SA/Po 2644/93

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1994-08-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zwrotu należności celnych na podstawie art. 80 ust. 1 Prawa celnego, nawet jeśli nastąpił po terminie, przysługują odsetki od tych należności, w szczególności na podstawie art. 481 Kodeksu cywilnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 80 ust. 3 Prawa celnego wyłącza możliwość dochodzenia odsetek od należności celnych zwracanych na podstawie art. 80 ust. 1 Prawa celnego, niezależnie od tego, czy zwrot nastąpił w terminie, czy po jego przekroczeniu. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 481 Kodeksu cywilnego, regulując odrębną materię odsetek wynikających ze zdarzeń administracyjnoprawnych.
Stan faktyczny
Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego odmawiającą Hucie Szkła zapłaty odsetek od należności celnych zwróconych po terminie. Huta Szkła wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając sprzeczność decyzji z art. 481 Kc i art. 80 Prawa celnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

oddala skargę. Prezes Głównego Urzędu Ceł działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, oraz art. 80 ust. 3 prawa celnego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego odmawiającą Hucie Szkła zapłaty odsetek od należności celnych zwróconych na podstawie art. 80 ust. 1 Prawa celnego. W motywach tej decyzji wyjaśniono, że zgodnie z art. 80 ust. 3 Prawa celnego od należności celnych zwróconych na podstawie art. 80 ust. 1 Prawa celnego nie płaci się odsetek. Art. 80 ust. 1 cytowanej ustawy zakreśla wprawdzie termin do zwrotu cła za wywiezione z kraju materiały zużyte przy wyrobie towarów wywiezionych w obrocie towarowym z zagranicą, jednakże nie przewiduje konsekwencji w przypadku ich zwrotu po ustalonym terminie. Huta wniosła skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia oraz zarzucając jej sprzeczność z treścią art. 481 Kc oraz art. 80 Prawa celnego. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Obowiązek płacenia odsetek powstaje w bardzo różnych sytuacjach i na skutek różnorakich zdarzeń prawnych. Obowiązki w tym zakresie regulowane są bardzo różnie w poszczególnych ustawach. W szczególności art. 481 Kc, na który powołuje się skarżąca, reguluje jeden z większej liczby rodzajów odsetek znanych prawu cywilnemu, to jest odsetki za zwłokę jako skutek niewykonywania, bądź nienależytego wykonania, zobowiązania pieniężnego. U źródeł obowiązku płacenia odsetek, o jakich mowa w art. 481 Kc, leży jednak zwłoka w wykonaniu zobowiązania cywilnoprawnego a nie administracyjnoprawnego. Stąd też opisywana instytucja odsetek za zwłokę w wykonaniu zobowiązania cywilnoprawnego jest nieprzydatna w postępowaniu celnym. Prawo celne regulując w art. 81 ust. 2 w zw. z art. 79 ust. 2 instytucję odsetek za zwłokę, w zwrocie nienależnie pobranych należności celnych oraz wypowiadając się w art. 80 ust. 3 o braku obowiązku uiszczania odsetek od należności zwracanych na podstawie art. 80 ust. 1 Prawa celnego, nie stanowi więc lex specialis w stosunku do art. 481 Kc, lecz reguluje całkowicie odrębną materię odsetek, których obowiązek płacenia wynika ze zdarzeń administracyjnoprawnych właściwych dla postępowania celnego. Wobec tego nie powinno budzić wątpliwości, że treść art. 80 ust. 3 Prawa celnego wyłącza płacenie odsetek zarówno w razie zwrotu należności w terminie określonym w art. 80 ust. 1 jak i z przekroczeniem tego terminu, zwłaszcza jeśli zważyć dosłowne brzmienie przepisu i reguły wykładni gramatycznej. Art. 80 ust. 3 Prawa celnego bowiem brzmieniem swym obejmuje zarówno stany faktyczne zwrotu należności w terminie określonym w art. 80 ust. 1, jak i z przekroczeniem tego terminu. Co za tym idzie, w postępowaniu celnym art. 80 ust. 3 Prawa celnego skutecznie wyłącza możność dochodzenia odsetek od należności wymienionych w art. 80 ust. 1 Prawa celnego. Nie jest natomiast wyłączone dochodzenie przed sądem powszechnym, na podstawie przepisów o czynach niedozwolonych, odszkodowań w wysokości korzyści utraconych na skutek przekroczenia przez organ celny terminu określonego w art. 80 ust. 1 Prawa celnego. Utraconymi korzyściami mogłaby być np. kwota odsetek bankowych możliwych do uzyskania w okresie zwłoki. Mając na względzie wymienione przesłanki na podstawie art. 207 par. 5 Kpa oddalono skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło