I SA/Łd 658/96

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1997-09-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zinterpretował pismo podatnika jako wniosek o umorzenie zaległości podatkowych, zamiast jako odwołanie od decyzji wymiarowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy podatnik nie posiada wykształcenia prawniczego i jego intencje nie zostały należycie wyjaśnione?
Ratio decidendi
Organ podatkowy uchybił wymogom postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązkom wyjaśnienia istoty pisma podatnika, jego żądań i intencji. Nie można było bezkrytycznie przyjąć, że pismo stanowiło wniosek o umorzenie zaległości podatkowych, gdy istniała możliwość, że było to odwołanie od decyzji wymiarowych. Obowiązek rozróżnienia i wyjaśnienia tych instytucji prawnych spoczywał na organie, zwłaszcza wobec braku doświadczenia procesowego podatnika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pisma podatnika z dnia 24.11.1995 r., które organy podatkowe zinterpretowały jako wniosek o umorzenie zaległości podatkowych. Podatnik kwestionował podatek i podstawy opodatkowania. Sąd administracyjny uznał, że organy nie wyjaśniły istoty pisma, a mogło ono stanowić odwołanie od decyzji wymiarowych. Podkreślono brak wykształcenia prawniczego i doświadczenia procesowego podatnika.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję (lub inne rozstrzygnięcie organu, co wynika z kontekstu i art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o NSA).

Pełny tekst orzeczenia

Jeżeli nawet skarżący z powodów obiektywnych nie dostrzegł różnicy między odwołaniem od decyzji wymiarowych, a postępowaniem w sprawie umorzenia zaległości podatkowych /i chodziło mu tylko o efekt w postaci zmniejszenia bądź uchylenia dolegliwości podatkowej/, rozróżnienia, rozważenia i wyjaśnienia w tym przedmiocie zgodnie z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa obciążały organ podatkowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organy podatkowe uchybiły w sprawie wymogom art. 7-9, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 i art. 170 Kpa. Nie wyjaśniono bowiem w żaden sposób istoty /w tym i zamiaru skarżącego/ pisma z dnia 24.11.1995 r., które wszczęło niniejsze postępowanie. Pismo to organy podatkowe /bezkrytycznie a być może przedwcześnie i niezasadnie/ oceniły jako wniosek z art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Poprawności takiej interpretacji nie można wykluczyć. Nie można jednak wykluczyć również, że pismo to stanowiło - co do istoty a także intencji - odwołanie od decyzji wymiarowych o ocenianej niniejszym zaległości podatkowej stanowiących. Wskazują na to przewijające się w toku całego postępowania wywody podatnika kwestionujące podatek, podstawy opodatkowania, koszty uzyskania przychodu. Ze sprawy i pism skarżącego wynika też, w sposób oczywisty, że nie jest on osobą posiadającą znaczny zasób wykształcenia - w tym szczególnie prawniczego, czy też doświadczenia lub przygotowania procesowego. Wyjaśnienie istoty ocenianego pisma procesowego, żądań skarżącego i jego prawnie znaczących intencji było więc w powyższym stanie rzeczy podstawowym obowiązkiem organu podatkowego. Zaniedbanie w tym przedmiocie mogło zaważyć na całym postępowaniu albowiem na obecnym etapie postępowania nie można wykluczyć, że dotyczyć ono miało kwestii wymiarowych a nie rozpatrywanego w ramach uznania administracyjnego umorzenia zaległości podatkowych. Jeżeli nawet skarżący z powodów obiektywnych nie dostrzegł różnicy między tymi instytucjami prawnymi /i chodziło mu tylko o efekt w postaci zmniejszenia bądź uchylenia dolegliwości podatkowej/, rozróżnienia, rozważenia i wyjaśnienia w tym przedmiocie zgodnie z art. 6-9 Kpa obciążały organ podatkowy. W wyżej opisanym stanie rzeczy, powołując się na art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd uprawniony był orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło