I SA/Łd 553/97

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadności skargi Stanisława G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 8 kwietnia 1997 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 1997 r. i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję, a także - na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy - zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) na rzecz skarżącego dziesięć złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia 8 kwietnia 1997 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 14 marca 1997 r., ustalającą Stanisławowi G. łączne zobowiązanie pieniężne za 1997 r., m.in. z tytułu podatku rolnego. W uzasadnieniu podano, że przepisy ustawy o podatku rolnym uzależniają powstanie obowiązku podatkowego od posiadania użytków rolnych /przeliczeniowych/ o powierzchni co najmniej 1 ha. Stanisław G. ma gospodarstwo rolne o powierzchni 1,01 ha przeliczeniowego. Podniesiony w odwołaniu argument, że powierzchnia gospodarstwa nie przekracza 1 ha, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o podatku rolnym liczbę hektarów przeliczeniowych ustala się na podstawie rodzajów i klasyfikacji użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Ewidencja gruntów więc stanowi podstawę do określenia podstawy opodatkowania. W skardze do sądu administracyjnego Stanisław G. podniósł, że jest właścicielem gruntów o obszarze 0,75 ha, których powierzchnia mierzona hektarami przeliczeniowymi nie przekracza 1 ha, a zatem nie powinien być podatnikiem podatku rolnego. Przedstawił swoje wyliczenia, z których wynika - przy zastosowaniu odpowiednich zaokrągleń - że powierzchnia gruntów wynosi 1 ha przeliczeniowego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podając, że przedstawione przez skarżącego przeliczenie powierzchni fizycznej na przeliczeniową nie jest poprawne. Nie można bowiem zaakceptować propozycji, aby zaokrąglać kolejne wyniki z przeliczenia w poszczególnych klasach. Skarżący jest właścicielem gruntów o łącznej powierzchni 0,75 ha, w tym klasa IIIa - 0,29 ha i IIIb - 0,46 ha. Jeśli zatem zastosować odpowiednie wyliczenia, powierzchnia przeliczeniowa wynosi: w klasie IIIa: 0,29 ha x 1,50 = 0,4350 ha i w klasie IIIb: 0,46 ha x 1,25 = 0,5750 ha, a wiec łącznie 1,01 ha przeliczeniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istotą sporu jest kwestia, czy grunty, których właścicielem jest skarżący, stanowią gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./, a tym samym czy podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy /w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 lipca 1996 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, o lasach, o podatkach i opłatach lokalnych oraz o ochronie przyrody - Dz.U. nr 91 poz. 409, obowiązującym od 1 stycznia 1997 r./ za gospodarstwo rolne do celów podatku rolnego uważa się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz - sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne - gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej. W przepisie tym są określone dwie minimalne normy obszarowe, będące warunkiem uznania łącznej powierzchni określonych gruntów należących do tej samej osoby za gospodarstwo rolne do celów podatku rolnego: 1/ powyżej 1 ha fizycznego, 2/ powyżej 1 ha przeliczeniowego, przy czym występują określeniu rodzajów gruntu, które podlegają zaliczeniu do tych norm. W pierwszej sytuacji do łącznej powierzchni gruntów zalicza się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami i gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne. Z brzmienia pierwszej części ust. 2 w art. 1 ustawy o podatku rolnym wynika, że ustawodawca wyraźnie rozróżnia użytki rolne od gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne, ale zabudowanych. Natomiast w drugiej sytuacji, gdy norma minimalna jest wyrażona za pomocą hektara przeliczeniowego, bierze się pod uwagę wyłącznie użytki rolne. Wynika to z drugiej części omawianego przepisu /"lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy"/, w której nie ma mowy ani o gruntach pod stawami, ani o gruntach pod zabudowaniami. Oznacza to, że gdy łączna powierzchnia użytków rolnych, gruntów pod stawami - sklasyfikowanych jako użytki rolne - gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa, należących do tej samej osoby, nie przekracza 1 ha fizycznego, do ustalenia, czy dane grunty stanowią gospodarstwo rolne do celów podatku rolnego, bierze się pod uwagę wyłącznie użytki rolne /bez gruntów pod stawami i gruntów pod zabudowaniami sklasyfikowanych jako użytki rolne/ i tylko obszar tych użytków podlega przeliczeniu na hektary przeliczeniowe. W takim wypadku, gdy po przeliczeniu obszar użytków rolnych /bez gruntów pod stawami i gruntów pod zabudowaniami sklasyfikowanych jako użytki rolne/ nie przekracza 1 ha przeliczeniowego, gruntów danej osoby nie można uznać za gospodarstwo rolne. Oczywiście zasada ta ma zastosowanie tylko przy ustalaniu, czy określone grunty stanowią gospodarstwo rolne do celów podatku rolnego, natomiast gdy już zostanie ustalone, że dane grunty są tym gospodarstwem, to przeliczeniu na hektary przeliczeniowe w celu obliczenia podstawy opodatkowania podatkiem rolnym podlegają także grunty pod zabudowaniami /art. 4 ust. 3 ustawy/ i pod stawami /art. 4 ust. 7 i 8/. W rozpatrywanej sprawie jest niesporne, że powierzchnia gruntów skarżącego wynosi 0,75 ha fizycznego, co oznacza, że w celu ustalenia, czy grunty te stanowią gospodarstwo rolne do celów podatku rolnego, należy brać pod uwagę wyłącznie użytki rolne bez gruntów pod zabudowaniami. Natomiast ze znajdującego się w aktach podatkowych zawiadomienia z dnia 13 listopada 1996 r. o zmianie w ewidencji gruntów wynika, że część gruntów skarżącego /o powierzchni 0,02 ha w klasie IIIb/ jest oznaczona skrótami literowymi R i B, zgodnie zaś z par. 21 pkt 11 obowiązującego w 1996 r. zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów /M.P. nr 11 poz. 98 ze zm./ literą B w operatach ewidencyjnych oznacza się tereny zabudowane mieszkalne, do których zalicza się również tereny pod zabudowaniami gospodarczymi /par. 18 ust. 3 pkt 2 zarządzenia/. Okoliczność, że część gruntów skarżącego jest zabudowana, wynika także z aktu notarialnego z dnia 20 marca 1996 r. W tej sytuacji przy ustalaniu, czy grunty skarżącego stanowią gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym, nie należy brać pod uwagę wymienionych gruntów zabudowanych o powierzchni 0,02 ha; powinny być uwzględnione jedynie użytki rolne nie zabudowane. Jeżeli w wyniku przeliczenia tych gruntów na hektary przeliczeniowe okaże się, że ich powierzchnia nie przekracza 1 ha przeliczeniowego, to gruntów skarżącego nie można będzie uznać za gospodarstwo rolne do celów podatku rolnego; będą one natomiast podlegać - jako nie objęte przepisami o podatku rolnym - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości /art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Z powyższych względów, choć nie były one podnoszone w skardze, ale Sąd wziął je pod uwagę na zasadzie art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, należało zaskarżoną decyzje uchylić. Jedynie dla porządku należy odnieść się do przedstawionego w skardze sposobu przeliczania powierzchni gruntów na hektary przeliczeniowe. Sposób ten należy uznać za niepoprawny. Przepisy ustawy o podatku rolnym nie przewidują zaokrąglania wyników przeliczania, dlatego nie można - jak zrobił to skarżący - zaokrąglać do drugiego miejsca po przecinku wyników przeliczenia powierzchni gruntów w poszczególnych klasach. Zaokrąglanie dotyczy jedynie podstaw opodatkowania wyrażonych w złotych, kwot podatków i odsetek /par. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. nr 7 poz. 33 ze zm./, a obecnie par. 14 a-c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 162 poz. 1124 ze zm./. W tym stanie sprawy na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.