II SA 1186/94

Odmowa wydania koncesji na prowadzenie apteki może nastąpić z powodu braku rękojmi należytego wykonywania tej działalności gospodarczej. Wojciech B. wystąpił dnia 21 września 1993 r. z wnioskiem do Inspektoratu Nadzoru Farmaceutycznego w Warszawie o wydanie koncesji na prowadzenie apteki ogólnodostępnej typu B w Warszawie. Wcześniej zwrócił się z podaniem do Okręgowej Izby Aptekarskiej o zaopiniowanie jego starań o przeniesienie koncesji na prowadzenie apteki typu B z lokalu przy ul. R. do lokalu przy ul. K., oświadczając, że z chwilą uzyskania koncesji na prowadzenie apteki przy ul. K. zobowiązuje się złożyć koncesję na prowadzenie apteki przy ul. R. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Warszawie decyzją z dnia 22 lutego 1994 r. odmówił Wojciechowi B. wydania koncesji, o którą wnioskował, ze względu na brak potrzeby w tym zakresie spowodowany funkcjonowaniem w pobliżu planowanej apteki dostatecznej ilości aptek tego typu. Decyzja ta jest zbieżna z opinią samorządu aptekarskiego wyrażoną wcześniej w tej sprawie. Odmowna decyzja Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego została utrzymana w mocy decyzją Krajowego Inspektora Farmaceutycznego. Organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji podał, że skarżący nie daje gwarancji prowadzenia tej nowej apteki zgodnie z przepisami prawa. Stwierdzenie to oparł na wynikach przeprowadzonej tuż przed wydaniem decyzji w I instancji kontroli apteki dotychczas prowadzonej przez skarżącego przy ul. R. Podczas tej kontroli stwierdzono, że skarżący samowolnie zmienił lokal apteczny na mniejszy. Tę ostateczną decyzję Wojciech B. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze domaga się jej uchylenia, wywodząc, że spełnia warunki przewidziane prawem dla uzyskania koncesji. Natomiast umotywowanie odmownej decyzji względami celowościowymi i brakiem gwarancji należytego prowadzenia apteki uważa za bezzasadne. W odpowiedzi na skargę Krajowy Inspektor Farmaceutyczny wnosi o jej oddalenie. Na uzasadnienie swego stanowiska przywołuje ponownie argumentację zawartą w pisemnych motywach decyzji I i II instancji. Podnosi, że wyniki kontroli apteki prowadzonej przez skarżącego przy ul. R. dają podstawę do stwierdzenia braku rękojmi należytego prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto podziela wcześniejszą ocenę co do braku potrzeb uruchomienia w tym miejscu apteki tego typu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa z dnia 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i nadzorze farmaceutycznym nie określa przesłanek odmowy wydania koncesji na prowadzenie apteki. W myśl art. 35 tej ustawy w sprawach koncesjonowania aptek nie uregulowanych w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o działalności gospodarczej. Według art. 20 ust. 6 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej organ koncesyjny może odmówić wydania koncesji z powodu braku rękojmi należytego wykonywania działalności gospodarczej lub spełniania warunków postawionych mu w koncesji. Stwierdzenie istnienia tej rękojmi lub jej braku jest kwestią oceny dokonywanej w oparciu o informacje na temat predyspozycji, cech i dotychczasowego zachowania się zainteresowanego, przy uwzględnieniu charakteru koncesjonowanej działalności gospodarczej. Skarżący prowadzi już taką działalność - aptekę przy ul. R. w W. Nie budzi wątpliwości, że skarżący prowadząc dotychczas aptekę dopuścił się naruszenia prawa i określonych w koncesji warunków prowadzenia takiej działalności, choćby przez fakt samowolnej zmiany lokalu apteki, na mniejszy, nie odpowiadający wymogom określonym przez prawo. Te, jak i inne uchybienia w zakresie przestrzegania warunków dotyczących prowadzenia apteki, stwierdzone w toku kontroli przeprowadzonej przez organ nadzoru farmaceutycznego, uzasadniają - zdaniem sądu - ocenę braku po stronie skarżącego rękojmi należytego prowadzenia drugiej apteki i w konsekwencji odmowę wydania mu koncesji. Sąd nie podziela natomiast stanowiska organu koncesjonującego, według którego przesłanką odmowy wydania koncesji mogą być także względy celowościowe - brak zapotrzebowania na tego rodzaju aptekę. Zdaniem sądu administracyjnego zarówno przepisy ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach, nadzorze farmaceutycznym, ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich, jak i ustawy o działalności gospodarczej nie dają podstaw do reglamentowania tej działalności z punktu widzenia jej dostępności dla ludności. Specyfika takiej działalności i wynikające z niej zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego sprawiają, że nie może być ona prowadzona na zasadach pełnej wolności gospodarczej, a więc przez każdego i w każdych warunkach. Koncesjonowanie i nadzór nad wykonywaniem tej działalności ma służyć zapewnieniu odpowiedniej jakości tych usług. Nic natomiast nie przemawia za tym, iżby należało reglamentować dostępność tych usług dla społeczeństwa. Sąd nie podziela wyrażonych w odpowiedzi na skargę obaw, że zbyt duża liczba aptek tego samego typu może stanowić utrudnienie dla społeczeństwa. Wydaje się, iż skuteczniej od administracji rynek może decydować o odpowiedniej ilości aptek takiego czy innego typu. Troska organów nadzoru farmaceutycznego o zapewnienie odpowiedniej proporcji między aptekami "A" i "B" może być natomiast wykorzystana dla. realizacji wąsko pojmowanych interesów korporacyjnych aptekarzy, na co zdaje się wskazywać treść negatywnej opinii Okręgowej Izby Aptekarskiej, wydanej w tej sprawie. Powyższe wywody pozwalają na stwierdzenie pewnych uchybień w zaskarżonej decyzji. Z tego jednak względu, że zasadniczym i wystarczającym powodem odmowy wydania koncesji skarżącemu był prawidłowo ustalony brak rękojmi należytego prowadzenia tej działalności i spełnienia warunków wynikających z koncesji, skargę należało w oparciu o przepis art. 207 par. 5 Kpa oddalić.