II SA/Gd 1023/97

WyrokWSA w Gdańsku1998-10-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może rozstrzygać o istnieniu lub braku tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego w postępowaniu o przyznanie dodatku mieszkaniowego, gdy strony sporu cywilnoprawnego zaprzeczają sobie co do istnienia podstaw do wypowiedzenia umowy najmu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może rozstrzygać o istnieniu lub braku tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego w postępowaniu o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jeśli strony sporu cywilnoprawnego zaprzeczają sobie co do istnienia podstaw do wypowiedzenia umowy najmu. Tego typu spór cywilnoprawny powinien zostać rozstrzygnięty przez sąd powszechny.
Stan faktyczny
Prezydent miasta odmówił przyznania wnioskodawczyni dodatku mieszkaniowego, argumentując brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Wnioskodawczyni podniosła, że zajmuje lokal na podstawie decyzji o przydziale od 1971 r. i zaprzeczyła, aby właściciel wypowiedział jej najem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na brak tytułu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę wnioskodawczyni.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

uchyla zaskarżoną decyzję w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego. Prezydent miasta powołując się na przepisy art. 43 ust. 1, art. 42 ust. 1 i 5 oraz art. 39 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105 poz. 509/ odmówił przyznania wnioskodawczyni dodatku mieszkaniowego z tej przyczyny, że nie ma ona tytułu prawnego do zajmowania lokalu. Wnioskodawczyni wniosła odwołanie od tej decyzji zarzucając, że lokal mieszkalny zajmuje na podstawie decyzji o przydziale od 1971 r. Właściciele budynku i lokalu, który zajmuje, wielokrotnie podejmowali próby usunięcia jej z mieszkania, w którym mieszka 40 lat, lecz wszystkie kolejne sprawy przegrali w postępowaniu przed sądem powszechnym i organami administracji. Odwołująca się zaprzecza ponadto, aby właściciel lokalu wypowiedział jej najem z powodu nieuiszczenia czynszu. Nie uwzględniając tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o najmie lokali dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny. Odwołująca się nie ma takiego tytułu do zajmowanego lokalu, gdyż umowa najmu została z nią rozwiązana przez właścicieli. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargę należało uznać za uzasadnioną. Najem, w tym lokali mieszkalnych, jest stosunkiem cywilnoprawnym, który wynika z umowy albo z przewidzianej w prawie lokalowym decyzji o przydziale. Po wejściu w życie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych z dnia 2 lipca 1994 r. /Dz.U. nr 105 poz. 509 ze zm./ najem nawiązany na podstawie decyzji administracyjnych stal się najmem umownym zawartym na czas nieoznaczony. Najemcy takich lokali korzystają z ochrony przed wypowiedzeniem umowy do końca 2004 roku oraz z uprawnienia do zapłaty czynszu regulowanego. W zakresie nieuregulowanym ustawą do najmu lokali mieszkalnych stosuje się przepisy Kodeksu Cywilnego /art. 1 ust. 2 ustawy/. Ustawa w rozdziale 5 przewiduje możliwość wypowiedzenia najmu na określonych podstawach lub wytoczenie powództwa o rozwiązanie najmu. W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego brak było podstaw do rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym czy skarżąca utraciła tytuł prawny do zajmowania lokalu oparty na ostatecznej decyzji administracyjnej. Jeżeli właściciel lokalu, który ma interes prawny w jego odzyskaniu, dowodził w postępowaniu o przyznanie dodatku mieszkaniowego, że wypowiedział najemczyni umowę najmu na podstawie art. 32 ust. 2 i art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o najmie lokali, a najemczyni zaprzeczyła zarówno istnieniu podstaw do wypowiedzenia najmu w tym trybie, gdyż nie zalega z zapłatą czynszu, jak i otrzymaniu pisma z wypowiedzeniem, to powstał typowy spór cywilnoprawny pomiędzy stronami umowy najmu. Spór ten, zgodnie z zasadą określoną w art. 2 par. 1 Kpc, z braku odmiennych uregulowań zawartych w ustawie o najmie lokali, winien być rozstrzygnięty w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło