I SA/Łd 399/96
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1997-03-12
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest władny wkraczać w uznanie administracyjne organu podatkowego dotyczące umorzenia zaległości podatkowych na podstawie art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w uznanie administracyjne organu podatkowego dotyczące umorzenia zaległości podatkowych, ponieważ oznaczałoby to ocenę decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, co wykracza poza zakres kontroli sądowej ograniczony do zgodności z prawem. Organy podatkowe, działając w ramach uznania administracyjnego, mogą decydować o umorzeniu zaległości podatkowych, biorąc pod uwagę interes podatnika i budżetu państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku podatnika o umorzenie zaległości podatkowych, który został rozpatrzony negatywnie przez organy podatkowe w ramach uznania administracyjnego. Organy powołały się na konieczność zapewnienia dochodów budżetu państwa. Podatnik zaskarżył decyzję, kwestionując sposób jej rozpatrzenia przez organy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę podatnika.Pełny tekst orzeczenia
Rozgraniczenie sprzecznych interesów: z jednej strony - podatnika ubiegającego się o ulgę, a z drugiej - budżetu Państwa i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności konkretnej sprawy jest istotą uznania administracyjnego, przewidzianego w art. 31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza, określony w art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych, ograniczony do kontroli pod względem zgodności z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Przesłanki zastosowania umorzenia zaległości podatkowych zawarte w tym przepisie stanowią tzw. pojęcia niedookreślone /nieostre/, których wykładni na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy dokonuje organ podatkowy. Jednocześnie decyzje wydawane w tego rodzaju sprawach mają charakter uznaniowy; organ podatkowy może wybierać między różnymi rozwiązaniami - od umorzenia zaległości podatkowej w całości przez uczynienie tego w większej lub mniejszej części aż do całkowitej odmowy umorzenia zaległości. Wynika z tego, że nawet w razie zaistnienia podanych w art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych "wypadków gospodarczo lub społecznie uzasadnionych" organ podatkowy może, ale nie musi, zastosować ulgi określone w tym przepisie. I tak też w rozpatrywanej sprawie zachowały się organy podatkowe, które w ramach uznania administracyjnego dokonały oceny sytuacji skarżącej i nie uwzględniły jej wniosku o umorzenie zaległości. Organy podatkowe powołały się przy tym na konieczność zapewnienia dochodów budżetu Państwa. Rozgraniczenie sprzecznych interesów: z jednej strony podatnika ubiegającego się o ulgę, a z drugiej - budżetu Państwa i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności konkretnej sprawy jest istotą uznania administracyjnego, przewidzianego w art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza określony w art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych, ograniczony do kontroli pod względem zgodności z prawem. A z tego punktu widzenia zaskarżona decyzja nie może być zakwestionowana, w szczególności Sąd nie doszukał się naruszenia przez organy podatkowe przepisów proceduralnych. Wyjaśniły one okoliczności faktyczne sprawy, w tym dotyczące sytuacji materialnej i życiowej skarżącej, o czym świadczy znajdujący się w aktach administracyjnych formularz informacyjny dotyczący sytuacji skarżącej i jej rodziny, sporządzony przy udziale skarżącej. Z powyższych względów na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło