I SA/Gd 644/96
WyrokWSA w Gdańsku1997-11-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów administracji publicznej odmawiające zwolnienia od podatku od środków transportowych dla inwalidy III grupy, wydane na podstawie przepisów o podatkach i opłatach lokalnych, mogą zostać stwierdzone jako nieważne z powodu braku podstawy prawnej do wydania odrębnej decyzji w przedmiocie przyznania lub pozbawienia prawa do zwolnienia?Ratio decidendi
Decyzje organów administracji publicznej odmawiające przyznania prawa do zwolnienia od podatku od środków transportowych zostały wydane bez podstawy prawnej. Kompetencja do wydawania odrębnych decyzji w przedmiocie przyznania lub pozbawienia prawa do zwolnienia nie wynika z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W związku z tym, decyzje te podlegają stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.Stan faktyczny
Ryszard N. został zaliczony do III grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, jednak organy administracji odmówiły mu zwolnienia od podatku od środków transportowych, uznając, że jego inwalidztwo nie jest związane ze schorzeniem narządu ruchu. Skarżący powoływał się na wcześniejsze orzeczenia lekarskie wskazujące na schorzenia narządu ruchu. Wójt Gminy R. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymały w mocy decyzję odmawiającą zwolnienia. Skarżący wniósł skargę do NSA, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy R. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej przez Ryszarda N. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 13 lutego 1996 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy R. z dnia 30 października 1995 r. w przedmiocie podatku od środków transportowych na podstawie art. 22 ust. 3 w związku z art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ na mocy art. 55 ust. 1 tej ustawy zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) na rzecz skarżącego dziesięć złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wójt Gminy R., po rozpatrzeniu wniosku Ryszarda N., decyzją z dnia 30 października 1995 r. nr 3254-3/95 odmówił zwolnienia od podatku od środków transportowych samochodu marki "Polonez 1500" nr rej. (...). W uzasadnieniu decyzji podał, że wnioskodawca, będący właścicielem pojazdu, orzeczeniem Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa Zatrudnienia w I. z dnia 22 sierpnia 1995 r. został zaliczony do trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, jednakże tylko inwalidztwo spowodowane chorobą narządu ruchu może być podstawą zwolnienia podatkowego.
W odwołaniu od decyzji Wójta Gminy R. Ryszard N. wnosił o jej uchylenie, ponieważ poprzednim orzeczeniem tej samej komisji lekarskiej z dnia 24 października 1994 r. został uznany inwalidą III grupy ze względu na schorzenie narządu ruchu. Jednocześnie powołał się na orzeczenie lekarskie z dnia 20 stycznia 1995 r. nr VII.U.2969/94, z którego wynika, iż występuje u niego zwyrodnienie prawego stawu biodrowego oraz skrócenie kończyny prawej dolnej o 6 cm, będące następstwem złamania trzonu kości udowej.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) decyzją z dnia 13 lutego 1996 r. nr SKO.III-3254/118/95 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy R. W uzasadnieniu Kolegium podało, iż w sytuacji gdy podatnik na podstawie orzeczenia lekarskiego z dnia 22 sierpnia 1995 r. został zaliczony do inwalidów III grupy z ogólnego stanu zdrowia, brak jest podstaw prawnych do zwolnienia go z podatku od środków transportowych za 1995 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ryszard N. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, powołując się podobnie jak w odwołaniu na orzeczenie komisji lekarskiej z dnia 24 października 1994 r., na podstawie którego został zaliczony do III grupy inwalidzkiej ze względu na schorzenia narządu ruchu. W ocenie skarżącego wykrycie u niego w późniejszym okresie jeszcze innych schorzeń zaliczenie go w 1995 r. do III grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia nie może świadczyć o tym, że uprzednie schorzenia narządu ruchu zostały wyleczone. Jego zdaniem, zmiany orzeczeń lekarskich o jego stanie zdrowia nie mogą wywoływać niekorzystnych dla niego skutków w zakresie opodatkowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podając, iż art. 12 ust. 1 pkt 3 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ przewiduje jedynie zwolnienie od podatku od środków transportowych dla inwalidów III grupy, których inwalidztwo jest związane ze schorzeniem kończyn.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niezależnie od granic skargi podniesionych w niej zarzutów należy stwierdzić, że decyzje organów zarówno I, jak II instancji dotyczą odmowy przyznania skarżącemu prawa do zwolnienia od podatku od środków transportu, to jest od samochodu osobowego marki "Polonez 1500". Zwolnienia od podatku od środków transportu, przewidziane w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, są zwolnieniami z mocy prawa, co wyłącza możliwość decyzyjnego rozstrzygania przez organy samorządowe o przyznaniu bądź pozbawieniu podatników uprawnień z tego tytułu.
O tym, czy podatnik spełnia ustawowe przesłanki zwolnienia podatkowego z tytułu inwalidztwa III grupy, organ instancji /tu Wójt Gminy R./ będzie mógł rozstrzygać wyłącznie przy ewentualnym wydawaniu decyzji wymiarowej w zakresie podatku od środków transportu.
Zasadą jest, że nie domniemywa się kompetencji organów do wydawania określonych decyzji; kompetencje te muszą wynikać z normy prawa materialnego. Oznacza to, że Wójt Gminy R. mógłby wydać odrębną decyzję o przyznaniu lub pozbawieniu prawa do zwolnienia z podatku od środków transportu, gdyby taka kompetencja była przewidziana w przepisach ustawy o podatkach opłatach lokalnych lub wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych. Skoro żaden z tych przepisów nie przewiduje takich kompetencji, to należy uznać, że decyzje organów zarówno I, jak II instancji zostały wydane bez podstawy prawnej, co jako przesłanka przewidziana w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa może spowodować wyłącznie stwierdzenie nieważności tych decyzji.
Jedynie na marginesie niniejszej sprawy bez przesądzania ostatecznego wymiaru podatku od środków transportu dla skarżącego należy co do zasady wyrazić pogląd, iż z brzmienia art. 12 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy o podatkach opłatach lokalnych wynika, że przesłanką przewidzianego w art. 12 ust. 1 pkt 3 zwolnienia podatkowego jest po pierwsze, aby inwalida III grupy cierpiał na schorzenie /uszkodzenie/ kończyn, a po drugie - aby właściwy zakład służby zdrowia stwierdził, iż inwalida może kierować pojazdem.
Z powyższego wynika - wbrew poglądom organów - że ustawowe zwolnienie podatkowe, przewidziane w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy, nie odnosi się tylko do inwalidów III grupy, których inwalidztwo spowodowane jest wyłącznie stanem narządu ruchu.
Możliwość korzystania przez podatnika zaliczonego do III grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach opłatach lokalnych, niezależnie od spełnienia pozostałych przesłanek, będzie uzależniona od tego, czy podatnik na zasadach ogólnych wykaże, że występują u niego schorzenia kończyn, bądź stosownie do postanowień art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy wykaże się zaświadczeniem zakładu służby zdrowia, potwierdzającym przydatność posiadania pojazdu ze względu na inwalidztwo.
Mając powyższe na względzie, Sąd na mocy art. 22 ust. 3, art. 29 art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło