I SA/Kr 1074/96

Artykuł 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ może mieć zastosowanie do opłaty skarbowej od umów sprzedaży wierzytelności, dopiero gdy we właściwym trybie zostanie potwierdzony nienależny charakter tej opłaty. Tryb ten jest zaś uregulowany w wydanym na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej zarządzeniu z dnia 21 lipca 1989 r. w sprawie sposobu pobierania, uiszczania i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobu pobierania tej opłaty /M.P. nr 25 poz. 193 ze zm./. Z przepisów rozdziału 2 tego zarządzenia wynika, że gdy opłata skarbowa została uiszczona na rachunek właściwego urzędu skarbowego, to zobowiązany /osoba upoważniona/ przesyła oryginał lub kopię umowy temu organowi. Z kolei urząd skarbowy wydaje decyzję w sprawie wymiaru tej opłaty. W rozpoznawanej sprawie postępowanie w sprawie wymiaru opłaty skarbowej zostało tylko wszczęte. O nienależnym charakterze tej opłaty można będzie więc mówić dopiero wówczas, gdy to postępowanie zostanie zakończone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawą materialnoprawną zwrotu opłaty skarbowej są art. 13 ustawy o opłacie skarbowej i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ w związku z par. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 lutego 1989 r. w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych na niektóre rodzaje świadczeń pieniężnych oraz określenia właściwości organów podatkowych w sprawie umorzenia zobowiązań podatkowych /Dz.U. nr 6 poz. 40 ze zm./. Według art. 13 ustawy o opłacie skarbowej opłata skarbowa od czynności cywilnoprawnej podlega zwrotowi, gdy np. czynność ta jest nieważna lub prawomocnym orzeczeniem Sądu została stwierdzona jej nieważność albo uchylone zostały skutki prawne oświadczenia woli /nieważność względna/ albo nie spełnił się warunek zawierający, od którego strony uzależniły wykonanie czynności cywilnoprawnej. Przepis ten ma zastosowanie między innymi do umów sprzedaży rzeczy i praw majątkowych, w tym umów sprzedaży wierzytelności, o ile podlegają one opłacie skarbowej. Natomiast w rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do tego, czy umowy bezwarunkowe sprzedaży wierzytelności, które wywołały skutki prawne, podlegają opłacie skarbowej. Według art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych kwoty nadpłaconych i nienależnie uiszczonych podatków /nadpłaty/ podlegają z urzędu zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, a w razie braku takich zobowiązań podlegają, z zastrzeżeniem ust. 4, zwrotowi z urzędu w ciągu 3 dni od powstania nadpłaty, chyba że podatnik zgłosi wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Przepis ten może jednak mieć zastosowanie do opłaty skarbowej od umów sprzedaży wierzytelności dopiero, gdy we właściwym trybie zostanie potwierdzony nienależny charakter tej opłaty. Tryb ten jest zaś uregulowany w wydanym na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej zarządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lipca 1989 r. w sprawie sposobu pobierania, uiszczania i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobu pobierania tej opłaty /M.P. nr 25 poz. 193 ze zm./. Z przepisów rozdziału 2 tego zarządzenia wynika, że gdy opłata skarbowa została uiszczona na rachunek właściwego urzędu skarbowego, to zobowiązany /osoba upoważniona/ przesyła oryginał lub kopię umowy temu organowi. Z kolei urząd skarbowy wydaje decyzję w sprawie wymiaru tej opłaty. W rozpoznawanej sprawie postępowanie w sprawie wymiaru opłaty skarbowej zostało tylko wszczęte. O nienależnym charakterze tej opłaty można będzie więc mówić dopiero wówczas, gdy to postępowanie zostanie zakończone. W tym stanie rzeczy wystąpienie przez bank o zwrot opłaty skarbowej jest przedwczesne. Z tych względów Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.