółkę kierowaną przez Obwinionego z zaciągniętych zobowiązań. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 2 ustawy o odpowiedzialności, odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba, której można przypisać winę w czasie popełnienia naruszenia. Nie można przypisać winy, jeżeli naruszenia nie można było uniknąć mimo dołożenia staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. W ocenie GKO brak jest wątpliwości, co do winy Obwinionego, zaś stopień szkodliwości penalizowanego czynu dla finansów publicznych jest znaczny, nie tylko na skutek stopnia stwierdzonego zawinienia, lecz również ze względu na wysokość niezwróconych środków. Wskazana we wniesionym odwołaniu okoliczność braku środków oraz narzędzi uniknięcie braku zwrotu środków pochodzących z dotacji była w pełni zawiniona przez Odwołującego. Podniesione w odwołaniu okoliczności; w kontekście szkodliwości dla finansów publicznych stwierdzonego czynu, obejmujące zajęcie majątku o wartości przekraczającej wartość wyrządzonej czynem szkody i sugestia aby urządzenia wykonane w ramach umowy przez [...] sp. z o.o. zostały przejęte na własność przez PARP są o tyle niecelowe, że sam Odwołujący w toku postępowania przed Komisją I instancji wskazał, że [...] sp. z o.o. po okresie kilku miesięcy zażądał odebrania przez [...] spółka z o.o. kilku urządzeń, (...) które z punktu widzenia interesu ekonomicznego [...] spółka z o.o. z siedzibą w B. straciły dla niego jakąkolwiek wartość (vide str. 8 zaskarżonego orzeczenia). Przy takim stanowisku Obwinionego trudno jest zakładać aby urządzenia te przedstawiały jakąkolwiek wartość dla PARP. W ocenie GKO kara wymierzona Obwinionemu przez Komisję I instancji jest w pełni adekwatna do winy i stwierdzonych naruszeń. Za jej zmianą nie przemawia również wcześniejszy brak karalności Obwinionego. GKO wskazała, że zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2077), dalej: "u.f.p.", w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. GKO stwierdziła, że zgodnie z art. 13 pkt 8 ustawy o odpowiedzialności, naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niedokonanie w terminie lub w należnej wysokości zwrotu kwoty środków publicznych lub środków przekazanych ze środków publicznych, związanych z realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub zagranicznych. Zdaniem GKO zebrany materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przez Obwinionego dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 13 pkt 8 ustawy o odpowiedzialności. Komisja stwierdziła również, że nie ma podstaw do uznania, że czyn Obwinionego charakteryzuje się znikomą szkodliwością dla finansów publicznych. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy o odpowiedzialności, przy ocenie stopnia szkodliwości dla finansów publicznych naruszenia dyscypliny finansów publicznych wywołującego skutki finansowe bierze się pod uwagę w szczególności wysokość skutku finansowego, w tym m.in. kwotę środków publicznych niewpłaconych lub niezwróconych na właściwy rachunek budżetu państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych. W rozpoznawanej sprawie nie została zwrócona kwota ponad [...] zł. Uwzględniając w szczególności pojęcie mienia znacznej wartości, o którym mowa w art. 115 § 5 Kodeksu karnego GKO uznała, że nie zwrócono należności w znacznej wysokości. Komisja podkreśliła, że Obwiniony nie dokonał zwrotu dofinansowania, a jednocześnie jako Strona umowy o dofinansowanie bezpośrednio przyczynił się do zaistnienia okoliczności, które spowodowały konieczność rozwiązania umowy o dofinansowanie. Powyższe powoduje również, że wymierzona Obwinionemu kara mieści się w zakresie prawnych kompetencji organu orzekającego. Zgodnie z treścią art. 34a pkt 1 ustawy o odpowiedzialności, karę pieniężną albo karę nagany można wymierzyć w szczególności w przypadku naruszenia dyscypliny finansów publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znaczny, z tym że jeżeli wskutek naruszenia nie została wpłacona lub zwrócona należność Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych w znacznej wysokości wymierza się karę pieniężną, które to okoliczności miały miejsce w niniejszej sprawie. GKO stwierdziła także, że nie ma podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary, w szczególności, że działaniem swoim Obwiniony dokonał znacznego uszczuplenia środków publicznych. Obwiniony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez GKO. Skarżący zarzucił orzeczeniu GKO: 1) naruszenie art. 24 ust. 1 ustawy poprzez uznanie, iż w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy aktualne na dzień orzekania, pomimo tego, że w czasie popełnienia czynu przepisy ustawy pozostawały względniejsze dla Obwinionego, 2) naruszenie art. 13 pkt 8 ustawy w zw. z art. 19 ustawy, a to poprzez uznanie, iż doszło do wypełnienia znamion czynu zabronionego poprzez przyjęcie, że nie doszło do zwrotu środków publicznych w terminie, podczas gdy co zostało wskazane w toku postępowania. Obwiniony wskazał PARP źródło zaspokojenia się, co do wypłaconej kwoty dotacji, poprzez zajęcie ruchomości w postaci aparatów i urządzeń wykonanych w trakcie realizacji Umowy o dofinansowanie nr [...] przez organ egzekucyjny z wniosku PARP, a ponadto w toku postępowania w sprawie udzielenia spółce [...] sp. z o.o. ulgi w zwrocie kwoty dotacji, poprzez rozłożenie jej na raty wydana została decyzja w przedmiocie wstrzymania egzekucji względem Spółki, co do zwrotu kwoty dotacji, 3) naruszenie art. 19 ust. 2 ustawy poprzez uznanie, że obwinionemu można przypisać winę w czasie popełnienia czynu, podczas gdy obwiniony nie miał środków oraz narzędzi umożliwiających uniknięcie braku zwrotu środków pochodzących z dotacji, czy też kontynuowanie realizacji umowy, jeżeli wykonawca korzystając z przysługującego mu uprawnienia od umowy o wykonanie instalacji objętej dotacją od umowy odstąpił, wykorzystując przelane mu zgodnie z warunkami dotacji środki na wykonanie części urządzeń i robot budowlanych, a obwiniony dołożył wszelkiej staranności, aby uniknąć tej sytuacji, jak również obwiniony nie miał możliwości dokonania oceny, przy zaciąganiu zobowiązania, iż pomimo zabezpieczenia środków finansowych na realizację remontu. Wykonawca na podstawie danych finansowych znanych mu przy podpisywaniu umowy, odstąpi od niej, 4) w przypadku uznania istnienia czynu oraz winy obwinionego, należy zarzucić wydanemu orzeczeniu naruszenie art. 28 ustawy, poprzez ukaranie obwinionego, pomimo, tego że z okoliczności sprawy wynika, iż stopień szkodliwości dla finansów publicznych czynu obwinionego jest znikomy - organ egzekucyjny prowadzący czynności względem [...] sp. z o.o. dokonał zajęcia majątku o wartości przekraczającej wartość wyrządzonej czynem szkody, a środki pochodzące z dotacji wykorzystane zostały zgodnie z jej celem - na zakup urządzeń i wykonanie robot budowlanych, co w świetle prawomocnych orzeczeń sądowych zostało potwierdzone, czego Główna Komisja nie uznała za wykazane, 5) naruszenie przepisów postępowania, tj. 89 ust. 1 ustawy, a to poprzez brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, w tym brak pozyskania akt postępowania toczącego się przed ówczesnym Ministrem Rozwoju i Inwestycji z sprawie z odwołania Spółki [...] sp. z o.o. od decyzji PARP dot. udzielenia ulgi w zwrocie dofinansowania, brak włączenia do akt postępowania postanowienia o wstrzymaniu egzekucji względem Spółki [...] sp. z o.o., brak włączenia do akt postępowania postanowień o zajęciu ruchomości oraz dokonaniu wpisu hipotek przymusowych na nieruchomościach [...] sp. z o.o. zabezpieczających zwrot środków otrzymanych z tytułu dotacji, brak uwzględnienia okoliczności sprawy związanych z podejmowaniem przez Obwinionego starań, w celu pozyskania środków na pokrycie wkładu własnego realizacji inwestycji objętej umową o dofinansowanie, m.in. poprzez uzyskanie kredytu inwestycyjnego. W odpowiedzi na skargę GKO wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd, kierując się tymi przesłankami uznał, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Przedmiotem oceny Sądu jest orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia z dnia 14 czerwca 2021 r., utrzymujące w mocy orzeczenie Międzyresortowej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy ministrze właściwym do spraw administracji publicznej z dnia 8 stycznia 2020 r., którym uznano Obwinionego S. Ch. - pełniącego w czasie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych funkcję Prezesa Zarządu [...] sp. z o.o. B., odpowiedzialnym za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określone w art. 13 pkt 8 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, polegające na niedokonaniu w terminie oraz należnej wysokości, tj. kwocie [...] zł zwrotu środków przekazanych ze środków unijnych wynikających z decyzji Ministra Rozwoju z dnia 22 września 2016 r. znak: DIR.IV.8311.89.2016.KI.7, tj. w sprawie naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Komisja orzekająca I instancji wymierzyła Obwinionemu karę pieniężną w wysokości [...] zł i obciążyła obowiązkiem zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania w wysokości [...] zł. Poddając kontroli działanie organów orzekających w rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdza, że organy te nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wnioski organu wyprowadzono z zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie wykraczają one poza swobodną ocenę dowodów. Skarga nie jest zasadna. Należy podkreślić, że środki finansowe będące przedmiotem sporu pochodzą ze środków publicznych, a zatem nie może budzić wątpliwości, że sposób ich wykorzystania musi być pod szczególną kontrolą, a wydatkowanie ich podlega rygorom wydatkowania środków budżetowych. Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca zarówno w ustawie o finansach publicznych, jak i w ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w sposób jednoznaczny, unormował zasady gospodarowania środkami publicznymi wskazując, że prawidłowość gospodarowania nimi podlega ochronie określonej m.in. regulacjami normującymi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określa zasady i zakres odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, organy właściwe do prowadzenia tego postępowania oraz postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny (art. 1 ustawy o odpowiedzialności). Ustawa o odpowiedzialności w swojej treści zawiera szereg przepisów szczegółowo określających, jakie działanie lub zaniechanie podlega odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jednym z takich przepisów jest art. 13 pkt 8 ustawy o odpowiedzialności, z którego wynika, że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niedokonanie w terminie lub w należnej wysokości zwrotu kwoty środków publicznych lub środków przekazanych ze środków publicznych, związanych z realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub zagranicznych. Z akt sprawy wynika, że decyzją Ministra Rozwoju z dnia 22 września 2016 r. zobowiązano [...] sp. z o.o. do zwrotu środków przeznaczonych na realizację ww. projektu w kwocie [...] zł. Bezspornym w sprawie jest fakt, iż ww. Spółka nie zwróciła środków określonych ww. decyzją. Sąd stwierdza, że z treści art. 207 u.f.p. wynika, iż określone w tym przepisie, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości środki, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. [...] sp. z o.o. była zatem zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranych środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji Ministra Rozwoju. Sąd zwraca uwagę, że na podstawie § 13 ust. 1 umowy o dofinansowanie zawartej w dniu 4 czerwca 2014 r., w przypadku rozwiązania umowy w trybach, o których mowa w § 12 ust. 1 - 3, z zastosowaniem ust. 2, Beneficjent w terminie 30 dni od dnia rozwiązania umowy jest zobowiązany do zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami. Jak wynika z § 13 ust. 2 pkt 1 i 2 umowy o dofinansowanie wynika, iż w przypadku wykorzystania dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, stosuje się art. 207 i następne ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 4a pkt 3 ustawy o odpowiedzialności, odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określone w art. 13 tej ustawy podlegają osoby zobowiązane lub upoważnione do działania w imieniu podmiotu zobowiązanego do realizacji projektu finansowanego z udziałem środków unijnych lub zagranicznych, któremu przekazano środki publiczne przeznaczone na realizację tego projektu lub który wykorzystuje takie środki. S. Ch., w dniu wskazanym jako data naruszenia dyscypliny finansów publicznych, tj. w dniu 11 października 2016 r., pełnił funkcję prezesa zarządu [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. (dane ujawnione w KRS). Przypisanie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych wymaga łącznego spełnienia warunków, określonych w ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Zdaniem Sądu takie warunki w odniesieniu do osoby Skarżącego zostały spełnione. Ostateczną decyzją Ministra Rozwoju z dnia 22 września 2016 r., [...] sp. z o.o. została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranych środków w kwocie [...] zł. W rozpoznawanej sprawie Skarżący naruszył dyscyplinę finansów publicznych nie dokonując w terminie oraz należnej wysokości zwrotu środków w ww. kwocie, przekazanych ze środków publicznych związanych z realizacją projektu finansowanego z udziałem środków publicznych, przyznanych przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, czym spełnił przesłanki określone w art. 13 pkt 8 ustawy o odpowiedzialności. Kwestia braku zwrotu przedmiotowej należności przez Skarżącego jest bezsporna. Zasadnie zatem właściwe organy orzekły o odpowiedzialności Skarżącego za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut naruszenia art. 13 pkt 8 ustawy o odpowiedzialności. Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o odpowiedzialności, odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba, której można przypisać winę w czasie popełnienia naruszenia. Nie można przypisać winy, jeżeli naruszenia nie można było uniknąć mimo dołożenia staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, naruszenie dyscypliny finansów publicznych miało charakter zawiniony, czego dowodzi brak podjęcia przez Skarżącego działań w zakresie zwrotu przedmiotowej należności. W tej sprawie Komisja zasadnie przypisała Skarżącemu winę, stwierdzając, że Skarżący zdawał sobie sprawę z ciążącego na nim obowiązku, a mimo to dopuścił się naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Obwiniony przyjmując powierzone mu stanowisko prezesa zarządu [...] sp. z o.o. przyjął pełną odpowiedzialność związaną z wykonywaniem tej funkcji. Podpisując umowę o dofinansowanie z dnia 4 czerwca 2014 r. na realizację projektu pn. "[...] w [...]", Skarżący przyjął odpowiedzialność związaną z realizacją tej umowy. Zgodnie z § 2 ust. 2 umowy, w zamian za przyznane dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się do realizacji Projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w § 5 ust. 5 umowy, z należytą starannością zgodnie z umową i jej załącznikami. Umowa o dofinansowanie została rozwiązana przez Beneficjenta z dniem 30 sierpnia 2015 r., co jednoznacznie wskazuje, że projekt nie został i nie zostanie zrealizowany, a cele opisane we wniosku o dofinansowanie nie zostały osiągnięte. Skarżący działał bezprawnie, a ustalone przez organy orzekające okoliczności popełnienia czynu są dla niego niekorzystne. Sąd nie znalazł żadnych okoliczności wyłączających możliwość postawienia takiego zarzutu. Nieprawidłowości działania Obwinionego nie tłumaczy odstąpienie wykonawcy od umowy. Brak zatem podstaw do uwzględnienia zawartego w skardze zarzutu dotyczącego naruszenia art. 19 ust. 2 ustawy o odpowiedzialności. Art. 28 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, stanowi, że nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znikomy. Wbrew zarzutom skargi organy prawidłowo, po analizie materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie uznały, że brak ku temu przesłanek. Zauważyć należy, że termin "szkodliwość czynu" kojarzy się z karnistyczną koncepcją stopniowalnej właściwości przestępstwa, uznawaną za podstawowe kryterium ustalania wagi czynu zabronionego (zob. wyrok SN z 11 maja 1971 r., sygn. akt V KRN 147/71, LEX nr 21403, wyrok SN z 3 grudnia 1980 r., sygn. akt V KRN 338/80, OSNPG 1981/5, poz. 50). Zdefiniowana w art. 115 § 2 k.k. społeczna szkodliwość czynu to ilościowo-jakościowa klauzula generalna, pełniąca dwie funkcje: ujmowana abstrakcyjnie stanowi uzasadnienie decyzji ustawodawcy o wprowadzeniu czynu zabronionego, zaś konkretnie – przybiera wartość walidacyjną przy rozstrzyganiu sprawy (tak M. Budyn-Kulik [w:] M. Mozgawa (red.) Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2019, s. 381). Pojęcie to agreguje elementy podmiotowo i przedmiotowo istotne, których analiza w konkretnej sprawie przesądza o karygodności czynu, o którym mowa w art. 1 § 2 k.k., to jest o tym, czy zasługuje on na ukaranie, a jeżeli tak, jakiego rodzaju ma to być sankcja i jak dotkliwa. Karygodnym jest tylko taki czyn zabroniony, którego stopień społecznej szkodliwości jest wyższy niż znikomy. Nasuwa się w związku z tym sugestia, że ustawodawca, formułując w art. 34a ustawy dyrektywę wymiaru kary za naruszenie dyscypliny finansów publicznych korzystał z funkcjonującego w dziedzinie prawa karnego wzorca karygodności czynu. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego ustalenia stopnia szkodliwości czynu i przyjęcia, że stopień szkodliwości naruszenia dyscypliny finansów publicznych był znaczny, podczas gdy - jak twierdzi Skarżący - stopień ten był znikomy, Sąd podziela stanowisko GKO, iż czyn nie ma charakteru znikomej szkodliwości dla ładu finansów publicznych. Naruszenie dyscypliny finansów publicznych było karygodne, a rozmiary szkody dla finansów publicznych są znaczne. Nie mają wpływu na tę ocenę podniesione w skardze okoliczności dotyczące zajęcia majątku o wartości, jak wskazuje Skarżący, przekraczającej wartość wyrządzonej czynem szkody. Sąd podziela stanowisko organu, iż sugestia aby urządzenia wykonane w ramach umowy przez [...] sp. z o.o. zostały przejęte na własność przez PARP są niecelowe, wobec faktu, iż Odwołujący w toku postępowania przed Komisją I instancji wskazał, że [...] sp. z o.o. po okresie kilku miesięcy zażądał odebrania przez [...] sp. z o.o. kilku urządzeń, które z punktu widzenia interesu ekonomicznego [...] sp. z o.o. straciły dla niego jakąkolwiek wartość. Uzasadnienia nie znajduje również zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności, który nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, organ orzekający I instancji prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, natomiast organ II instancji potwierdził ustalenia faktyczne organu I instancji i prawidłowo ocenił zarówno zebrany materiał dowodowy, jak i postępowanie organu I instancji. Jednocześnie wymierzając Skarżącemu karę Komisja wzięła pod uwagę wszystkie okoliczności w jakich doszło do naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Nieuzasadniony okazał się także zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności, zgodnie z którym, jeżeli w czasie orzekania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia tego naruszenia, stosuje się ustawę nową, z tym że należy stosować ustawę obowiązującą w czasie popełnienia naruszenia, jeżeli jest ona względniejsza dla sprawcy. Należy podkreślić, że Skarżący nie wskazał powodów, dla których uważa, że przepisy ustawy w czasie popełnienia czynu są dla Obwinionego względniejsze. Zdaniem Sądu w sprawie znajdują zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu wydania niniejszego orzeczenia, gdyż przepisy obowiązujące w dacie naruszenia nie były względniejsze dla Obwinionego. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. | |