I SA/Po 420/96
WyrokWSA w Poznaniu1996-11-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak ustroju wspólności majątkowej między małżonkami wyklucza możliwość ponoszenia przez współmałżonka odpowiedzialności za zaległości podatkowe podatnika, jeśli decyzja o odpowiedzialności została doręczona w trakcie trwania wspólności majątkowej?Ratio decidendi
Brak ustroju wspólności majątkowej między małżonkami wyklucza możliwość ponoszenia przez współmałżonka odpowiedzialności z tytułu zaległości podatkowych podatnika. Dla oceny stosunków majątkowych między małżonkami wiążący jest moment doręczenia małżonkowi decyzji o odpowiedzialności wydanej w trybie art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności współmałżonka za zaległości podatkowe podatnika. Kluczowe było ustalenie, czy brak ustroju wspólności majątkowej między małżonkami wyklucza możliwość ponoszenia przez współmałżonka odpowiedzialności, mimo doręczenia decyzji w trakcie trwania wspólności. Analizie podlegał charakter prawny decyzji wydanej na podstawie art. 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.Pełny tekst orzeczenia
1. Skoro skutki prawne decyzji wydanej na podstawie art. 41 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ powstają z chwilą jej doręczenia małżonkowi podatnika, a zaległości podatkowe podlegają zaspokojeniu z majątku wspólnego małżonków, to brak ustroju wspólności majątkowej między małżonkami wyklucza możliwość ponoszenia przez współmałżonka odpowiedzialności z tytułu zaległości podatkowych podatnika. Dla oceny stosunków majątkowych między małżonkami wiążący jest moment doręczenia małżonkowi decyzji o odpowiedzialności wydanej w trybie art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
2. Decyzja wydana na podstawie art. 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych ma cechy decyzji zarówno konstytutywnej, jak i deklaratoryjnej.
Odpowiedzialność osoby trzeciej powstaje z chwilą zaistnienia ustawowych przesłanek tej odpowiedzialności /trwanie małżeństwa w czasie powstania zaległości podatkowej/. Z tego punktu widzenia, decyzja wydana na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych ma charakter deklaratoryjny, gdyż stwierdza jedynie zaistnienie takiej odpowiedzialności.
Z chwilą doręczenia decyzji, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy, osobie trzeciej, powstaje obowiązek spełnienia przez tę osobę świadczenia pieniężnego. W tym znaczeniu decyzja ta ma charakter konstytutywny. W przypadku, gdy małżonek podatnika mającego zaległości podatkowe nie jest związany w dacie wydania decyzji z podatnikiem ustrojem wspólności majątkowej małżeńskiej, nie jest on osobą zobowiązaną do spełnienia świadczenia pieniężnego za zaległości podatkowe podatnika,
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło