II SA/Wr 791/97

WyrokWSA we Wrocławiu1998-09-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez stronę ubiegającą się o zasiłek okresowy, opierając się na domniemaniach i niejednoznacznych dowodach?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (zasada prawdy obiektywnej, zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, wymóg wskazania dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom) poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w zakresie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Ustalenia te opierały się na domniemaniach i niejednoznacznych dowodach, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżąca, osoba rozwiedziona samotnie wychowująca dziecko, utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Ubiegała się o przyznanie gwarantowanego zasiłku okresowego. Organy odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i bratem, co skutkowało niespełnieniem kryterium dochodowego. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, wskazując na prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego gwarantowanego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 31 ust. 4a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1993 nr 13 poz. 60 ze zm./ w brzmieniu art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 147 poz. 687/ osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu okresu jego pobierania, jeżeli spełnia kryteria dochodowe, ustalone zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko do dnia ukończenia szkoły podstawowej, nie dłużej jednak niż do 15 roku życia, przysługuje gwarantowany zasiłek okresowy. Okres pobierania takiego zasiłku trwa 36 miesięcy, przy czym przez pierwsze 12 miesięcy wynosi on kwotę odpowiadającą kryterium dochodowemu osoby samotnie gospodarującej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, a przez dalsze 24 miesiące stanowi równowartość 80 procent tej kwoty /art. 31 ust. 4b i 4c powołanej ustawy/. Poza sporem między stronami jest, że skarżąca jest osobą rozwiedzioną posiadającą na wychowaniu córkę w wieku przedszkolnym oraz że utraciła z dniem 6 lutego 1997 r. prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania. {...). Nie budzi również sporu okoliczność, że dochodem pozostającym wyłącznie do dyspozycji skarżącej jest renta alimentacyjna w kwocie 150 zł miesięcznie, którą otrzymuje na dziecko od byłego męża. Mimo tak poczynionych ustaleń organ I instancji odmówił przyznania skarżącej gwarantowanego zasiłku okresowego stwierdzając, że zamieszkuje z rodzicami i prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe, a ponieważ łączny dochód rodziny wynosi 1376,24 zł /w tym 150 zł wynagrodzenie brata/ miesięcznie, nie spełnia kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 cytowanej ustawy i zasiłek taki jej nie przysługuje. Powyższe stanowisko podzielił również organ odwoławczy konstatując, że "z analizy akt wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i bratem". Nie wskazał jednak dowodu, na którym oparł tak istotne ustalenie. Natomiast w odpowiedzi na skargę wywodził, że źródłem tych ustaleń jest "oświadczenie skarżącej złożone w dniu 16.04.1997 r., w którym pisze, iż zamieszkuje z rodzicami". Organ I instancji zaś powołuje się na wywiad środowiskowy "wraz z załączonymi dowodami". Tymczasem z treści wywiadu z dnia 18.04.1997 r. /k.9/ wynika jedynie, że skarżąca mieszka w lokalu mieszkalnym rodziców i "zajmuje pokój wspólnie z córką". Dalej w wywiadzie tym stwierdzono, że "że klientka w dniu 16.04.1997 r. przedłożyła oświadczenie, z którego wynikało, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe". Wyprowadzenie z tak sformułowanej treści wywiadu, wniosku, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo z rodzicami i bratem, musi nasunąć wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych. Do takich wniosków nie upoważnia też fakt zamieszkiwania z rodzicami w jednym mieszkaniu, ani podniesiona w treści wywiadu okoliczność, że wydatki mieszkaniowe, w tym czynsz oraz należności za gaz i energię elektryczną, ponoszą rodzice. Wsparcie materialne, czy pomoc materialna nie oznacza prowadzenia wspólnie gospodarstwa domowego. Skarżąca po wyjściu za mąż utworzyła własną rodzinę. Po rozwodzie z mężem wychowuje samotnie małe dziecko, tworząc z dzieckiem nadal odrębną rodzinę. Ustalenie czy skarżąca prowadzi wspólne z rodzicami, czy odrębne gospodarstwo domowe nie może być oparte na domniemaniach, lecz konkretnych dowodach. Zgodnie z art. 7 Kpa, wyrażającym zasadę prawdy obiektywnej, organ zobowiązany jest do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. aby stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę de trafnego zastosowania przepisu prawa /por. W.Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, str. 108/. Przepis art. 77 par. 1 Kpa zaś wymaga, by organ orzekający, w sposób wyczerpujący, zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy. Dokonując ustaleń faktycznych organ obowiązany jest wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej /art. 107 par. 3 Kpa/. Zaskarżona decyzja nie spełnia tych wymogów. Organ wydając tą decyzję dopuścił się naruszenia powołanych wyżej przepisów, w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wobec zasadności skargi, na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło