I SA/Lu 380/97
WyrokWSA w Lublinie1998-05-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu zaległości podatkowych, wydana w ramach uznania administracyjnego, może być dowolna i czy jej uzasadnienie musi zawierać analizę okoliczności faktycznych sprawy?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu zaległości podatkowych, mimo że podejmowana w ramach uznania administracyjnego, nie może być dowolna. Organ podatkowy musi przeprowadzić analizę okoliczności faktycznych sprawy, ustalić, czy zachodzi wypadek uzasadniający umorzenie, a następnie przedstawić to w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 1 i 3 Kpa. Brak tych elementów skutkuje naruszeniem przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku skarżącej o umorzenie zaległości podatkowej. Organ odwoławczy częściowo umorzył zaległość, jednak decyzja nie zawierała szczegółowego uzasadnienia wskazującego na konkretne okoliczności faktyczne, powody częściowego umorzenia ani argumenty przeciwko umorzeniu w większym zakresie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kpa oraz ustawy o zobowiązaniach podatkowych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
W zaskarżonej decyzji nie wskazano, jakie konkretnie okoliczności faktyczne, istotne w świetle art. 31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, zostały ustalone, które z nich wzięte zostały pod uwagę przez organ odwoławczy jako uzasadniające częściowe umorzenie zaległości podatkowych, dlaczego organ uznał za uzasadnione umorzenie zaległości właśnie w połowie oraz jakie argumenty przemawiały przeciwko umorzeniu zaległości w większej części lub w całości.
Wskazane niedostatki zaskarżonej decyzji sprawiają, że narusza ona art. 107 par. 1 i 3 Kpa, a nadto uniemożliwiają dokonanie kontroli, czy nie nastąpiło naruszenie innych przepisów postępowania, w szczególności wymienionych w skardze art. 7 i art. 77 Kpa, czy art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych został właściwie zastosowany oraz czy nie nastąpiło przekroczenie granic uznania administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stwierdzić przede wszystkim należy, że przedmiotem tej decyzji jest rozpoznanie wniosku skarżącej o umorzenie zaległości podatkowej, nie zaś kwestia wysokości tej zaległości /wysokości zobowiązania podatkowego/, która rozstrzygnięta została ostateczną decyzją Urzędu Skarbowego z dnia 9 maja 1996 r. Stąd zarzuty odnoszące się do decyzji wymiarowej nie mogą być w tym postępowaniu rozpoznawane.
Jeśli zaś chodzi o umorzenie zaległości podatkowych, to - jak słusznie i wielokrotnie podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - decyzja o umorzeniu lub odmowie umorzenia zaległości podatkowej w trybie art. 31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że od oceny organu zależy, czy w konkretnej sprawie uzna on całkowite lub częściowe umorzenie zaległości za uzasadnione. Organ podatkowy może bowiem, lecz nie musi uwzględnić wniosku o umorzenie zaległości podatkowych.
Jednakże fakt, że decyzja należy do uznania administracyjnego nie oznacza, że może być ona podjęta dowolnie, bez analizy okoliczności faktycznych konkretnej sprawy w celu ustalenia, czy zachodzi wypadek społecznie lub gospodarczo uzasadniony dający podstawę do umorzenia zaległości podatkowych.
Ustalony stan faktyczny sprawy i jego analiza w świetle art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych wraz z uzasadnieniem stanowiska organu w sprawie umorzenia lub odmowy umorzenia zaległości podatkowych winny znaleźć wyraz w treści uzasadnienia decyzji w tym przedmiocie, zgodnie z art. 107 par. 1 i 3 Kpa.
Zaskarżona decyzja elementów tych nie zawiera - nie wskazano w niej, jakie konkretnie okoliczności faktyczne, istotne w świetle art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zostały ustalone, które z nich wzięte zostały pod uwagę przez organ odwoławczy jako uzasadniające częściowe umorzenie zaległości podatkowych, dlaczego organ uznał za uzasadnione umorzenie zaległości właśnie w połowie oraz jakie argumenty przemawiały przeciwko umorzeniu zaległości w większej części lub w całości.
Również decyzja organu I instancji nie spełnia w przedmiotowym zakresie wymogów art. 107 par. 1 i 3 Kpa.
Wskazane niedostatki zaskarżonej decyzji sprawiają, że narusza ona art. 107 par. 1 i 3 Kpa, a nadto uniemożliwiają dokonanie kontroli, czy nie nastąpiło naruszenie innych przepisów postępowania, w szczególności wymienionych w skardze art. 7 i art. 77 Kpa, czy art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych został właściwie zastosowany oraz czy nie nastąpiło przekroczenie granic uznania administracyjnego.
Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia jej uchylenie na zasadzie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 powołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło