II SA/Wr 1452/97

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Krystyny K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w (...) z dnia 19 września 1997 r. w przedmiocie odmowy rozpoznania choroby zawodowej i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w Ś. Przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w (...) z dnia 19 września 1997 r., utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w Ś. z dnia 21 sierpnia 1997 r. nr HP/27/II-7/890/97 o odmowie stwierdzenia u Krystyny K. choroby zawodowej narządu głosu. Wydając powyższą decyzje, organ odwoławczy ustalił, że Krystyna K. była zatrudniona w szkolnictwie od 1965 r. do 1996 r. w charakterze nauczycielki geografii. W okresie od dnia 15 sierpnia 1965 r. do dnia 15 sierpnia 1973 r. pracowała w Szkole Podstawowej w B. w pełnym wymiarze czasu pracy. Następnie od dnia 16 sierpnia 1973 r. do dnia 31 sierpnia 1975 r. była zatrudniona na pełnym etacie w Zbiorczej Szkole Gminnej w L. Ostatnio zaś, w okresie od 1 września 1975 r. do dnia 31 sierpnia 1996 r., pracowała w Zespole Szkół Ekonomicznych im. (...) w Ś., a z dniem 1 września 1996 r. przeszła na emeryturę. Wobec podejrzenia o chorobę zawodową narządu głosu Krystyna K. została skierowana na badania do Poradni Laryngologicznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w (...), jednakże nie rozpoznano tam choroby zawodowej. Nie stwierdzono choroby zawodowej również po przeprowadzeniu badań w dniach 5 lutego 1997 r., 19 marca 1997 r. i 23 kwietnia 1997 r. w Instytucie Medycyny Pracy w S. Rozpoznano przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani, który nie jest chorobą zawodową w rozumieniu par. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz. 294 ze zm./, gdyż nie figuruje w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia. W tych okolicznościach - zdaniem organu odwoławczego - odmowa rozpoznania u Krystyny K. choroby zawodowej w postaci zawodowego uszkodzenia narządu głosu jest zasadna, wobec czego decyzja organu I instancji zostaje utrzymana w mocy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Krystyna K. zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych. Przyjęto, że nie stwierdza się u niej zawodowego uszkodzenia narządu głosu, chociaż wyniki badań przeprowadzonych w Poradni Laryngologicznej w S. otolaryngologa dra (...) i Klinice Laryngologicznej w W. przez prof. dr (...) przeczą temu. Z jednych i drugich badań bowiem wynika, że rozpoznane u niej zmiany w krtani mają związek z wykonywaną pracą zawodową. Instytut Medycyny Pracy w S. nie ustosunkował się do złożonych przez nią wyników badań, wydając własną, krótką opinię, która jest dla niej krzywdząca. Nie zwrócił też otrzymanej od niej dokumentacji lekarskiej mimo telefonicznej i listownej prośby. Powołując się na powyższe argumenty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza par. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz. 294 ze zm./. W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający obowiązany jest ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, które w zakresie ustalania stanu faktycznego przyjmują - jako naczelną - zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 Kpa. Inspektora sanitarnego zatem prowadzącego postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej obowiązują wszystkie reguły dotyczące przebiegu postępowania, określone w tym kodeksie, zwłaszcza w art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa. Trafny jest pogląd organu odwoławczego, że jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są jednostki wymienione w par. 7 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Taką jednostką organizacyjną jest oczywiście również Instytut Medycyny Pracy w S., na którego opinię powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Przeoczono jednak, powołując się na ten dowód, że opinia lekarska podlega ocenie organu orzekającego jak każdy inny dowód, a zatem powinna być oceniona w aspekcie "rozpatrzenia całego materiału dowodowego" /art. 77 par. 1 in fine Kpa/. Dopiero gruntowna analiza całokształtu materiału dowodowego może pozwolić organowi na ocenę, "czy dana okoliczność została udowodniona" /art. 80 Kpa/. W judykaturze wyrażany jest pogląd, że orzeczenie jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego /wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1998 r. II SA/Wr 1980/97, nie publ./. Wprawdzie w kodeksie postępowania administracyjnego nie określono wymagań, jakim powinna odpowiadać opinia biegłego, ale z samej istoty tego dowodu wynika, że oprócz konkluzji powinna zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań przeprowadzonych przez daną jednostkę, ale również do innych zebranych dowodów, zwłaszcza gdy wynikają z nich odmienne oceny. W orzeczeniu Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w S. z dnia 6 czerwca 1997 r. stwierdzono, że "charakter zmian chorobowych nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu". Brak jest szerszego uzasadnienia tak sformułowanej opinii, brak jest również odniesienia się do innych zebranych dowodów. Skarżąca twierdzi, że przed badaniami, jakie przeprowadzono w Instytucie Medycyny Pracy w S., przeszła odpowiednie badania lekarskie w Przychodni Laryngologicznej w Ś. i w Klinice Laryngologicznej w W. Zarówno otolaryngolog dr (...), jak i prof. dr (...) dopatrzyły się zmian chorobowych wskazujących na zawodową etiologię choroby narządu głosu. W zaświadczeniu lekarskim z dnia 2 października 1996 r. Poradni Laryngologicznej w W. stwierdza się, że rozpoznane u Krystyny K. "zmiany w krtani mają związek z wykonywana pracą zawodową". Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ orzekający uzupełni postępowanie rozpoznawcze przez powtórne poddanie skarżącej badaniom lekarskim w Instytucie Medycyny Pracy w S. lub Ł. i uzyskanie opinii lekarskiej zawierającej dokładny opis rozpoznawanej choroby oraz orzeczenie lekarskie co do etiologii choroby, wraz z uzasadnieniem i odniesieniem się do innych wyników badań, które zainteresowana przedstawiła (...). Dopiero na podstawie tak zebranych dowodów organ wyda stosowną decyzję. W tym stanie rzeczy, skoro skarga okazała się zasadna, na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.