I SA/Łd 399/96

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1997-03-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest władny wkraczać w uznanie administracyjne organu podatkowego dotyczące umorzenia zaległości podatkowych na podstawie art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w uznanie administracyjne organu podatkowego dotyczące umorzenia zaległości podatkowych, ponieważ oznaczałoby to ocenę decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, co wykracza poza zakres kontroli sądowej ograniczony do zgodności z prawem. Organy podatkowe, działając w ramach uznania administracyjnego, mogą decydować o umorzeniu zaległości podatkowych, biorąc pod uwagę interes podatnika i budżetu państwa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku podatnika o umorzenie zaległości podatkowych, który został rozpatrzony negatywnie przez organy podatkowe w ramach uznania administracyjnego. Organy powołały się na konieczność zapewnienia dochodów budżetu państwa. Podatnik zaskarżył decyzję, kwestionując sposób jej rozpatrzenia przez organy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę podatnika.

Pełny tekst orzeczenia

Rozgraniczenie sprzecznych interesów: z jednej strony - podatnika ubiegającego się o ulgę, a z drugiej - budżetu Państwa i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności konkretnej sprawy jest istotą uznania administracyjnego, przewidzianego w art. 31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza, określony w art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych, ograniczony do kontroli pod względem zgodności z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Przesłanki zastosowania umorzenia zaległości podatkowych zawarte w tym przepisie stanowią tzw. pojęcia niedookreślone /nieostre/, których wykładni na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy dokonuje organ podatkowy. Jednocześnie decyzje wydawane w tego rodzaju sprawach mają charakter uznaniowy; organ podatkowy może wybierać między różnymi rozwiązaniami - od umorzenia zaległości podatkowej w całości przez uczynienie tego w większej lub mniejszej części aż do całkowitej odmowy umorzenia zaległości. Wynika z tego, że nawet w razie zaistnienia podanych w art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych "wypadków gospodarczo lub społecznie uzasadnionych" organ podatkowy może, ale nie musi, zastosować ulgi określone w tym przepisie. I tak też w rozpatrywanej sprawie zachowały się organy podatkowe, które w ramach uznania administracyjnego dokonały oceny sytuacji skarżącej i nie uwzględniły jej wniosku o umorzenie zaległości. Organy podatkowe powołały się przy tym na konieczność zapewnienia dochodów budżetu Państwa. Rozgraniczenie sprzecznych interesów: z jednej strony podatnika ubiegającego się o ulgę, a z drugiej - budżetu Państwa i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności konkretnej sprawy jest istotą uznania administracyjnego, przewidzianego w art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza określony w art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych, ograniczony do kontroli pod względem zgodności z prawem. A z tego punktu widzenia zaskarżona decyzja nie może być zakwestionowana, w szczególności Sąd nie doszukał się naruszenia przez organy podatkowe przepisów proceduralnych. Wyjaśniły one okoliczności faktyczne sprawy, w tym dotyczące sytuacji materialnej i życiowej skarżącej, o czym świadczy znajdujący się w aktach administracyjnych formularz informacyjny dotyczący sytuacji skarżącej i jej rodziny, sporządzony przy udziale skarżącej. Z powyższych względów na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło