II SA/Łd 73/96

oddala skargę w przedmiocie rozbiórki samowolnie wykonanych ścian i fundamentów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Z dniem 1 stycznia 1995 roku weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/. Z tym dniem straciła moc ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./. Stosownie do art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zamieszczonym w Rozdziale 11 "Przepisy przejściowe i końcowe", do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. W myśl ustępu 2 art. 103 powołanej wyżej ustawy art. 48 tejże ustawy, dotyczącego orzekania o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 1996 r. - K 9/95 ustawą z dnia 5 lipca 1996 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane /Dz.U. nr 100 poz. 465/ dokonano zmiany art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w ten sposób, iż rozszerzono stosowanie przepisów dotychczasowych do obiektów, w stosunku do których przed dniem 1 stycznia 1995 roku wszczęte zostało postępowanie administracyjne. W rozważanej sprawie budowa /jak i wcześniejsza rozbiórka/ części przedmiotowego budynku mieszkalnego została rozpoczęta i zakończona w 1995 roku /okoliczność bezsporna/. Nie ulega też wątpliwości, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu 25 lipca 1995 r. na żądanie właściciela sąsiedniej nieruchomości, który zgłosił fakt prowadzenia robot budowlanych na terenie nieruchomości skarżącego i zażądał interwencji organu nadzoru budowlanego. W sierpniu 1995 r. organ I instancji dokonał pierwszych czynności w sprawie /oględziny/. W tym stanie rzeczy do przedmiotowego obiektu budowlanego znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Powyższy przepis przewiduje przesłanki, których wystąpienie obliguje organy administracji państwowej do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Warunkiem koniecznym do orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części i to zarówno wybudowanego jak i będącego w budowie, jest stwierdzenie, że budowa - zakończona lub będąca w toku - prowadzona jest /była/ bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo sprzeciwu właściwego organu. Tym samym dla właściwego zastosowania norm prawa materialnego niezbędne jest ustalenie, czy przedmiotowy obiekt jest obiektem budowlanym, którego budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W myśl art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji - roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Na mocy art. 29 ust. 1 tejże ustawy z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zostały zwolnione budowy, o których mowa w pkt 1-7 powołanego przepisu, przy czym ilekroć w ustawie jest mowa o budowie to należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę oraz modernizację obiektu budowlanego /art. 3 pkt 6 ustawy/. Zrealizowana przez skarżącego budowa nie mieści się w hipotezie art. 29 ust. 1 pkt 1-7, a zatem wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze wniesionej do Sądu posługuje się pojęciem "prace remontowe" i "wyremontowane fragmenty budynku" W tym miejscu wskazać należy na treść przepisu art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego. Artykuł 29 ust. 2 tego prawa zawiera wyczerpujący wykaz robót budowlanych, których wykonywanie nie wymaga pozwolenia na budowę. W szczególności według art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy remont istniejących budynków mieszkalnych - z wyjątkiem obiektów zabytkowych - tylko wówczas nie wymaga pozwolenia na budowę, gdy nie obejmuje zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu i instalacji gazowych albo zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej lub powodzią, a także nie wpływa na zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy na terenie miast. Taki przypadek w rozważanej sprawie nie zachodzi, albowiem wykonane przez skarżącego roboty budowlane polegały m.in. na wykonaniu elementów konstrukcyjnych budynku /ściany nośne, ławy fundamentowe/. Poza tym o ile pojęcie "roboty budowlane" jest pojęciem szerokim i w jego zakresie mieści się budowa, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego /art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego/ to pojęcie ,,remontu" jest znacznie węższe. Przepis art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego wyjaśnia, że przez "remont" należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji. Rozbiórka drewnianego budynku lub jego części i wykonanie w tym miejscu murowanego budynku lub jego części nie stanowi remontu istniejącego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/, lecz jest budową obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 tejże ustawy. W takim bowiem przypadku wykonanych robót budowlanych nie można uznać za odtworzenie stanu pierwotnego. Z powyższych względów stwierdzić należy, iż zrealizowanie przez skarżącego przedmiotowej inwestycji wymagało uzyskania pozwolenia na budowę - art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego - jako, że nie zachodził żaden z przypadków, o których mowa w art. 29 ust. 1 i 2 ustawy. Zrealizowanie tej inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę jest w myśl art. 48 Prawa budowlanego samowolą budowlaną skutkującą obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowej części budynku mieszkalnego. Rygorystyczne środki administracyjnoprawne zwalczania samowoli budowlanych są konsekwencją jednoznacznie wyrażonej woli ustawodawcy. Żadne względy, z wyjątkiem art. 49 ustawy, nie uprawniają organu nadzoru budowlanego do odstąpienia od nakazu rozbiórki. Zaskarżona decyzja wydana została w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, zaś zarzuty skargi pozostały bez wpływu na ocenę legalności decyzji administracyjnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.