I SA/Lu 1199/96

WyrokWSA w Lublinie1997-11-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług oraz podatku zryczałtowanego na podstawie art. 166 Kpa, jeśli rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a organ nie dysponuje wystarczającymi podstawami faktycznymi do samodzielnego rozstrzygnięcia tego zagadnienia?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może zawiesić postępowania w sprawie zwrotu podatku VAT i podatku zryczałtowanego na podstawie art. 166 Kpa, jeśli nie wykaże, że rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a sam organ nie dysponuje wystarczającymi podstawami faktycznymi do samodzielnego rozstrzygnięcia tego zagadnienia. Względy celowości lub konieczność przeprowadzenia dokładnej kontroli zasadności żądania nie są wystarczające do zawieszenia postępowania na tej podstawie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowień o zawieszeniu postępowania w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług oraz podatku zryczałtowanego. Organ podatkowy zawiesił postępowanie, powołując się na art. 166 Kpa, uznając, że rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego związanego z kontrolą Urzędu Kontroli Skarbowej. Strona skarżąca kwestionowała zasadność zawieszenia, podnosząc zarzuty naruszenia art. 97 par. 1 Kpa. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące art. 97 par. 1 Kpa są niezasadne, gdyż podstawa rozstrzygnięcia była inna, jednak stwierdził naruszenie art. 166 Kpa.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług i podatku zryczałtowanego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 166 Kpa zgodnie z którym "w postępowaniu w sprawach ustalenia podstaw opodatkowania i podatków zawieszenie postępowania może nastąpić, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwy organ lub Sąd". Rozwiązanie przyjęte w art. 166 Kpa jest więc rozwiązaniem szczególnym w stosunku do przyjętego w art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa. W postępowaniu w sprawie zobowiązań podatkowych organ podatkowy może zawiesić postępowanie, gdy w jego ocenie, rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie był właśnie art. 166 Kpa, co wynika z treści decyzji. Nie są zatem zasadne zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 97 par. 1 Kpa, który w przedmiotowej sprawie w ogóle nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia. Sprecyzowanych zarzutów naruszenia tego przepisu prawa skarżącego zresztą nie wskazał. Podnieść przy tym należy, że wbrew wywodom skargi żądanie zwrotu dotyczyło tak podatku VAT, jak i zryczałtowanego podatku dochodowego, a kwestie prawidłowości rozliczenia z budżetem w tych podatkach są przedmiotem kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej. Nie będąc jednak związany granicami skargi /art. 51 ustawy o NSA/ Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji wydane zostało z naruszeniem art. 166 Kpa. Jak to wyżej wskazano, zgodnie z art. 166 Kpa zawieszenie postępowania w sprawach wymienionych w tym przepisie prawa może nastąpić, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania /w oderwaniu od sprawy na tle której wystąpiło/, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Jest to przy tym zagadnienie, które nie było przedmiotem prawomocnie przesądzone w innej sprawie /por. Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego A.Adamiak i J.Borkowski, C.H. Beck 1996 str. 419/. Organ podatkowy przyjmując prejudycjalność wyniku kontroli działalności gospodarczej skarżącego /stanowiącej 2 czynności sprzedaży wykazanej w dokumentach księgowych/ w stosunku do wydania decyzji o zwrocie nadpłaty w istocie stanowiska swego nie uzasadnił. Względy celowości nie mogą być utożsamiane z koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 166 Kpa. Ponadto oceniając konieczność zawieszenia postępowania organ powinien kierować się przede wszystkim dostatecznymi podstawami faktycznymi prawidłowego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego we własnym zakresie dla potrzeb danego postępowania. Dostateczne podstawy faktyczne to dysponowanie wystarczającymi dowodami, faktami znanymi z urzędu. Fakt, iż składając żądanie będące podstawą wszczęcia postępowania, strona nie dołączyła dokumentów niezbędnych do załatwienia sprawy w ramach tego żądania nie stanowi podstawy do przyjęcia, że organ nie dysponuje wystarczającymi podstawami faktycznymi, o których mowa wyżej, skoro strona nawet nie była wzywana do złożenia dowodów. Każde żądanie zwrotu podatku, niezależnie od wysokości kwoty, obliguje organ podatkowy do dokładnego ustalenia formalnych i materialnych podstaw zasadności żądania, a więc argument "wykazania przez skarżącego dużych kwot podatku do zwrotu" i przez to konieczności "przeprowadzenia dokładnej kontroli zasadności tego żądania" nie uzasadnia zastosowania art. 166 Kpa. Możliwość zawieszenia administracyjnego w oparciu o art. 166 Kpa nie oznacza dowolności. Ocena organu podatkowego co do konieczności zawieszenia tego postępowania powinna być oparta na przesłankach wynikających z art. 166 Kpa z uwzględnieniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Skoro zatem wskazane przez organy argumenty przemawiające za zawieszeniem postępowania na podstawie art. 166 Kpa nie znajdują uzasadnienia w przesłankach jego zastosowania zaskarżone postanowienie jak też poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego podlega uchyleniu zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt. 3 ustawy o NSA (...).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło