I SA/Łd 770/96
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1998-01-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek sporządzenia i przesłania uwierzytelnionego odpisu dokumentu z akt sprawy pełnomocnikowi strony, jeśli strona lub jej pełnomocnik mieli możliwość samodzielnego sporządzenia odpisu i wystąpienia o jego uwierzytelnienie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku sporządzania i przesyłania uwierzytelnionego odpisu dokumentu z akt sprawy pełnomocnikowi strony, jeśli strona lub jej pełnomocnik mieli możliwość samodzielnego sporządzenia odpisu i następnie wystąpienia do organu o jego uwierzytelnienie. W takiej sytuacji żądanie bezpośredniego sporządzenia i przesłania uwierzytelnionego odpisu przez organ nie jest uzasadnione ważnym interesem strony w rozumieniu art. 73 § 2 Kpa.Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącej Spółki zażądał od Urzędu Skarbowego sporządzenia i przesłania uwierzytelnionego odpisu projektu wymiaru uzupełniającego podatku dochodowego od osób prawnych. Urząd odmówił, wskazując, że pełnomocnikowi umożliwiono zapoznanie się z aktami sprawy. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Pełnomocnik złożył skargę do NSA, argumentując, że posiada ważny interes prawny w uzyskaniu uwierzytelnionego odpisu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 1998 r. sprawy ze skargi "S.-F." Spółki akcyjnej z siedzibą w L. na postanowienie Izby Skarbowej w P.-T. z dnia 10 maja 1996 r. (...) w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy uwierzytelnionego odpisu projektu wymiaru uzupełniającego podatku dochodowego od osób prawnych i przesłania go pełnomocnikowi strony - oddala skargę.
Urząd Skarbowy w T. M. w 1995 i 1996 r. przeprowadził postępowanie podatkowe w stosunku do skarżącej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "S.-F." mającą siedzibę w T. M. ul. W. 12/18 /obecnie L. ul. W. 16/ reprezentowanej przez Adwokata Ryszarda G. - Kancelaria Adwokacka ul. P. 175a/177 m 3 Ł.
Stosownie do przepisów art. 10, 32 i art. 50 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Urząd Skarbowy w T. M. wysłał wezwanie pełnomocnikowi skarżącej Spółki do stawienia się celem zapoznania się z oceną materiału dowodowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r. i projektem wymiaru uzupełniającego tego podatku za 1994 r. - pismo (...) z dnia 5 kwietnia 1996 r. /k. 1/ za zwrotnym poświadczeniem odbioru /k. 2/.
Dnia 15 kwietnia 1996 r. do Urzędu Skarbowego w T. M. wpłynęło pismo z dnia 11 kwietnia 1996 r. od pełnomocnika będące odpowiedzią na wezwanie z dnia 5 kwietnia 1996 r. /k. 4/.
W piśmie tym pełnomocnik powołując się na przepisy art. 73 par. 1 Kpa zażądał sporządzenia uwierzytelnionego odpisu projektu wymiaru uzupełniającego podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r. i przesłanie go na adres Kancelarii. Ponadto przyznaje, że w dniu 10 kwietnia 1996 r. podczas pobytu w Urzędzie Skarbowym w T. M. został poinformowany o możliwości zapoznania się z wyżej wymienionym projektem z czego nie skorzystał, lecz uznał za jedynie zasadne żądanie uzyskania odpisu uwierzytelnionego tego dokumentu powołując się na przepisy art. 73 par. 2 Kpa. Urząd Skarbowy w T. M. wydał postanowienie (...) z dnia 17 kwietnia 1996 r. o odmowie wydania z akt sprawy uwierzytelnionego odpisu projektu wymiaru uzupełniającego podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r. i przesłania go na adres Kancelarii pełnomocnikowi a w uzasadnieniu wskazał, że pełnomocnikowi umożliwiono zapoznanie się z aktami sprawy z czego strona nie skorzystała a argumentów podanych we wniosku nie uznaje za ważny interes strony /k. 5/.
Na postanowienie pełnomocnik skarżącej spółki złożył zażalenie z dnia 19 kwietnia 1996 r. do Izby Skarbowej w P.-T. wnosząc o uchylenie postanowienia Urzędu Skarbowego w T. M. z dnia 17 kwietnia 1996 r. (...), powołując się na art. 73 par. 2 Kpa ze wskazaniem ważnego interesu jakim jest oczekiwana wysokość zobowiązania podatkowego oraz konieczność posiadania dokumentów opracowanych przez organy podatkowe w ich oryginalnym brzmieniu /k. 8/.
Izba Skarbowa w P.-T. po zapoznaniu się z zebranym materiałem w sprawie wydała postanowienie (...) z dnia 10 maja 1996 r. utrzymując w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w T. M. (...) z dnia 17 kwietnia 1996 /k.9/. Na postanowienie Izby Skarbowej w P.-T. pełnomocnik skarżącej Spółki złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie postanowień /Izby Skarbowej i Urzędu Skarbowego/, /k.10/.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdzić, zdaniem Izby Skarbowej, należy, że są one odzwierciedleniem wcześniejszych wystąpień i żądania, co do których organy podatkowe I i II instancji zajęły stanowisko.
Faktem bezspornym jest, że stronie skarżącej umożliwiono czynny udział w postępowaniu a z czego strona nie chciała skorzystać.
Zdaniem Izby Skarbowej art. 73 par. 2 odnosi się do sytuacji, kiedy stronie uwierzytelniony odpis lub kserokopia dokumentu niezbędny jest do wykorzystania w innym postępowaniu lub przedłożenia go innemu organowi. Z istoty niniejszej sprawy wynika, że żądane przez pełnomocnika strony uwierzytelnione kserokopie lub odpisy dokumentów służyć miały jedynie dla zapoznania się z najbardziej istotnymi materiałami sprawy.
W tej sytuacji zapoznanie się mogło nastąpić w trybie przewidzianym w art. 73 par. 1 Kpa. Należy podnieść, że o możliwości i terminie zapoznania się z aktami sprawy pełnomocnik strony informowany był przez Urząd Skarbowy w sposób prawidłowy.
Mając powyższe na względzie Izba Skarbowa w P.-T. wniosła o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim przypomnienia i podkreślenia wymaga, że rozpoznawane: sprawa i skarga nie dotyczą przedmiotu art. 73 par. 1 Kpa, ale tylko i wyłącznie odmowy sporządzenia przez organ podatkowy uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych i przesłania ich pełnomocnikowi strony.
Ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 73 par. 2 in fine Kpa, może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych. Obowiązek sporządzenia uwierzytelnionych odpisów i przesłania ich stronie lub jej pełnomocnikowi obciąża organ administracji państwowej jednak tylko wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mają możliwości sporządzenia odpisów wyżej wymienionych dokumentów i uzyskania ich uwierzytelnienia w trybie art. 73 par. 1 w związku z art. 73 par. 2 in initio Kpa.
W rozpoznawanej sprawie strona i jej pełnomocnik mogli sporządzić odpisy niezbędnych im części akt administracyjnych, a następnie dochodzić ich uwierzytelnienia przez organ podatkowy. Jeżeli wykorzystania tego prawa by odmówiono, ochronie interesów i praw strony służyłby tryb zażaleniowy z art. 74 par. 2 Kpa w związku z art. 73 par. 1 Kpa i w związku z art. 73 par. 2 in initio Kpa - aż do skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego włącznie - art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Adwokat - pełnomocnik /lub ustanowiony przez niego substytut/ po wezwaniu do zapoznania się z aktami sprawy mógł więc /i miał prawo!/ sporządzić odpisy z tychże akt /w tym - w miarę potrzeby i możliwości - za pomocą technicznych środków kopiujących/. Strona - osoba prawna, której siedziba tożsama była co do miejscowości z ulokowaniem Urzędu Skarbowego - mogła też do /"technicznej" w istocie rzeczy/ czynności sporządzenia spornych odpisów wydelegować na przykład swego pracownika udzielając mu w tym zakresie pełnomocnictwa w rozumieniu art. 32 w związku z art. 33 Kpa. Po sporządzeniu odpisów można było następnie wystąpić do organu podatkowego o ich uwierzytelnienie.
Zaniechanie powyższych możliwych i dopuszczalnych prawnie: czynności i trybu postępowania i uzasadnianie niezbędności /obowiązku/ sporządzenia uwierzytelnionych odpisów przez organ podatkowy w celu ich przesłania pełnomocnikowi faktycznie tylko odległością kancelarii pełnomocnika strony od siedziby Urzędu Skarbowego, czy też brakiem /nadmiernym wykorzystaniem/ czasu pełnomocnika - adwokata - nie wyczerpują dostatecznie przesłanek instytucji art. 73 par. 2 in fine Kpa, albowiem ważny interes strony, o którym stanowi się w tymże przepisie, mógł zostać prawnie zaspokojony bez potrzeby stosowania postępowania opisanego w cytowanym unormowaniu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 27 ust. 1 przywoływanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Sąd skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło