I SA/Łd 118/98

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę Henryka K. na wynik kontroli sporządzony przez inspektora w Urzędzie Kontroli Skarbowej w W. z dnia 22 grudnia 1997 r. w przedmiocie określenia ilości i wartości wyrobów wprowadzonych do obrotu, nie oznaczonych znakiem bezpieczeństwa. W wyniku kontroli w dniu 22 grudnia 1997 r. inspektor kontroli skarbowej w W. stwierdził, że Henryk K. w okresie od 1 stycznia 1996 r. do 16 października 1997 r. wyprodukował i wprowadził do obrotu elementy stropów z betonu o ogólnej wartości 256.483,13 zł, objęte obowiązkiem zgłoszenia do certyfikacji na znak bezpieczeństwa i oznaczenia tym znakiem, nie wykonując obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji /Dz.U. nr 55 poz. 250 ze zm./ i z zarządzenia Dyrektora Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji z dnia 20 maja 1994 r. w sprawie ustalenia wykazu wyrobów podlegających obowiązkowi zgłaszania do certyfikacji na znak bezpieczeństwa i oznaczania tym znakiem /M.P. nr 39 poz. 335 ze zm./. Zgodnie z art. 26 ust. 1 wymienionej ustawy Henryk K. jest zobowiązany wpłacić na konto Urzędu Skarbowego w R. wyżej wymienioną kwotę, stanowiącą 100 proc. wartości sprzedaży belek stropowych i pustaków stropowych wykonanych zużyciem żużla. Pismem z dnia 5 stycznia 1998 r. Henryk K. zwrócił się do inspektora kontroli skarbowej o uzupełnienie wyniku kontroli co do prawa wniesienia odwołania lub złożenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odpowiadając na to pismo, inspektor kontroli skarbowej pismem z dnia 14 stycznia 1998 r. poinformował Henryka K., że wynik kontroli dotyczący należności określonych w art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach certyfikacji, powstających z mocy samego prawa, jest jedynie aktem administracyjnym stwierdzającym prawny obowiązek kontrolowanego i - jako taki - nie podlega wzruszeniu w trybie postępowania administracyjnego. Weryfikacja ustaleń w tym zakresie jest możliwa jedynie w drodze sądowej przez zaskarżenie wyniku kontroli do sądu administracyjnego zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a skargę wnosi się do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie, w innych zaś wypadkach - w terminie 30 dni od dnia, w którym strona dowiedziała się lub mogła się dowiedzieć o wydaniu aktu lub dokonaniu innej czynności organu, uzasadniającej wniesienie skargi. Po otrzymaniu wymienionego pisma Henryk K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wynik kontroli z dnia 22 grudnia 1997 r. w części dotyczącej wpłaty do urzędu skarbowego kwoty 256.483,13 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu wyrobów betonowych "rzekomo" podlegających certyfikacji. W odpowiedzi na skargę przede wszystkim wniesiono o jej odrzucenie, podając, że ustawa o kontroli skarbowej nie przewiduje żadnego środka prawnego przysługującego od wyniku kontroli w administracyjnym trybie postępowania. Przy założeniu, że wynik kontroli stanowi akt w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, jedynym środkiem, który przysługuje, jest skarga. Jednakże w rozpatrywanej sprawie skarga jest niedopuszczalna ze względu na przepis art. 34 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy, z którego wynika, że koniecznym warunkiem wniesienia skargi było uprzednie zwrócenie się do inspektora o usunięcie naruszenia prawa. Skarżący nie wystąpił z takim żądaniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. nr 100 poz. 442 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1997 r. /nadanym przez ustawę z dnia 7 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o kontroli skarbowej i niektórych innych ustaw - Dz.U. nr 152 poz. 720/ inspektor kontroli skarbowej, po rozpatrzeniu zastrzeżeń kontrolowanego, wydaje albo decyzję w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, gdy ustalenia dotyczą podatków i innych należności budżetowych, których określenie lub ustalenie należy do właściwości urzędów skarbowych /pkt 1/, albo wynik kontroli, gdy ustalenia dotyczą nieprawidłowości innych niż wymienione w pkt 1 lub gdy nieprawidłowości nie stwierdzono /pkt 2/. Ponieważ ustalenia inspektora kontroli skarbowej dotyczyły uchybień, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji /Dz.U. nr 55 poz. 250 ze zm./, a do właściwości urzędów skarbowych nie należy określanie /ustalanie/ przewidzianych w tym przepisie należności z tytułu wprowadzenia do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczonych tym znakiem, ani określanie ilości i wartości wyrobów /usług/, których te uchybienia dotyczą /art. 27 ust. 1 wymienionej ustawy/, inspektor kontroli skarbowej w tym zakresie wydał wynik kontroli. Wymieniony przepis art. 24 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej wyraźnie odróżnia wynik kontroli od decyzji w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, z czego wynika, że wynik kontroli nie może być uznany za decyzję administracyjną. W zaskarżonym wyniku kontroli została określona w szczególności wartość wyrobów, których dotyczą uchybienia przewidziane w art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji /cz. II ust. 5 wyniku kontroli/, co przewiduje art. 27 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem organ upoważniony do kontrolowania działalności przedsiębiorców zawiadamia właściwy urząd skarbowy o stwierdzeniu uchybień, o których mowa w art. 26, oraz określa ilość i wartość wyrobów lub usług, których te uchybienia dotyczą. Z kolei przepis art. 28 ust. 2 omawianej ustawy przewiduje, że w razie niewpłacenia należności pieniężnej, stanowiącej 100 proc. sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów, właściwy urząd skarbowy zawiadamia o tym organ kontroli w celu wystawienia tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do przymusowego ściągnięcia tej należności w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że przewidziane w art. 27 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji określenie wartości wyrobów, których dotyczą uchybienia, polegające w szczególności na nieoznaczeniu wymaganym znakiem bezpieczeństwa, stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Tak więc wynik kontroli zawierający takie właśnie określenie należy uznać za inny akt z zakresu administracji publicznej dotyczący stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Przesądza to o uznaniu, że na wynik kontroli przewidziany w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o kontroli skarbowej, określający ilość i wartość wyrobów lub usług, których dotyczą uchybienia przewidziane w art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji /art. 27 ust. 1 tej ustawy/, przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy jednak zauważyć, że ustawa o kontroli skarbowej nie przewiduje żadnych środków odwoławczych od wyniku kontroli. Dlatego w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, stanowiący, iż w takim wypadku przed wniesieniem skargi należy zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a skarga może być wniesiona dopiero po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Nie ulega zaś wątpliwości, że skarżący Henryk K. nie skierował takiego wezwania do inspektora kontroli skarbowej. Dlatego skarga w rozpatrywanej sprawie jest niedopuszczalna, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że pismo inspektora kontroli skarbowej z dnia 14 stycznia 1995 r., skierowane do skarżącego, nie zawierało precyzyjnego pouczenia o trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego; powoływało się jedynie na treść art. 35 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, pomijając art. 34 ust. 3 tej ustawy, czym wprowadziło w błąd skarżącego. Stanowiło to naruszenie art. 8 i art. 9 Kpa w związku z art. 31 ustawy o kontroli skarbowej. W tej sytuacji nie ma przeszkód, aby skarżący wniósł nową skargę na wynik kontroli po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 34 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, oczywiście jeżeli wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie odniesie skutku. Ze względu na odrzucenie skargi Sąd nie mógł dokonać merytorycznej oceny zaskarżonego wyniku kontroli ani zarzutów podniesionych w skardze.