I SA/Wr 2390/97
WyrokWSA we Wrocławiu1999-02-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, ustalając wynagrodzenie dla dozorcy zajętej ruchomości, powinien uwzględnić koszty udostępnienia powierzchni magazynowej oraz czy prawidłowo ustalił wysokość wynagrodzenia, opierając się na ofertach firm ochroniarskich?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ egzekucyjny, ustalając wynagrodzenie dla dozorcy, powinien uwzględnić nie tylko koszty ochrony, ale także koszty udostępnienia powierzchni magazynowej, jeśli jest to niezbędne do prawidłowego przechowywania zajętej ruchomości. Ponadto, organ egzekucyjny musi zebrać wyczerpujący materiał dowodowy, aby prawidłowo oszacować wysokość wynagrodzenia, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy, w tym ceny rynkowe i zakres obowiązków dozorcy.Stan faktyczny
Spółka ZPR S.A. została wyznaczona na dozorcę zajętego namiotu cyrkowego, który należał do spółki "G.". Po rozbiórce namiotu i jego składowaniu w magazynie ZPR S.A., spółka wystąpiła o zwrot poniesionych wydatków i wynagrodzenie za dozór. Organ egzekucyjny (Urząd Skarbowy) odmówił części żądanych kwot, co zostało częściowo utrzymane w mocy przez Izbę Skarbową. ZPR S.A. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionując sposób ustalenia wynagrodzenia i zwrotu wydatków.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej we W. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji w części dotyczącej określenia skarżącej stronie wynagrodzenia za sprawowany dozór. Zasądził od Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi (...) Spółki Akcyjnej w W. na postanowienie Izby Skarbowej w (...) z dnia 6 listopada 1997 r. w przedmiocie przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia dozorcy zajętej ruchomości i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy w dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżone postanowienie, a także na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy zasądził od Izby Skarbowej w (...) na rzecz skarżącego dziesięć złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Na mocy umowy najmu zawartej w dniu 26 lutego 1991 r. pomiędzy Zjednoczonymi Przedsiębiorstwami Rozrywkowymi Zakładem Widowisk Cyrkowych Cyrk Polski z siedzibą w J. a spółką z o.o. "G.", spółce tej został wynajęty namiot cyrkowy wraz z niezbędnym sprzętem i wozami cyrkowymi. Decyzją z dnia 18 kwietnia 1995 r. (...), Prezydent W. nakazał spółce z o.o. "G." przymusową rozbiórkę namiotu, ze względu na brak pozwolenia na budowę i użytkowanie tego namiotu. Wobec nie wywiązania się z nałożonego obowiązku przez spółkę z o.o. "G.", Prezydent W. postanowieniem o wykonaniu zastępczym z dnia 5 marca 1996 r., zlecił ZPR S.A., jako przedsiębiorstwu posiadającemu wieloletnią praktykę w rozstawianiu i składaniu takich obiektów jak namiot cyrkowy, nieodpłatną rozbiórkę tegoż namiotu, co ZPR S.A. uczyniły.
W dniu 9 maja 1995 roku Urząd Skarbowy W.-(...) w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki z o.o. "G." (...), na podstawie art. 49 ustawy o zobowiązaniach podatkowych z dnia 19 grudnia 1980 r. /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, dokonał zajęcia ruchomości - namiotu cyrkowego, stojącego przy pl. G. we W., będącego własnością ZPR S.A. z siedzibą w W., pozostawiając go pod dozorem zobowiązanego.
W dniu 8 czerwca 1995 r. ZPR S.A. wystąpiły o wyłączenie spod egzekucji tej ruchomości stwierdzając, że stanowi ona jej własność. Proces o wyłączenie, w którym wniosku ZPR S.A. nie uwzględniono, zakończył się orzeczeniem Sądu Najwyższego w marcu 1997 r.
W dniu 4 kwietnia 1996 r. ZPR S.A. oświadczył Urzędowi Skarbowemu, że jest gotów przyjąć pod dozór przedmiotowy namiot. Jako możliwe miejsce do składowania wskazano magazyn w J. W dniu 10 kwietnia 1996 r. poborca skarbowy przekazał protokołem zajętą ruchomość ZPR S.A. pod dozór. W dniu 25 kwietnia 1996 r. przedmiotowy namiot został rozebrany, a następnie złożony w magazynie w J.
W związku z poniesionymi z tytułu sprawowania dozoru nad namiotem kosztami, ZPR S.A. pismem z dnia 19 grudnia 1996 r. zwróciły się do Urzędu Skarbowego W.-(...) o zwrot tych kosztów w kwocie 38.620,64 zł i przyznania stosownego wynagrodzenia w kwocie 156.600 zł.
Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia 21 marca 1997 r., odmówił przyznania wnioskowanych przez ZPR S.A. kwot. Skarżący na owe postanowienie dnia 3 kwietnia 1997 roku złożył zażalenie do Izby Skarbowej we W. Izba Skarbowa we W. postanowieniem z dnia 16 maja 1997 r. (...), uchyliła w całości zaskarżone postanowienie i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, tj. Urząd Skarbowy W.-(...).
Urząd ten postanowieniem z dnia 17 lipca 1997 r. (...) przyznał dozorcy część żądanej kwoty stanowiącej wynagrodzenie za dozór przedmiotowej ruchomości tj. kwotę 14.054,40 zł, nie przyznając jednocześnie zwrotu wydatków koniecznych. Przyznaną kwotę wynagrodzenia ustalono na podstawie badania ofert firm świadczących usługi ochrony mienia. Odnośnie natomiast odmowy zwrotu poniesionych z tytułu dozoru wydatków Urząd stwierdził, że skoro z umowy najmu namiotu zawartej pomiędzy ZPR S.A. a spółką z o.o. "G." wynika, że koszty transportu namiotu związane z jego powrotem do właściciela miał pokryć najemca tzn. spółka "G.", dozorca od niej powinien dochodzić roszczeń w tym zakresie.
Na owe postanowienie Urzędu Skarbowego W.-(...) skarżący w dniu 4 sierpnia 1997 roku złożył zażalenie do Izby Skarbowej we W. zaskarżając je i wnosząc o jego uchylenie w części odmawiającej przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem ruchomości i części wynagrodzenia za dozór tej ruchomości.
Izba Skarbowa we W. postanowieniem z dnia 6 listopada 1997 r. (...) uchyliła zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odmowy zwrotu wydatków związanych z dozorem, przyznając ich zwrot w wysokości 27.036,75 złotych, w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie.
Na postanowienie to Zjednoczone Przedsiębiorstwa Rozrywkowe S.A. w W. złożyły skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarżący stwierdził, że z przepisu art. 102 par. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ jasno wynika, iż organ egzekucyjny przyznaje zwrot wydatków koniecznych związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie. Jeżeli jednak kwota ustalona przez ten organ oraz kwota ustalona przez dozorcę ruchomości różnią się, organ egzekucyjny, a więc Urząd Skarbowy W.-(...), powinien rozstrzygnięcie w tej materii należycie uzasadnić. Urząd Skarbowy zdaniem skarżącego tego nie uczynił, a Izba Skarbowa we W. nie miała zastrzeżeń do sposobu wyliczenia wynagrodzenia, z którym to sposobem skarżący się nie zgadza.
Postępowanie wyjaśniające, przeprowadzone przez Urząd Skarbowy celem określenia kwoty, jaką należy przyznać dozorcy, jest zdaniem skarżącego niepełne i nieprzekonywające, zwłaszcza iż organ egzekucyjny nie wykonał w sposób należyty czynności dowodowych, mających udowodnić wszystkie okoliczności związane z przedmiotową sprawą, w szczególności nie uwzględnił kosztów składowania i przechowywania przedmiotowej ruchomości na terenie dozorcy.
W odpowiedzi na argumentację Izby Skarbowej dotyczącą nie przyznania skarżącemu wnioskowanej kwoty - 38.620,64 złotych stanowiącej zwrot koniecznych wydatków, a przyznającą ich zwrot w wysokości tylko 27.036,75 złotych, skarżący pragnie zauważyć, iż zgodnie z art. 64 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji opłaty za czynności egzekucyjne oraz wydatki związane z postępowaniem egzekucyjnym obciążają zobowiązanego, a więc spółkę "G.", nie zaś dozorcę ruchomości, który co prawda może je tymczasowo ponieść, jednakże na mocy art. 64 par. 3 tej ustawy to Urząd Skarbowy jako wierzyciel ponosi koszta egzekucyjne w wypadku, jeżeli te koszta nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, i od Urzędu Skarbowego ZPR S.A. refundacji tych wszystkich wydatków może żądać.
Izba Skarbowa we W. uznała w całości za słuszne żądania dozorcy przedmiotowej ruchomości - ZPR S.A. dotyczące zwrotu koniecznych wydatków w zakresie kosztów osobowych - 7.760,00 złotych, jednocześnie jedynie częściowo uznając koszty związane z transportem do kwoty 19.276,75 złotych. Argumentacja Izby Skarbowej o bezzasadności części poniesionych przez dozorcę ruchomości wydatków związanych z transportem tej ruchomości, zwłaszcza odmawiająca zwrotu wydatków poniesionych przez dozorcę wskutek awarii samochodu użytego do przewiezienia części namiotu z W. do J. nie jest przekonywająca.
Oczywistym jest zdaniem skarżącego, iż organ egzekucyjny - jak wskazuje Izba Skarbowa - nie ponosi odpowiedzialności za zły stan techniczny środka transportu, którego używał dozorca. Jednakże w aspekcie przedmiotowej sprawy owo generalne twierdzenie nie może mieć zastosowania.
Skarżący pragnie bowiem zaznaczyć, iż awaria samochodu nastąpiła podczas transportu elementów namiotu, a więc podczas wykonywania dozoru nad namiotem. Samochód, który uległ awarii, w chwili wyruszania w trasę do W. był sprawny i gotów do jazdy, co niezbicie potwierdza jego karta drogowa. Dozorca ruchomości nie ryzykowałby bowiem użycia do transportu niesprawnego, lub nawet tylko w części sprawnego pojazdu, narażając się w przeciwnym wypadku na kłopoty podczas jazdy, co mogło skutkować opóźnieniem transportu i dodatkowymi wydatkami. Dokonanie tej naprawy jest udokumentowane fakturą wystawioną przez (...) Zakłady Naprawy Samochodów, Zakład Nr 4. Nie przeprowadzając wnikliwego postępowania dowodowego w kwestii powyższego związku przyczynowego, do czego na podstawie art. 77 par. 1 Kpa jest zobowiązany organ egzekucyjny, Urząd Skarbowy, a także Izba Skarbowa nie mogą z góry zakładać, iż awaria silnika samochodu użytego specjalnie do transportu części przedmiotowej ruchomości, nie miała związku z czynnościami transportowymi. Zebranie materiału dowodowego musi być bowiem tożsame z takimi czynnościami, które pozwolą na przekonanie się o istnieniu, lub nieistnieniu określonych faktów, a tym samym o prawdziwości, bądź nie, twierdzeń strony o tych faktach. Stwierdzenie, bądź nie stwierdzenie, związku przyczynowego pomiędzy awarią samochodu, a transportem namiotu, może nastąpić jedynie po wszechstronnym i pełnym wyjaśnieniu wszystkich przedmiotowych okoliczności. Odnośnie dokonanego przez Izbę Skarbową miarkowania kosztów poniesionych przez skarżącego w związku z transportem autobusem do W. osób niezbędnych do demontażu namiotu, skarżący pragnie wyjaśnić, iż nie zaliczone przez Izbę Skarbową kursy autobusu do W. w dniach 22 - 30 kwietnia 1996 roku wiązały się, z konieczności przewozu kolejnych pracowników potrzebnych do demontażu i załadunku namiotu. Pracownicy ci wyjechali z J. dnia 22 kwietnia 1996 roku, dnia następnego, tj. 23 kwietnia 1996 roku nastąpił powrót pustego autobusu do J. Ten sam autobus w dniu 29 kwietnia 1996 roku wyjechał po pracowników do W., z którymi to powrócił do J. dnia 30 kwietnia 1996 roku. Jak więc widać, tak duża liczba pracowników /kilkunastu/ nie mogła podróżować na trasie W. - J. samochodem osobowym. Nie wydaje się więc być zasadna w tej kwestii argumentacja Izby Skarbowej przyznająca za te kursy zryczałtowane wynagrodzenie według ryczałtu za używanie samochodu osobowego w wysokości 0,53 złotych za kilometr. Wszystkie te okoliczności znajdują potwierdzenie w znajdujących się w siedzibie skarżącego, i przedstawionych organom egzekucyjnym dokumentach - umowach zlecenia i delegacjach pracowników oraz kartach drogowych autobusu.
Przechodząc do kwestii związanych z przyznaniem skarżącemu wynagrodzenia za dozór, należy zd. skarżącego wskazać, iż warunkiem niezbędnym do oszacowania jego wysokości jest uwzględnienie zarówno kosztów sprawowanego dozoru, jak i kosztów wynikających z udostępnienia przez dozorcę własnej powierzchni magazynowej, na której namiot jest składowany, a która to powierzchnia zazwyczaj przynosi zysk na podstawie umów najmu. W chwili przejmowania przedmiotowej ruchomości pod dozór skarżący nie miał żadnego obowiązku przedstawienia jakichkolwiek warunków w zakresie należnego dozorcy wynagrodzenia. Trudno bowiem zarówno od dozorcy, jak i organu egzekucyjnego oczekiwać, iż określi te warunki ad hoc w chwili, gdy nie znane są jeszcze dokładne uwarunkowania dotyczące wszystkich kwestii związanych z dozorem, tj. liczba niezbędnych po temu osób, wielkość powierzchni wymagana do składowania przedmiotu dozoru itp. Nie musiał również wskazywać na zawarcie z Urzędem Skarbowym W.-(...) umowy najmu, skoro to organ egzekucyjny ustalił, iż dozór będzie wykonywany w bazie technicznej dozorcy, tj. w J., a więc musiał mieć świadomość, iż dozorca będzie namiot przechowywał odpłatnie, udostępniając na ten cel pewną ilość własnej powierzchni magazynowej, która zgodnie z zasadami wolnego rynku jest powierzchnią przeważnie przynoszącą dochód z tytułu umowy najmu. Umowa najmu jest umową odpłatna, umowa przechowania generalnie także - z pewnością intencją dozorcy nie było nieodpłatne przechowanie danej ruchomości, z czego zapewne zdawały sobie sprawę organa egzekucyjne.
Przyjęta przez Urząd Skarbowy oraz zaakceptowana przez Izba Skarbową stawka godzinowa należna za dozór, mianowicie 2 złote +22 procent VAT /brutto 2,44 złote/, w sytuacji, gdy podane przez firmy stawki wahały się w granicach pomiędzy 4, a 5 złotych netto, kłóci się ze zdrowym rozsądkiem, a argument o możliwości uzyskania 50 procent upustu z obowiązującej stawki, jest irracjonalny. Organa egzekucyjne nie wyjaśniły należycie, na podstawie jakich to kryteriów a priori zakładają uzyskanie aż tak dużego rabatu na usługę dozoru.
Zdaniem skarżącego, stawka ta powinna raczej być obliczona przynajmniej w oparciu o średnią wypadkową tych kwot, nie tylko zresztą podanych przez tylko trzy firmy. Poza tym lakoniczna, wręcz zdawkowa informacja o cennikach firm ochrony mienia we W., nie zawierająca żadnych istotnych, poza nazwą danych, nie pozwala skarżącemu uznać twierdzeń organów egzekucyjnych o jakości i solidności ich usług. za obiektywnie wiarygodne. Twierdzenie Izby Skarbowej o wpływie mniej korzystnej lokalizacji miejsca, w którym dozór jest sprawowany na wysokość ceny za usługę dozoru mienia przez profesjonalną firmę ochrony mienia jest nietrafne, albowiem dozór wykonywałaby z pewnością firma z W., której stawka godzinowa mogłaby jedynie bardzo nieznacznie odbiegać od cen obowiązujących w W., nie zaś kształtować się na tak niskim, jak podał Urząd Skarbowy, poziomie. Istotnie, ryzyko nagłej utraty całej substancji przedmiotu, jakim jest wielki namiot cyrkowy, jest niskie, jednakże należy mieć na uwadze, iż namiot ten przechowywany jest w wielu częściach, których ryzyko utraty jest takie samo, jak przeciętnej ruchomości.
Skarżący uznaje, że ponieważ przepisy prawa nie zawierają jasnych kryteriów, w oparciu o które należałoby ustalić wysokość należnego dozorcy wynagrodzenia za dozór, punktem odniesienia do wyliczenia tej wysokości powinny być koszty dzierżawy powierzchni magazynowej, na której w J. składowany jest namiot. Poważnym w ocenie skarżącego uchybieniem organów egzekucyjnych w obliczeniu należnej skarżącemu kwoty wynagrodzenia za dozór nad przedmiotowym namiotem jest właśnie fakt nieuwzględnienia kosztów tego składowania. Jak wynika z zaskarżonego postanowienia, kwota 14.054,40 złotych stanowiąca wyliczone przez Urząd wynagrodzenie dla dozorcy, uwzględnia jedynie koszty nadzoru nad mieniem ruchomym, nie zawiera natomiast żadnej sumy, jaką Urząd Skarbowy musiałby zapłacić wydzierżawiając powierzchnię magazynową, gdzie zostałby namiot złożony, i w którym to miejscu firma ochrony mienia wykonywałaby względem namiotu swoje obowiązki, a wiadomym jest, iż firmy takie wykonują, czynności dozoru przeważnie w miejscu wyznaczonym i ewentualnie wynajętym przez klienta. Jako iż w przedmiotowej sytuacji to organ egzekucyjny jest zobowiązany do wyznaczenia m.in. miejsca sprawowania dozoru, jego więc obciążają wszelkie koszta z tym związane, w szczególności opłata za wykorzystywaną powierzchnię magazynową.
Przedmiot dozoru, znajduje się w bazie technicznej w J., tj. w miejscu wskazanym przez Urząd Skarbowy, a zatem namiot, stanowiący aktualnie majątek Skarbu Państwa, zajmuje powierzchnię należącą do skarżącego, za którą to nieruchomość skarżący płaci podatki, jak również ponosi inne koszty jej utrzymania.
Dopiero po uwzględnieniu wszystkich ww. kosztów można by mówić o kompletnym oszacowaniu wysokości wynagrodzenia, oczywiście przy zachowaniu obiektywnych wskazanych przez skarżącego, kryteriów tych szacunków. Izba Skarbowa we W. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
Odnośnie przyznanego wynagrodzenia stwierdzono, że w przepisach egzekucyjnych brak reguł ustalania wysokości wynagrodzenia dozorcy. Również stosowane pomocniczo przepisy kodeksu cywilnego o umowie przechowania nie rozstrzygają tego problemu. Organy podatkowe w tej sytuacji dokonały miarkowania żądania skarżącego w tym zakresie, przy uwzględnieniu cen rynkowych obowiązujących na rynku wrocławskim. Ustalenie wysokości wynagrodzenia jest kwestią uznaniową i organy podatkowe nie rozstrzygnęły tego problemu dowolnie.
Odnośnie naprawy samochodu podtrzymano stanowisko, że wydatek ten nie miał związku z dozorem, gdyż organ nie może ponosić odpowiedzialności za zły stan pojazdu dozorcy.
Odnośnie nie uznania za wydatki związane z dozorem kursów autobusów skarżący zdaniem Izby Skarbowej nie przedłożył wiarygodnych dowodów uzasadniających jego twierdzenia, a zatem nie mogły być one uwzględnione.
Podczas rozprawy strona skarżąca cofnęła skargę w części dotyczącej zwrotu kosztów i wniosła o umorzenie postępowania w tym zakresie, podtrzymując ją w części odnoszącej się do wynagrodzenia za dozór.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Bezspornym jest w sprawie fakt, że poborca skarbowy Urzędu Skarbowego W.-(...) w dniu 10 kwietnia 1996 r. przekazał stronie skarżącej pod dozór, w trybie art. 100 par. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./, namiot cyrkowy, wskazując jako miejsce jego składowania bazę techniczną skarżącego w J. Stosownie zatem do art. 102 par. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym na żądanie strony skarżącej jako dozorcy, organ egzekucyjny miał obowiązek przyznać jej zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, gdyż nie jest ona jedną z osób wymienionych w art. 101 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
W zakresie zwrotu koniecznych wydatków spór między stronami zakończył się cofnięciem skargi w tej części przez stronę skarżącą, co spowodowało umorzenie postępowania w tej części, na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Spornym między stronami zostało zatem zagadnienie określenia przez organ egzekucyjny wysokości wynagrodzenia strony skarżącej jako dozorcy namiotu. W sporze tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał racje strony skarżącej.
Zgodnie z przepisem art. 102 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym dozorca obowiązany jest przechowywać zajętą ruchomość z taka starannością, aby nie straciła ona na wartości i za te czynności należne mu jest wynagrodzenie, o którym stanowi art. 102 par. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Wynika z tego, że dozorca ma zarówno obowiązek ochrony zajętej ruchomości przed uszkodzeniem, zniszczeniem czy zaginięciem /art. 103 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym/, lecz ponadto powinien podejmować takie działania, aby nie dopuścić do obniżenia jej wartości. Zakres jego obowiązków jest adekwatny do tego jaki obciąża przechowawcę na podstawie umowy przechowania /art. 835 i nast. Kc/. Oprócz sprawowania pieczy nad ruchomością, zobligowany jest do przechowywania jej w sposób jaki wynika z jej właściwości i okoliczności /art. 837 Kc. Jeżeli zatem przedmiotem dozoru jest namiot cyrkowy, dozorca jest obowiązany zapewnić odpowiednią powierzchnię magazynową umożliwiającą jego składowanie w okolicznościach nie narażających go na obniżenie jego wartości. Strona skarżąca pismem z dnia 25 marca 1996 r. powiadomiła organ egzekucyjny, że powierzchnią właściwą do zmagazynowania przedmiotowego namiotu jest 1.000 m2, a organ egzekucyjny, w sytuacji gdy dysponował taką informacją i powierzył stronie skarżącej dozór nad tym namiotem - godził się na te warunki sprawowania przez skarżącego dozoru, które muszą być uwzględniane przy ustanawianiu dozorcy wynagrodzenia. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania tego wynagrodzenia, co powoduje, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio art. 836 Kc, zgodnie z którym jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Oznacza to, że przy określaniu takiego wynagrodzenia należy uwzględniać zakres obowiązków przechowawcy /dozorcy/ i okoliczności towarzyszące przechowaniu, takie jak miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości.
Prawidłowo zatem organ egzekucyjny zmierzając do ustalenia należnego skarżącemu za dozór wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach, zwrócił się do firm specjalizujących się w ochronie mienia o poinformowanie, jakiego zażądałyby wynagrodzenia za sprawowanie dozoru nad namiotem cyrkowym.
Niestety w aktach sprawy przedstawionych Sądowi nie znalazły się materiały źródłowe w postaci pism wystosowanych przez organ egzekucyjny do tych firm oraz odpowiedzi przez nie udzielonych. Uniemożliwiono tym samym Sądowi dokonanie oceny prawidłowości ustaleń poczynionych przez organ egzekucyjny przy określaniu stawki stanowiącej wyznacznik przyznanego stronie skarżącej wynagrodzenia. Z treści jednak postanowienia organu I instancji wynika, że zwracając się do tych firm ze stosownym zapytaniem organ egzekucyjny ograniczył swoje pytanie do zagadnienia wielkości wynagrodzenia za dozór nad namiotem obejmujący jedynie samą czynność jego ochrony, z pominięciem okoliczności obowiązku zapewnienia również przez taką firmę powierzchni dla składowania tego namiotu ok. 1.000 m2.
Wskazuje na to ta część postanowienia organu I instancji, w której relacjonując podane przez te firmy wynagrodzenia wskazuje się jedynie na stawkę za roboczogodzinę /pomijając stawkę za 1 m2 zajmowanej powierzchni przez namiot/ oraz zakres obowiązków jakie przyjęłaby na siebie firma "ZECO" za określone przez siebie wynagrodzenie: "namiotu pilnowałby jeden pracownik umundurowany, zapewnionoby łączność radiową na paśmie wydzielonym, wsparcie grup interwencyjnych, systematyczną kontrolę służby, odpowiedzialność finansową za powierzone mienie". Z podanego przez firmę "ZECO" zakresu oferowanych usług, wynika że należne za nie wynagrodzenie nie miałoby obejmować należności za udostępnienie powierzchni koniecznej, do składowania namiotu. Wskazany bowiem przez tę firmę zakres usług za przedstawioną ofertę cenową obejmowałby jedynie typową ochronę mienia, bez wskazania na możliwość składowania na swój koszt tegoż namiotu - w ramach podanego wynagrodzenia. Skoro zaś dozór obejmuje nie tylko ochronę /pieczę/ nad przedmiotem zajęcia, lecz również obowiązki składowania tego przedmiotu - organ I instancji oraz organ odwoławczy nie zebrały w sprawie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie rozważyły go z uwzględnieniem całokształtu ww. okoliczności, jak również nie przedstawiły Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Spowodowało to naruszenie art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa oraz art. 102 par. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
Rozpoznając ponownie sprawę organ egzekucyjny występując do firm, które mogłyby podjąć się dozoru zajętego mienia, powinien występując o podanie wynagrodzenia za taki dozór określić jednoznacznie co tenże dozór obejmuje tzn. ochronę zajętego mienia i udostępnienie powierzchni ok. 1.000 m2 powierzchni do składowania zajętego namiotu, jak również wskazać miejsce, w którym dozór ten należałoby wykonywać tzn. J., które nie jest obojętne dla warunków technicznych sprawowania dozoru, a zatem i jego kosztów.
W świetle powyższego na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. / zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, jako wydane z naruszeniem przepisów prawa, podlegają uchyleniu w części dotyczącej określenia skarżącej stronie wynagrodzenia za sprawowany przez nią dozór. Orzeczenie o kosztach opiera się na przepisie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło