II SA/Wr 1472/97
WyrokWSA we Wrocławiu1998-05-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy o przekształceniu szkoły publicznej może wejść w życie w terminie innym niż koniec roku szkolnego, a jeśli tak, to czy stanowi to podstawę do stwierdzenia jej niezgodności z prawem?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy o przekształceniu szkoły publicznej, podobnie jak uchwała o jej likwidacji, może wejść w życie wyłącznie z końcem roku szkolnego. Określenie w uchwale innego terminu wejścia w życie stanowi rażące naruszenie art. 63 ustawy o systemie oświaty i jest podstawą do stwierdzenia niezgodności uchwały z prawem, zgodnie z art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym. W pozostałym zakresie, jeśli pozostałe warunki ustawowe zostały spełnione (zapewnienie kontynuacji nauki, zawiadomienie rodziców, zgoda kuratora), skarga podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w Ź. w oddział zamiejscowy Szkoły Podstawowej w M. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty, w szczególności dotyczące terminu wejścia w życie uchwały. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę w zakresie zgodności z prawem uchwały.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono niezgodność z prawem par. 3 zaskarżonej uchwały; w pozostałym zakresie skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w Ź. w oddział zamiejscowy Szkoły Podstawowej w M., stwierdza niezgodność z prawem par. 3 zaskarżonej uchwały; w pozostałym zakresie skargę oddala.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, co następuje:
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, Sąd ten jest właściwy do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały
Według art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /t.j. Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./: "Szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkoły, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej.
Organ prowadzący jest zobowiązany co najmniej na sześć miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz gminę, na której terenie położona jest szkoła, o zamiarze i przyczynach likwidacji". Zgodnie ze zdaniem 2 art. 59 ust. 1 powołanej ustawy o systemie oświaty: "Szkoła publiczna prowadzona przez gminę lub związek komunalny może być zlikwidowana za zgodą kuratora oświaty (...)". Tryb określony w art. 59 ust. 1-5 ustawy o systemie oświaty stosuje się odpowiednio w przypadku przekształcenia szkoły. Według art. 61 ust. 2 ustawy o systemie oświaty: "W przypadkach uzasadnionych miejscowymi warunkami, za zgodą kuratora oświaty, mogą być tworzone szkoły obejmujące część klas szkoły podstawowej, w tym także szkoły filialne".
Zgodnie z art. 59 ust. 1 i ust. 5 ustawy o systemie oświaty, uchwała o likwidacji szkoły publicznej, jak i o jej przekształceniu, może być podjęta po spełnieniu warunków: po pierwsze, zachowania ustawowego terminu likwidacji bądź przekształcenia szkoły - koniec roku szkolnego; po drugie, zapewnienia uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej; po trzecie, zawiadomienia co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji szkoły rodziców uczniów; po czwarte, w przypadku likwidacji lub przekształcenia szkoły publicznej prowadzonej przez gminę lub związek komunalny, uzyskania zgody kuratora oświaty Łączne spełnienie tych czterech warunków jest podstawą do podjęcia przez organ prowadzący szkołę - radę gminy - uchwały o likwidacji szkoły.
W sprawie będącej przedmiotem skargi został naruszony warunek pierwszy - likwidacja lub przekształcenie szkoły może nastąpić z końcem roku szkolnego. Według art. 63 ustawy o systemie oświaty: "Rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy - z dniem 31 sierpnia następnego roku". Zaskarżona uchwała o przekształceniu Szkoły Podstawowej w Ź. w Oddział Zamiejscowy Szkoły Podstawowej w M. określiła termin wejścia w życie uchwały na 20 czerwca 1997 r. Termin ten oznacza wejście w życie przekształcenia Szkoły Stanowi to rażące naruszenie art. 63 ustawy o systemie oświaty.
W pozostałym zakresie zarzuty przytoczone w skardze nie są zasadne. Procedura określona w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty musi poprzedzać podjęcie uchwały o likwidacji lub przekształceniu szkoły. Procedura ta poprzedziła podjęcie zaskarżonej uchwały Z wyjaśnień złożonych na rozprawie przez pełnomocnika strony przeciwnej wynika, że uczniowie mają zapewnioną możliwość kontynuowania nauki w publicznej szkole podstawowej, a odległość do tej szkoły jest nieznaczna. Rodzice uczniów zostali zawiadomieni o zamiarze dokonania przekształcenia Szkoły w Oddział Zamiejscowy rok wcześniej i nie złożyli w tym zakresie zastrzeżeń. Kurator Oświaty na piśmie wyraził zgodę na przekształcenie Szkoły. Nie można w tym zakresie skutecznie zarzucić naruszenia prawa z tego względu, że o zgodę tę wystąpił Zarząd Gminy, a nie Rada Gminy.
Art. 61 ust. 2 ustawy o systemie oświaty dopuszcza tworzenie szkół podstawowych obejmujących część klas, jak i tworzenie szkół filialnych.
Pod tym względem zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem.
Podjęcie w jednej uchwale rozstrzygnięcia o likwidacji szkoły i dokonanie przekształcenia w szkołę filialną nie stanowi naruszenia prawa.
Zaskarżona uchwała w par. 3, określającym termin wejścia w życie uchwały, narusza art. 63 ustawy o systemie oświaty. Według art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./: "Nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku od daty jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1". Zgodnie z art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym, jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, orzeka się o niezgodności uchwały z prawem.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym, stwierdził niezgodność z prawem par. 3 zaskarżonej uchwały.
W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 2 i ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło