II SA/Wr 563/97

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Edyty K. na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) z dnia 7 kwietnia 1997 r. w przedmiocie pozbawienia prawa do zasiłku i statusu bezrobotnego i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Edyta K. zarejestrowała się w Rejonowym Urzędzie Pracy w O. w dniu 19 lipca 1996 r. jako bezrobotna z prawem do zasiłku. Zasiłek ten pobierała od dnia 20 lipca 1996 r. na podstawie decyzji Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w O. z dnia 26 lipca 1996 r. (...). Kierownik Urzędu Pracy decyzją z dnia 4 grudnia 1996 r. nr 5/96 orzekł o pozbawieniu bezrobotnej prawa do zasiłku na okres 90 dni poczynając od dnia 26 listopada 1996 r. z powodu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w dniu wyznaczonym /13 listopada 1996 r./ na zgłoszenie się w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwości zatrudnienia lub szkolenia. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ I instancji podał art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1996 nr 47 poz. 211/; przepis ten stanowi, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który z przyczyn nieusprawiedliwionych nie stawił się w wyznaczonym terminie w rejonowym urzędzie pracy. Prawo to odzyskuje po upływie 90 dni, jeżeli spełnia warunki określone w art. 23 cytowanej ustawy /art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy/. Na skutek odwołania Edyty K., która podała, iż w dniu 13 listopada 1996 r. nie mogła się stawić w Rejonowym Urzędzie Pracy, ponieważ chorowała, Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) decyzją z dnia 13 stycznia 1997 r. uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w O. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, zobowiązując go do uzupełnienia postępowania dowodowego przez dopuszczenie dowodu z zaświadczeń lekarskich i dokonanie oceny zebranych dowodów zgodnie z art. 77 par. 1 Kpa. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że brak jest ustaleń, czy i kiedy, po okresie choroby, bezrobotna potwierdziła gotowość do podjęcia zatrudnienia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu Rejonowego w O. decyzją z dnia 10 lutego 1997 r. powtórnie pozbawił Edytę K. prawa do zasiłku na okres 90 dni z powodu nieusprawiedliwionego niestawienia się w urzędzie pracy, a ponadto orzekł o pozbawieniu jej statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 stycznia 1997 r. W uzasadnieniu swej decyzji organ podał, że wprawdzie Edyta K. nie mogła stawić się z wyznaczonym dniu 13 listopada 1996 r., gdyż w okresie od 13 listopada 1996 r. do 18 grudnia 1996 r. chorowała, co udokumentowała zaświadczeniami o czasowej niezdolności do pracy, ale mogła i powinna się zgłosić do urzędu pracy w dniu 19 grudnia 1996 r., niezwłocznie po zakończeniu leczenia. Zgłosiła się natomiast do urzędu pracy dopiero w dniu 6 stycznia 1997 r., nie podając przyczyny nieobecności w okresie od 19 grudnia 1996 r. do 6 stycznia 1997 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji podał art. 27 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 13 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Od powyższej decyzji Edyta K. wniosła odwołanie. Zarzuciła, iż po 13 listopada 1996 r. nie otrzymała żadnego pisemnego powiadomienia o kolejnym terminie zgłoszenia się w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. Korzystając ze zwolnienia lekarskiego, wysłała do Rejonowego Urzędu Pracy członka rodziny z prośbą o ustalenie, kiedy ma się zgłosić po zakończeniu zwolnienia. Poinformowano go, iż terminem zgłoszenia jest dzień wypłaty zasiłku w styczniu 1997 r.; w tym dniu się zgłosiła. Uważa zatem, że pozbawienie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych i statusu bezrobotnej jest bezzasadne. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) nie uwzględnił tych argumentów i decyzją z dnia 7 kwietnia 1997 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wywodząc, iż "zgłaszanie się w wyznaczonych przez organ zatrudnienia terminach w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia zatrudnienia stanowi podstawowy obowiązek bezrobotnego". Jeżeli bezrobotny nie może się zgłosić w wyznaczonym terminie z powodu choroby, "obowiązany jest do niezwłocznego stawienia się w urzędzie pracy po ustaniu przyczyny niezdolności do pracy". Dopełnienie tego obowiązku jest warunkiem "zachowania prawa do zasiłku oraz statusu bezrobotnego". W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Edyta K. podtrzymała swoje dotychczasowe zarzuty, wywodząc, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa wskutek jego błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z prawem. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia swojej decyzji w trybie art. 38 ust.. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ i w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trafnie organ odwoławczy skonstatował, że przepis art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ zawiera unormowanie dyscyplinujące bezrobotnych. Jednakże błędnie go zinterpretował. W myśl tego przepisu bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego rejonowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia swej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. Ustawodawca wyraźnie podkreślił: "w wyznaczonych terminach". Przez "wyznaczony termin" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć konkretną datę ustaloną przez rejonowy urząd pracy, w której bezrobotny obowiązany jest zgłosić się we właściwym rejonowym urzędzie pracy "w celu potwierdzenia swej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia". Jest poza sporem między stronami, że skarżąca zawsze zgłaszała się w wyznaczonych terminach do Rejonowego Urzędu Pracy w O., nie zgłosiła się tylko w dniu 13 listopada 1996 r., ponieważ w tym dniu chorowała. Nieobecność swoją usprawiedliwiła zaświadczeniem lekarskim o czasowej niezdolności do pracy, która - według nadesłanych przez nią zaświadczeń - trwała do dnia 18 grudnia 1996 r. Organy obu instancji błędnie przyjęły, że skoro bezrobotna nie stawiła się w rejonowym urzędzie pracy w pierwszym dniu po ustąpieniu choroby, to powstały przesłanki pozbawienia jej statusu bezrobotnego z mocy art. 13 ust. 3 pkt 5 cytowanej ustawy i zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 27 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Dla takiego poglądu brak jest podstawy prawnej. Stosownie do art. 13 ust. 3 pkt 5 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 1997 r., pozbawienie statusu bezrobotnego następowało tylko wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, nie stawiła się w rejonowym urzędzie pracy "w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa" w ciągu 14 dni od daty "wyznaczonego terminu". Podobnie kwestię tę regulował wówczas art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy, stanowiąc, iż "prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który z przyczyn nieusprawiedliwionych nie stawił się w wyznaczonym terminie w rejonowym urzędzie pracy". A więc zarówno do pozbawienia zasiłku z przyczyn określonych w art. 27 ust. 1 pkt 1, jak i do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej z mocy art. 13 ust. 3 pkt 5 cytowanej ustawy wymagane było spełnienie podstawowej przesłanki, jaką było niestawienie się w rejonowym urzędzie pracy "w wyznaczonym terminie". Przesłanka ta musiała być spełniona kumulatywnie z innymi przesłankami określonymi w tych przepisach. Skoro zatem skarżąca nie stawiła się w wyznaczonym dniu 13 listopada 1996 r. i usprawiedliwiła swoje niestawiennictwo zaświadczeniami lekarskimi, rejonowy organ pracy powinien był jej wyznaczyć nowy termin zgłoszenia się w celu potwierdzenia jej gotowości do podjęcia pracy oraz uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. Dopiero niestawiennictwo w tak wyznaczonym terminie, jeżeli nie byłoby usprawiedliwione w sposób wymagany przez powołane przepisy, uzasadniałoby zastosowanie rygorów przewidzianych w tych przepisach: pozbawienia zainteresowanej prawa do zasiłku i statusu osoby bezrobotnej. W świetle powyższych wywodów zarzut skargi o naruszaniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie należało uznać za trafny. Zaskarżona decyzja więc podlega uchyleniu, jako naruszająca prawo. W tym stanie rzeczy na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.