I SA/Lu 652/97
WyrokWSA w Lublinie1998-06-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu, jeśli zawiadomienia i decyzje kierowane były wyłącznie do pełnomocnika jednego z małżonków, mimo że oboje byli stronami postępowania?Ratio decidendi
Organ podatkowy naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 Kpa), nie zapewniając małżonce możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie jej interesów. Skutkuje to naruszeniem prawa, które obliguje do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, ponieważ strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i nie doręczono jej decyzji.Stan faktyczny
Organ podatkowy uznał wniosek małżonków o wspólne opodatkowanie, jednakże nie zapewnił żonie (Lidii J.) udziału w żadnej czynności postępowania. Zawiadomienia, wezwania i decyzje kierowane były wyłącznie do pełnomocnika męża (Waldemara J.). Sąd administracyjny uznał, że doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, ponieważ Lidia J. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i nie doręczono jej decyzji.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 i art. 29 oraz art. 55 ust. 1 ustawy o NSA, co skutkowało uchyleniem decyzji organów podatkowych (choć sentencja nie jest wprost podana, wynika to z kontekstu i podstawy prawnej wznowienia postępowania).Pełny tekst orzeczenia
Gwarantowana w art. 10 par. 1 Kpa zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów. Aby uchronić się od zarzutu niezapewnienia stronie udziału w postępowaniu organ powinien zawiadomić ją o wszczęciu postępowania na wniosek innej strony oraz wezwać do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego.
Niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania z powodu wypełnienia przesłanki określonej w art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niezależnie od zarzutów skargi, którymi Sąd nie jest związany /art. 51 ustawy o NSA/, podnieść należało, że decyzje organów podatkowych wydane zostały w niniejszej sprawie z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyny wskazanej w art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa, bowiem Lidia J. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i nie doręczono jej wydanej w sprawie decyzji.
Organy podatkowe uznały wniosek Lidii i Waldemara J. zawarty w zeznaniu podatkowym o wspólnym opodatkowaniu małżonków, jednakże nie zapewniły żonie udziału w żadnej czynności postępowania.
Urząd Skarbowy jedynie w treści decyzji uznał Lidię J. za stronę postępowania, bowiem zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania, wezwanie do udzielenia wyjaśnień i do zapoznania z oceną materiału dowodowego, jak i decyzje kierowane były wyłącznie do pełnomocnika Waldemara J.
Gwarantowana w art. 10 par. 1 Kpa zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów.
Aby uchronić się od zarzutu niezapewnienia stronie udziału w postępowaniu organ powinien zawiadomić ją o wszczęciu postępowania na wniosek innej strony oraz wezwać do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego.
Niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania z powodu wypełnienia przesłanki określonej w art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 i art. 29 oraz art. 55 ust. 1 ustawy o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło