I SA/Po 1374/96

WyrokWSA w Poznaniu1998-11-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka zagraniczna, która wprowadziła samochody osobowe na polski obszar celny na podstawie karnetu ATA w celu wystawienniczym, a następnie zmieniła przeznaczenie tych samochodów na sprzedaż, może być zwolniona z cła na podstawie art. 15 Prawa celnego, powołując się na utratę nie z własnej winy?
Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ spółka zagraniczna nie spełniła warunków określonych w Konwencji celnej dotyczącej ułatwień przy przywozie towarów przeznaczonych do wystawiania. Zmiana przeznaczenia samochodów z wystawienniczego na sprzedaż po upływie miesiąca od warunkowej odprawy, bez uiszczenia należnego cła lub natychmiastowego wywiezienia towaru, pozbawiła spółkę prawa do zwolnienia celnego. Spółka nie może powoływać się na utratę samochodów, skoro sama naruszyła warunki konwencji.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka "A.-B." Gmbh z Dusseldorfu wprowadziła na polski obszar celny samochody osobowe na podstawie karnetu ATA, pod warunkiem ich powrotnego wywiezienia. Samochody zostały odprawione czasowo w przywozie w celach wystawienniczych, bez uiszczenia należnego cła. Samochody nie zostały wywiezione w zakreślonym terminie. Spór dotyczył żądania zwolnienia od cła na podstawie art. 15 Prawa celnego, z uwagi na utratę nie z winy spółki. Organ celny uznał, że spółka naruszyła warunki konwencji międzynarodowej, zmieniając przeznaczenie samochodów na sprzedaż.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Jolanty Werle-Binas po rozpoznaniu sprawy ze skargi "A.-B." Gmbh w Dusseldorfie na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 14 sierpnia 1996 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - oddala skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Obowiązek uiszczenia należności celnych od towarów wprowadzanych na polski obszar celny ma charakter powszechny. Naruszeniem zatem konstytucyjnej zasady sprawiedliwości jest to, gdy jakiś podmiot bez koniecznego do tego upoważnienia ustawowego, uchyla się od wykonania tego powszechnego obowiązku. Wyrazem tego są między innymi postanowienia art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, który stanowi, iż przywóz towarów z zagranicy podlega cłu, z wyjątkami określonymi w przepisach prawa. Wszelkie wyjątki od obowiązku uiszczania cła podczas wprowadzania towarów w polski obszar celny muszą wynikać z przepisów powszechnie obowiązujących i nie można dla oceny tych wyjątkowych sytuacji stosować rozszerzającej wykładni przepisów prawnych. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżąca spółka sprowadziła m.in. w dniu 3 czerwca 1992 r. samochody osobowe następujących marek: Mercedes 600 SL, Porsche 911 i Mercedes 300 SL, które zostały odprawione czasowo w przywozie według karnetu ATA, pod warunkiem ich powrotnego wywiezienia do dnia 1 czerwca 1993 r. Z zapisów w polu C karnetu ATA wynika, iż samochody te wprowadzono czasowo na polski obszar celny w celach wystawienniczych, bez uiszczenia należnego 35 procentowego cła. Niesporne jest również to, iż powyższe samochody osobowe nie zostały przez skarżącą spółkę wywiezione z polskiego obszaru celnego w zakreślonym czasie. Przedmiotem natomiast sporu między stronami jest żądanie skarżącej spółki, by w trybie art. 15 Prawa celnego - zwolniono od cła przedmiotowe samochody osobowe dopuszczone do czasowego przywozu, gdyż ich powrotny wywóz nie nastąpił wskutek utraty nie zawinionej przez podmiot dokonujący obrotu towarowego. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Prezesa GUC wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż w tej sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia od cła luksusowych samochodów osobowych wprowadzonych czasowo na polski obszar celny. Skład sądzący wskazuje, iż zgodnie z postanowieniami Konwencji celnej sporządzonej w Brukseli dnia 8 czerwca 1961 a dotyczącej ułatwień przy przywozie towarów przeznaczonych do wystawiania albo wykorzystania na wystawach, targach, kongresach lub podobnych imprezach / załącznik nr 2 do Dz.U. 1969 nr 30 poz. 238/ - odprawie warunkowej według karnetu ATA /rozumianej jako czasowy przywóz wolny od należności przywozowych i pod warunkiem powrotnego wywozu/, podlegać mogą tylko i wyłącznie towary przeznaczone do wystawiania lub demonstrowania na imprezie, towary przeznaczone do użycia w celu zaprezentowania na imprezie wyrobów zagranicznych, wyposażenie - w tym urządzenia objaśniające, aparaty do nagrań dźwiękowych i filmy o charakterze wychowawczym, naukowym, albo kulturalnym - przeznaczone do wykorzystania na zebraniach, konferencjach i kongresach międzynarodowych. Zgodnie też z art. 3 powyższej konwencji - towary odprawione warunkowo, dopóki korzystają z ułatwień przewidzianych tą konwencją, nie mogą być wykorzystywane w innych celach niż powyżej wymienionych. Tymczasem jak wynika ze zgromadzonego przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł materiału dowodowego /którego w tym zakresie skarżący nie kwestionuje/, już po upływie jednego miesiąca od warunkowej odprawy samochodów, został zmieniony cel ich wprowadzenia na polski obszar celny z wystawienniczego na sprzedaż. Z znajdujących się w aktach sprawy dwóch porozumień /z 26 czerwca 1992 r. oraz z 22 września 1992 r./ zawartych pomiędzy "A.-B." a Ryszardem B. wynika, iż ten ostatni zobowiązał się do zakupu dostarczanych mu przez firmę "A.-B." luksusowych samochodów osobowych oraz ich sprzedaży w Polsce we własnym imieniu i na własny rachunek. Z dniem zawarcia pierwszego z owych porozumień, skarżący stracił prawo do odprawy warunkowej wprowadzonego na polski obszar celny towaru, bez uiszczenia należności celnych, gdyż nie dopełnił warunków określonych umową międzynarodową. Spółka winna zatem albo natychmiast wyprowadzić dane samochody osobowe poza granice kraju albo uiścić należne cło od wprowadzenia samochodów na polski obszar celny w celu sprzedaży. Skarżąca spółka ani pierwszego zachowania, ani drugiego nie spełnia, ale wprost przeciwnie bezpodstawnie sądziła i oczekiwała na to, aż kontrahent sprzeda wprowadzone na polski obszar celny samochody. Skoro spółka "A.-B." posłużyła się karnetem ATA niezgodnie z postanowieniami konwencji brukselskiej w celu odroczenia zapłaty cła przywozowego, to nie może obecnie powoływać się na to, iż nie ponosi winy utraty przedmiotowych samochodów osobowych dopuszczonych pod pewnymi warunkami do czasowego przywozu. Z tych zatem względów, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło