I SA/Lu 1319/96
WyrokWSA w Lublinie1997-11-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną (art. 138 § 2 Kpa) w sytuacji, gdy skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 Kpa, jeśli skarżący domaga się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania. Taka decyzja organu odwoławczego jest dopuszczalna tylko wyjątkowo, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W przeciwnym razie decyzja organu odwoławczego wydana w tym trybie jest dotknięta wadą nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję wydaną w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA i art. 138 par. 2 Kpa. Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania podatkowego. Organ odwoławczy wydał decyzję kasacyjną, co zdaniem sądu było wadliwe.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, stwierdzając wadę nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa i orzekając na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA.Pełny tekst orzeczenia
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przez "uwzględnienie skargi w całości" należy rozumieć uwzględnienie skargi co do istoty sprawy, chyba że skarżący wyraźnie wskazuje, że chodzi mu tylko o uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zasadą postępowania administracyjnego jest jego dwuinstancyjność. Zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji.
Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji /art. 138 par. 1 Kpa/.
Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej wyznacza treść art. 138 par. 2 w zw. z art. 136 Kpa.
Wydanie więc tego typu decyzji możliwe jest, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.
Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 par. 2 Kpa.
Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczalny wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca /por. Komentarz do KPA B. Adamiak, J. Borkowski C.H.BECK W-wa 1996 r., str. 591-592/. Zaskarżona decyzja wydana została w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA i art. 138 par. 2 Kpa.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przez "uwzględnienie skargi w całości" należy rozumieć uwzględnienie skargi co do istoty sprawy, chyba że skarżący wyraźnie wskazuje, że chodzi mu tylko o uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi /por. m.in. wyroki NSA z dnia: 8 czerwca 1988 r. IV SA 205/88 - OSP 1990 z. 4 poz. 210 str. 464 z glosą Janusza Borkowskiego, 3 marca 1989 r. IV SA 1176/88 GAP 1989 nr 23 str. 44 z komentarzem Henryka Starczewskiego, 31 marca 1989 r. IV SA 20/89 - OSP 1991 z. 9 poz. 215 str. 413 z glosą Małgorzaty Mincer-Jaśkowskiej/.
Z treści skargi jak i akt sprawy bezspornie wynika, iż skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania podatkowego.
W świetle powyższych rozważań wydana w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności o jakiej mowa w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.
Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło