I SA/Po 420/96

WyrokWSA w Poznaniu1996-11-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak ustroju wspólności majątkowej między małżonkami wyklucza możliwość ponoszenia przez współmałżonka odpowiedzialności za zaległości podatkowe podatnika, jeśli decyzja o odpowiedzialności została doręczona w trakcie trwania wspólności majątkowej?
Ratio decidendi
Brak ustroju wspólności majątkowej między małżonkami wyklucza możliwość ponoszenia przez współmałżonka odpowiedzialności z tytułu zaległości podatkowych podatnika. Dla oceny stosunków majątkowych między małżonkami wiążący jest moment doręczenia małżonkowi decyzji o odpowiedzialności wydanej w trybie art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności współmałżonka za zaległości podatkowe podatnika. Kluczowe było ustalenie, czy brak ustroju wspólności majątkowej między małżonkami wyklucza możliwość ponoszenia przez współmałżonka odpowiedzialności, mimo doręczenia decyzji w trakcie trwania wspólności. Analizie podlegał charakter prawny decyzji wydanej na podstawie art. 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Pełny tekst orzeczenia

1. Skoro skutki prawne decyzji wydanej na podstawie art. 41 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ powstają z chwilą jej doręczenia małżonkowi podatnika, a zaległości podatkowe podlegają zaspokojeniu z majątku wspólnego małżonków, to brak ustroju wspólności majątkowej między małżonkami wyklucza możliwość ponoszenia przez współmałżonka odpowiedzialności z tytułu zaległości podatkowych podatnika. Dla oceny stosunków majątkowych między małżonkami wiążący jest moment doręczenia małżonkowi decyzji o odpowiedzialności wydanej w trybie art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. 2. Decyzja wydana na podstawie art. 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych ma cechy decyzji zarówno konstytutywnej, jak i deklaratoryjnej. Odpowiedzialność osoby trzeciej powstaje z chwilą zaistnienia ustawowych przesłanek tej odpowiedzialności /trwanie małżeństwa w czasie powstania zaległości podatkowej/. Z tego punktu widzenia, decyzja wydana na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych ma charakter deklaratoryjny, gdyż stwierdza jedynie zaistnienie takiej odpowiedzialności. Z chwilą doręczenia decyzji, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy, osobie trzeciej, powstaje obowiązek spełnienia przez tę osobę świadczenia pieniężnego. W tym znaczeniu decyzja ta ma charakter konstytutywny. W przypadku, gdy małżonek podatnika mającego zaległości podatkowe nie jest związany w dacie wydania decyzji z podatnikiem ustrojem wspólności majątkowej małżeńskiej, nie jest on osobą zobowiązaną do spełnienia świadczenia pieniężnego za zaległości podatkowe podatnika,

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło