I SA/Lu 519/97
WyrokWSA w Lublinie1998-05-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną (przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji) jedynie z powodu błędnego wskazania podstawy prawnej przez organ I instancji, bez potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części?Ratio decidendi
Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Samo wskazanie przez organ I instancji niewłaściwej podstawy prawnej nie jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji kasacyjnej. Przyczyny wydania decyzji kasacyjnej muszą być jednoznacznie uzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy jako jedyną przyczynę uchylenia wskazał błędne wskazanie podstawy prawnej przez organ I instancji. Strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
1. Przepis art. 138 par. 2 Kpa, dopuszczający wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, winien być interpretowany ściśle, co oznacza, że decyzja taka zgodna jest z tym przepisem tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.
2. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 par. 2 Kpa winny przy znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji /art. 107 par. 1 i 3 Kpa/.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stwierdzić przede wszystkim należy, że w postępowaniu administracyjnym zasadą, wynikającą z art. 138 Kpa, jest merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy, zaś wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji jest od tej zasady wyjątkiem. Przepis art. 138 par. 2 Kpa, dopuszczający wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, winien być zatem interpretowany ściśle, co oznacza, że decyzja taka zgodna jest z powołanym przepisem tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej tym przepisem winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji /art. 107 par. 1 i 3 Kpa/.
Jak wskazano wyżej, w zaskarżonej decyzji jako jedyną przyczynę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia podano przytoczenie przez ten organ w swojej decyzji niewłaściwej, zdaniem organu odwoławczego, podstawy prawnej, co - w świetle art. 138 par. 2 Kpa - nie może stanowić uzasadnienia dla wydania decyzji kasacyjnej /por.: wyrok NSA z dnia 25 maja 1983 r., II SA 403/83 - ONSA 1983 Nr 1 poz. 38/.
Wprawdzie w odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podała szersze i bardziej szczegółowe motywy wydania zaskarżonej decyzji, jednakże okoliczność ta nie wpływa sanująco na decyzję. Na marginesie więc powyższego, a w związku z treścią odpowiedzi na skargę zauważyć należy, że dla usprawiedliwienia decyzji kasacyjnej nie jest też wystarczające stwierdzenie, iż "(...) skarżący podnosił w swoim odwołaniu zarzut pozbawienia go w istotny sposób możliwości czynnego wpływania na ustalenie w niniejszej sprawie faktów prawotwórczych, a organ odwoławczy uznał ten zarzut za zasadny (...)". Do zarzutów odwołania nie można bowiem podchodzić bezkrytycznie, zasadność ich winna być oceniona w świetle przepisów prawa, a wynik tej oceny wraz z przytoczeniem konkretnych ustaleń należy przedstawić w uzasadnieniu decyzji /art. 107 par. 1 i 3 Kpa/.
Wobec powyższego, skoro zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega ona uchyleniu na zasadzie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 powołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 55 ust. 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło