I SA/Łd 492/96
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1997-04-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaległość płatnika z tytułu nieodprowadzenia pobranego podatku od pracowników może zostać umorzona na podstawie art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, uwzględniając interes społeczny i gospodarczy?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w sposobie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ podatkowy. Sąd podkreślił, że do zobowiązania prawno-płatniczego z tytułu pobrania i nieodprowadzenia podatków od pracowników stosuje się odpowiednio art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, a nieodprowadzenie pobranego podatku nosi znamiona bezpodstawnego wzbogacenia kosztem Skarbu Państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zaległości z tytułu nieodprowadzenia podatku od pracowników. Podatnik domagał się umorzenia tej zaległości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał, czy organ podatkowy prawidłowo ocenił przesłanki umorzenia, w tym instytucję swobodnego uznania oraz nadzwyczajny charakter wypadków społecznie i gospodarczo uzasadniających umorzenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
oddala skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, z przyczyn wskazanych przez Izbę Skarbową, a zawartych w uzasadnieniu jej decyzji, a także w odpowiedzi na skargę.
Odnosi się to zarówno do instytucji swobodnego uznania, jak i nadzwyczajnego charakteru wypadków społecznie i gospodarczo uzasadniających takie umorzenie. Kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega zatem sposób w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie zajścia owych wypadków, a także czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. W tym zaś zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w zakresie uwzględnienia subiektywnego interesu podatnika w zbiegu z interesem społecznym polegającym na gromadzeniu dochodów Państwa.
Należy nadto podkreślić - co nie było wprost wyrażone przez Izbę Skarbową - iż do zobowiązania prawno-płatniczego, z tytułu pobrania i nieodprowadzenia podatków /zaliczek/ od pracowników - art. 31 Ustawy ma zastosowanie w sposób odpowiedni do istoty zaległości płatniczej. Art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych dotyczy przede wszystkim zaległości z tytułu ciążącego na podatniku zobowiązania podatkowego /art. 3 ust. 3 ustawy/. Płatnik natomiast odpowiada za zobowiązania płatnicze, tj. za obliczenie, pobranie i odprowadzenie podatku od podatnika. Jego zatem zaległość dotyczy zobowiązania prawnopłatniczego. Nieodprowadzenie pobranego przez płatnika podatku nosi zatem znamiona bezpodstawnego wzbogacenia się kosztem Skarbu Państwa, wobec wywiązania się podatnika z ciążącego na nim zobowiązania. Stosownie do tego należy interpretować pojęcie zajścia wypadków społecznie i gospodarczo uzasadniających umorzenie takiej zaległości.
Mając powyższe na względzie oraz działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło