I SA/Ka 1494/96

1. Nawet w sytuacji wystąpienia okoliczności gospodarczo lub społecznie uzasadnionych, tj. gdy mogłoby to zagrozić zdolności gospodarczej zakładu lub egzystencji podatnika, organ podatkowy nie jest bezwzględnie zobowiązany zaniechać poboru podatku czy zastosować innego typu ulg. 2. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna, nie jest jednak szczególna i odmienna od licznej rzeszy podatników, którzy utrzymują się ze stosunkowo niskich świadczeń emerytalnych i rentowych, a zatem sytuacja skarżącego nie jest na tyle wyróżniająca się, by traktować go odmiennie od innych podatników, którzy też borykają się z tymi samymi trudnościami w zaspokajaniu potrzeb życiowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na uwzględnienie nie zasługuje, albowiem wbrew jej wywodom zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Instytucja zaniechania poboru podatku przewidziana w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ możliwa jest wyłącznie w odniesieniu do zobowiązań podatkowych, w stosunku do których nie upłynął termin płatności i jest ulgą o charakterze indywidualnym i uznaniowym. Ulga ta jest więc uzależniona nie tylko od spełnienia przez ubiegającego się o nią przewidzianych prawem warunków, ale również od uznania organu administracyjnego. Nawet zatem w sytuacji wystąpienia okoliczności gospodarczo lub społecznie uzasadnionych, tj. gdy mogłoby to zagrozić zdolności gospodarczej zakładu lub egzystencji podatnika, organ podatkowy nie jest bezwzględnie zobowiązany zaniechać poboru podatku czy zastosować innego typu ulg. Zaniechanie poboru podatku traktowane być musi jako przywilej podatnika nie zaś jego prawo /por. wyrok NSA z dnia 25 maja 1994 r., III SA 38/94 - nie publ./. Należy jednak tutaj zaznaczyć, iż organ podatkowy, podejmując decyzję na zasadzie uznania administracyjnego, nie jest zwolniony od dokonania prawidłowych ustaleń dotyczących powodów, które spowodować mają zaniechanie poboru podatku oraz sytuacji majątkowej podatnika, a następnie oceny, czy zagrozi to egzystencji tego podatnika. Przyjmuje się także przy tym, że powołany przepis jak każdy przepis ustawy o zobowiązaniach podatkowych dający podstawę do zastosowania ulgi polegającej na zaniechaniu poboru podatku, umorzeniu zaległości podatkowej lub rozłożeniu płatności podatku na raty czy jego odroczeniu, ma charakter wyjątkowy - zasadą jest bowiem płacenie podatków w sposób określony i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej zasady. Poprzez jednolity dla wszystkich sposób i termin płacenia podatków przejawia się bowiem zasada równości podatników i sprawiedliwości podatkowej. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe obu instancji poddały należytej ocenie argumenty, które zdaniem skarżącego uzasadniały zaniechanie poboru podatku i trafnie uznały, że nie mają one jednak takiego charakteru o jakim mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Analiza akt sprawy, a także uzasadnienie zaskarżonej decyzji i argumentów skargi wskazuje na to, że skarżący skutecznie nie wykazał, by w jego przypadku zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby stosowanie ulgi o jaką wnosił skarżący. Jego sytuacja materialna jest trudna, nie jest jednak szczególna i odmienna od licznej rzeszy podatników, którzy utrzymują się ze stosunkowo niskich świadczeń emerytalnych i rentowych, a zatem sytuacja skarżącego nie jest na tyle wyróżniająca się, by traktować go odmiennie od innych podatników, którzy też borykają się z tymi samymi trudnościami w zaspokajaniu potrzeb życiowych. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zatem argumentację organu odwoławczego zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł o oddaleniu skargi.