I SA/Lu 519/97

WyrokWSA w Lublinie1998-05-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną (przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji) jedynie z powodu błędnego wskazania podstawy prawnej przez organ I instancji, bez potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Samo wskazanie przez organ I instancji niewłaściwej podstawy prawnej nie jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji kasacyjnej. Przyczyny wydania decyzji kasacyjnej muszą być jednoznacznie uzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy jako jedyną przyczynę uchylenia wskazał błędne wskazanie podstawy prawnej przez organ I instancji. Strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

1. Przepis art. 138 par. 2 Kpa, dopuszczający wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, winien być interpretowany ściśle, co oznacza, że decyzja taka zgodna jest z tym przepisem tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. 2. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 par. 2 Kpa winny przy znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji /art. 107 par. 1 i 3 Kpa/. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stwierdzić przede wszystkim należy, że w postępowaniu administracyjnym zasadą, wynikającą z art. 138 Kpa, jest merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy, zaś wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji jest od tej zasady wyjątkiem. Przepis art. 138 par. 2 Kpa, dopuszczający wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, winien być zatem interpretowany ściśle, co oznacza, że decyzja taka zgodna jest z powołanym przepisem tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej tym przepisem winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji /art. 107 par. 1 i 3 Kpa/. Jak wskazano wyżej, w zaskarżonej decyzji jako jedyną przyczynę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia podano przytoczenie przez ten organ w swojej decyzji niewłaściwej, zdaniem organu odwoławczego, podstawy prawnej, co - w świetle art. 138 par. 2 Kpa - nie może stanowić uzasadnienia dla wydania decyzji kasacyjnej /por.: wyrok NSA z dnia 25 maja 1983 r., II SA 403/83 - ONSA 1983 Nr 1 poz. 38/. Wprawdzie w odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podała szersze i bardziej szczegółowe motywy wydania zaskarżonej decyzji, jednakże okoliczność ta nie wpływa sanująco na decyzję. Na marginesie więc powyższego, a w związku z treścią odpowiedzi na skargę zauważyć należy, że dla usprawiedliwienia decyzji kasacyjnej nie jest też wystarczające stwierdzenie, iż "(...) skarżący podnosił w swoim odwołaniu zarzut pozbawienia go w istotny sposób możliwości czynnego wpływania na ustalenie w niniejszej sprawie faktów prawotwórczych, a organ odwoławczy uznał ten zarzut za zasadny (...)". Do zarzutów odwołania nie można bowiem podchodzić bezkrytycznie, zasadność ich winna być oceniona w świetle przepisów prawa, a wynik tej oceny wraz z przytoczeniem konkretnych ustaleń należy przedstawić w uzasadnieniu decyzji /art. 107 par. 1 i 3 Kpa/. Wobec powyższego, skoro zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega ona uchyleniu na zasadzie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 powołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 55 ust. 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło