I SA/Wr 2007/96
WyrokWSA we Wrocławiu1998-01-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeznaczenie pojazdu do świadczeń na rzecz obrony państwa, na podstawie decyzji administracyjnej, skutkuje zwolnieniem od podatku od środków transportowych na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jako stanowiącego zapasy mobilizacyjne?Ratio decidendi
Przeznaczenie pojazdu do świadczeń na rzecz obrony państwa, na mocy decyzji administracyjnej, nie jest równoznaczne z zaliczeniem go do "zapasów mobilizacyjnych" w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawa o powszechnym obowiązku obrony nie zawiera przepisów podporządkowujących przedmioty przeznaczone do świadczeń rzeczowych pojęciu "zapasów mobilizacyjnych", a zatem właściciel takiego pojazdu nie jest zwolniony z obowiązku zapłaty podatku od środków transportowych.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe (PPUH) zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję burmistrza o określeniu podatku od środków transportowych za samochód Jelcz SAM. PPUH argumentowało, że pojazd, przeznaczony decyzją burmistrza do świadczeń na rzecz obrony, powinien być zwolniony z podatku jako zapas mobilizacyjny, powołując się na art. 12 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz na wcześniejsze praktyki zwalniania podobnych pojazdów. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
oddala skargę.
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe spółka z o.o. w G. wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 27 września 1996 r. utrzymującą w mocy decyzję burmistrza miasta i gminy z 19 sierpnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości podatku od środków transportowych za rok 1996 w kwocie 567 złotych. W sprawie ustalono, że PPUH jest właścicielem samochodu Jelcz SAM, za który nie uiściło należnego podatku od środków transportowych.
W skardze na decyzję ostateczną Przedsiębiorstwo domagało się jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji, jako wydanych z naruszeniem przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W szczególności Przedsiębiorstwo stwierdzało, że pojazd został przeznaczony decyzją burmistrza miasta do świadczeń na rzecz obrony, co przesądza o jego przynależności do zapasów mobilizacyjnych, a w konsekwencji - o zwolnieniu od podatku na podstawie powołanego przepisu. Przedsiębiorstwo wywodziło, że przeznaczenie pojazdu do celów obrony powoduje konieczność utrzymywania go w gotowości, co łączy się z dodatkowymi kosztami. Ponadto wskazywało, że na terenie gminy od 5 lat funkcjonowało zwolnienie od podatku wielu różnych pojazdów - osobowych i ciężarowych - przeznaczonych na cele obrony.
Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie z podtrzymaniem stanowiska zajętego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, zważył:
Przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ stanowi, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportu ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych, będących właścicielami środków transportowych.
Stosownie do przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 powoływanej ustawy, od podatku od środków transportowych są zwolnione środki transportowe stanowiące zapasy mobilizacyjne. Artykuł 12 ustawy nie zawiera definicji pojęcia "Zapasy mobilizacyjne", definicja ta nie wynika również z przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /t.j. Dz.U. 1992 nr 4 poz. 16 ze zm./.
Według przepisu art. 208 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, na urzędy, instytucje, podmioty gospodarcze oraz inne jednostki może być nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych, polegający na oddaniu do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele przygotowania obrony państwa.
Obowiązek świadczeń rzeczowych nakłada w drodze decyzji wójt lub burmistrz /art. 210 ust. 1 ustawy/. Adresat decyzji ma obowiązek oddać do używania przedmiot określony w decyzji, po otrzymaniu wezwania do wykonania świadczenia /art. 213 ust. 1 ustawy/. Biorący w używanie ponosi zwykłe koszty i ciężary związane z utrzymaniem przedmiotu świadczenia, zaś poczynione przez niego wydatki lub nakłady nie podlegają zwrotowi. Biorący jest odpowiedzialny za utratę lub uszkodzenie przedmiotu świadczenia oraz za szkody wynikłe z używania sprzecznego z właściwościami lub przeznaczeniem przedmiotu /art. 213 ust. 2 i 3 ustawy/.
Stosownie do przepisu art. 214 omawianej ustawy o powszechnym obowiązku obrony, za używanie przedmiotu świadczenia rzeczowego przysługuje posiadaczowi ryczałt w wysokości odpowiadającej szkodzie poniesionej wskutek jego dostarczenia oraz stawce jego amortyzacji. Ryczałt ten wypłaca jednostka organizacyjna, na której rzecz świadczenie zostało wykonane.
Powołane przepisy określają całość uprawnień, jakie przysługują stronie, w stosunku do której wydana została decyzja o przeznaczeniu rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych. Jak wynika z tych przepisów, stronie przysługują roszczenia analogiczne, jak dającemu w używanie według przepisów kodeksu cywilnego, a ponadto - ryczałt za dostarczenie rzeczy do używania. Uprawnienia te wiążą się jednak z wykonaniem wezwania do świadczenia zgodnie z art. 213 ust. 1 ustawy. Z żadnego z przepisów ustawy nie wynika natomiast uprawnienie właściciela rzeczy do należności z tytułu samego przeznaczenia rzeczy na cele obrony. Stąd też wydanie decyzji nakładającej na właściciela obowiązek przeznaczenia rzeczy dla celów obrony nie rodzi żadnych uprawnień do uzyskania należności materialnych z tego tytułu.
Niezależnie od tego żaden z przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony nie zawiera podporządkowania przedmiotów przeznaczonych do świadczeń rzeczowych - pojęciu "zapasów mobilizacyjnych", o których mowa w przepisie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Stąd też nie sposób przyjąć, by przeznaczenie rzeczy ruchomej do świadczeń na rzecz obrony miało skutkować zwolnieniem od obowiązków podatkowych.
Jeżeli bowiem przepis prawa materialnego, ustalający zakres przedmiotowy zwolnienia od podatku, nie zawiera wyraźnego wskazania przedmiotu zwolnienia, zaś zwolnienia tego nie przewidują również przepisy szczególne prawa materialnego, mające zastosowanie w sprawie, to żądanie zwolnienia przedstawia się jako pozbawione podstaw prawnych.
Nie stanowi uzasadnienia stanowiska strony skarżącej fakt stosowania zwolnienia od podatku środków transportowych, przeznaczonych dla celów obrony. Bezprawne działania organów w przeszłości nie mogą stanowić podstawy żądania kontynuacji tych działań. Skoro zatem skarżąca spółka jako właściciel wskazanego samochodu nie dopełniła obowiązku z art. 11 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zaistniał podstawy do wydania decyzji określającej wysokość nie uiszczonego podatku. Decyzje wydane w sprawie odpowiadają więc prawu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło