I SA/Po 1111/97

WyrokWSA w Poznaniu1998-02-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe mogą odmówić rozłożenia na raty zaległości podatkowych, jeśli podatnik nie wykazuje realnej możliwości spłaty tych zobowiązań, mimo argumentów społecznych i biznesowych?
Ratio decidendi
Organy podatkowe słusznie odmówiły rozłożenia na raty zaległości podatkowych, ponieważ stan faktyczny sprawy nie uzasadniał udzielenia ulgi. Spłata długów wobec innych wierzycieli i argumenty społeczne dotyczące zatrudnienia nie mogą zastąpić konieczności wykazania realnej możliwości spłaty zaległości wobec Skarbu Państwa, które powinny być zaspokojone w pierwszej kolejności. Podatek od towarów i usług, jako podatek pośredni, nieuiszczany przez jednostkę gospodarczą, stanowi faktyczne kredytowanie jej działalności.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, która narastała od 1993 roku. Mimo gwarancji bieżącego płacenia podatków i obietnicy spłaty zaległości w określonej kwocie, spółka nadal nie uregulowała należności, a przedstawione oferty współpracy nie pokrywały wysokości zadłużenia. Organy podatkowe odmówiły udzielenia ulgi, wskazując na brak realnej możliwości spłaty oraz specyfikę podatku VAT. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

1. Zastosowanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy istnieje realna możliwość spłaty tych zobowiązań na warunkach określonych w decyzji o zastosowaniu ulgi. 2. Spłata przez skarżącą znacznej części długów wobec innych wierzycieli spółki nie może być uznana za przesłankę uzasadniającą udzielenie ulg w spłacie zaległości wobec Skarbu Państwa, które winny być zaspokojone w pierwszej kolejności. Względy społeczne polegające na znacznym zwiększeniu zatrudnienia i możliwości dalszego jego zwiększania nie mogą obligować organów podatkowych do udzielenia ulg w spłacie nie płaconego od 4 lat podatku, gdyż rozwój firmy i wzrost zatrudnienia nie mogą odbywać się kosztem należności Skarbu Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ na wniosek podatnika termin płatności podatku może być odroczony lub płatność podatku rozłożona na raty. Decyzje wydawane w oparciu o ten przepis są decyzjami uznaniowymi. Organy podatkowe rozpatrujące wniosek skarżącej Spółki o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku od towaru i usług uznały, iż stan faktyczny sprawy niniejszej nie uzasadnia rozłożenia spłaty tej zaległości na raty. Ocenę swoją w tym zakresie organy podatkowe w sposób przekonujący umotywowały w uzasadnieniach decyzji. Stanowisko organów podatkowych, że zastosowanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy istnieje realna możliwość spłaty tych zobowiązań na warunkach określonych w decyzji o zastosowaniu ulgi, zasługuje na aprobatę. Stan faktyczny istniejący w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie pozwalał na uznanie, że skarżąca w przypadku rozłożenia jej spłaty zaległości w podatku od towarów i usług na raty będzie w stanie zaległość zapłacić. Zaległości w zapłacie podatku VAT powstały u skarżącej już w roku 1993 i w latach 1994-1997 systematycznie narastały, przy czym jednocześnie wzrastała wysokość zobowiązań Spółki z tytułu innych podatków. Ogółem wysokość zobowiązań skarżącej z tytułu podatków wynosiła na dzień 15 czerwca 1997 r. 817.772,14,- zł /z odsetkami/, w tym należność główna z tytułu podatku od towarów i usług - 277.038,98,- zł, a odsetki z tego tytułu - 240.351,80,- zł. Z akt sprawy wynika, że ostatnia wpłata podatku VAT dotyczyła miesiąca listopada 1993 r. We wniosku z dnia 15 stycznia 1997 r. o rozłożenie spłaty zaległości podatkowych na raty skarżąca gwarantowała bieżące płacenie wszystkich podatków od stycznia 1997 r. oraz twierdziła, iż będzie w stanie w ciągu roku 1997 spłacić w ratach zaległości podatkowe co najmniej w kwocie 400.000,- zł - 500.000,- zł, powołując się na oferty współpracy nadesłane jej przez różne firmy. Mimo to w 1997 r. skarżąca nadal nie wpłaciła żadnej kwoty na poczet zaległości w podatku od towarów i usług, a przedłożone przez Spółkę zamówienia i oferty współpracy nie pokrywają wysokości zadłużenia. Świadczy to o tym, że skarżąca nie potrafi zorganizować swojej działalności w taki sposób, by przynosiła ona zyski gwarantujące zaspokojenie zaległych należności Skarbu Państwa i bieżącą spłatę podatków. Słusznie organy podatkowe zwróciły uwagę na fakt, że podatek od towarów i usług jest podatkiem specyficznym, którego ciężar ponosi w ostatecznym rezultacie nabywca towaru czy usługi, a nie płacenie przez jednostkę gospodarczą tego podatku jest równoznaczne z kredytowaniem bieżącej działalności tej jednostki. Spłata przez skarżącą znacznej części długów wobec innych wierzycieli Spółki nie może być uznana za przesłankę uzasadniającą udzielenie ulg w spłacie zaległości wobec Skarbu Państwa, które winny być zaspokojone w pierwszej kolejności. Również podnoszone przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji względy społeczne polegające na znacznym zwiększeniu zatrudnienia i możliwości dalszego jego zwiększania nie mogą obligować organów podatkowych do udzielenia ulg w spłacie nie płaconego od 4 lat podatku, gdyż rozwój firmy i wzrost zatrudnienia nie mogą odbywać się kosztem należności Skarbu Państwa. Wszelkie ulgi w spłacie należności podatkowych winny być traktowane jako wyjątek od zasady powszechności płacenia podatków w określonych ustawowo terminach i mogą być stosowane tylko w wyjątkowych okolicznościach, gdy zapłata należności na ogólnie obowiązujących zasadach nie jest możliwa z przyczyn niezależnych od podatnika. Z tych przyczyn Sąd nie stwierdził naruszenia w zaskarżonej decyzji obowiązujących przepisów, w szczególności art. 22 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, wobec czego skargę należało oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło