II SA/Gd 324/98
WyrokWSA w Gdańsku1999-02-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spełnienie warunków do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych określonych w art. 25 ust. 11 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zamiast warunków określonych w art. 23 ust. 1 tej ustawy, jest wystarczające do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, określający przesłanki nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nie ogranicza się do warunków określonych w art. 23 ust. 1 tej ustawy. Spełnienie warunków do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych określonych w art. 25 ust. 11 ustawy, które dotyczą ponownego nabycia prawa do zasiłku po utracie statusu bezrobotnego, również uprawnia do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organy administracji naruszyły prawo materialne, błędnie interpretując przesłanki prawa do zasiłku przedemerytalnego.Stan faktyczny
Zenon R. został uznany za osobę bezrobotną i przyznano mu zasiłek dla bezrobotnych. Po podjęciu zatrudnienia na okres 7 miesięcy utracił status bezrobotnego i prawo do zasiłku. Po ustaniu zatrudnienia ponownie zarejestrował się jako bezrobotny i otrzymał decyzję o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący uważał, że spełnia warunki do zasiłku przedemerytalnego. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że Zenon R. nie spełnia warunków do zasiłku przedemerytalnego, w szczególności nie spełnia warunku przepracowania co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy przed rejestracją jako bezrobotny oraz warunków określonych w art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy oraz decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Zenona R. na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) z dnia 21 stycznia 1998 r. w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.
Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w S. K. decyzją z dnia 29 grudnia 1997 r. (...) orzekł o uznaniu Zenona R. za osobę bezrobotną od dnia 29 grudnia 1997 r. i decyzją z tego samego dnia (...) przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 29 grudnia 1997 r.
Zenon R. wniósł odwołanie od decyzji przyznającej mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Z odwołania tego wynikało, że uważa, iż powinien otrzymać zasiłek przedemerytalny.
Rozpoznając odwołanie, Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) decyzją z dnia 21 stycznia 1998 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji ostatecznej wynika, że organ odwoławczy uznał, iż Zenon R. nie spełnia wszystkich przesłanek uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego, w szczególności zaś nie spełnia warunku polegającego na przepracowaniu co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w charakterze bezrobotnego. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że łączny okres zatrudnienia wynosi 30 lat, w tym 16 lat i 9 miesięcy w warunkach szczególnych. Nabył on status osoby bezrobotnej, lecz nie spełnia warunków określonych w art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ wyjaśnił też, że Zenon R. spełnia warunki przewidziane w art. 25 ust. 11 wspomnianej ustawy, czyli jest uprawniony do zasiłku uzupełniającego, gdyż w okresie pobierania zasiłku podjął zatrudnienie na okres 7 miesięcy z wynagrodzeniem przekraczającym połowę najniższego wynagrodzenia i zarejestrował się w Rejonowym Urzędzie Pracy w ciągu siedmiu dni od ustania zatrudnienia.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zenon R. wywodzi, że spełnia warunki niezbędne do uzyskania zasiłku przedemerytalnego.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Rozpoznając skargę, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z akt administracyjnych nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że Zenon R. zarejestrował się jako bezrobotny w dniu 2 stycznia 1997 r. Wówczas decyzjami z dnia 12 lutego 1997 r. uznano go od dnia zarejestrowania za osobę bezrobotną i przyznano mu zasiłek dla bezrobotnych od dnia 10 stycznia 1997 r.
W dniu 2 czerwca 1997 r. Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w S. K. orzekł o utracie przez skarżącego od dnia 28 maja 1997 r. prawa do zasiłku i statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia pracy. Pracę, która była przyczyną utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, skarżący wykonywał od 28 maja 1997 r. do 28 grudnia 1997 r. Wykonywał ją na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony. Po ustaniu tego zatrudnienia skarżący w dniu 29 grudnia 1997 r. ponownie zarejestrował się jako bezrobotny. W wyniku tego zgłoszenia wydano wspomnianą już decyzję z dnia 29 grudnia 1997 r. o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną od dnia 29 grudnia 1997 r. i zaskarżoną decyzję o przyznaniu mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podstawą prawną decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych był m.in. art. 25 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./.
Zgodnie z art. 37j tej ustawy zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest przesłanka nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego polegająca na spełnieniu określonych w ustawie warunków do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych /przepis mówi o zasiłku, przez co należy rozumieć, w myśl ustawowej definicji, zasiłek dla bezrobotnych - art. 2 ust. 1 pkt 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie zostało to powiedziane wprost, jednakże nie ulega wątpliwości, że organy administracji publicznej uznały, iż spośród wszystkich warunków nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego skarżący nie spełnia warunku dotyczącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ odwoławczy bowiem stwierdza, że skarżący nie spełnia warunków określonych w art. 23 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a przepis ten mówi właśnie o warunkach nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że organ ten pojmuje przesłankę nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, polegającą na spełnieniu warunków do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jako spełnienie warunków określonych w art. 23 ust. 1 omawianej ustawy. Pogląd ten nie jest trafny.
Z zacytowanego już przepisu art. 37j ust. 1 powyższej ustawy wynika, że jedną z przesłanek uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego jest spełnienie określonych w ustawie warunków do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W przepisie tym użyto ogólnego określenia "(...) warunki do uzyskania (...) prawa do zasiłku /dla bezrobotnych/ (...)". Ustawa nie precyzuje, o jakie konkretne warunki chodzi. Przez to pojęcie zatem należy rozumieć wszystkie okoliczności, które uzasadniają nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a nie tylko określone w art. 23 ust. 1 ustawy. W związku z tym należy wskazać, że przepisem o charakterze szczególnym w stosunku do wspomnianego art. 23 ust. 1 jest przepis art. 25 ust. 11 tej ustawy. W myśl tego przepisu w sytuacji, która jest objęta jego hipotezą, bezrobotny nabywa prawo do zasiłku także wtedy, gdy nie spełnia warunków określonych w art. 23 ust. 1. Spełnienie zatem warunków do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, określonych w art. 25 ust. 11 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, również uprawnia do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Przepis ten bowiem zawiera warunki nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jest on co prawda umieszczony w artykule, który dotyczy okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych, jednakże nie ulega wątpliwości, że poza tym, iż mówi on o okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych innym od zasadniczych /6, 12 i 18 miesięcy/, określa również warunki ponownego nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych w sytuacji, w której bezrobotny utracił zasiłek z powodu utraty statusu osoby bezrobotnej.
Podsumowując dotychczasowe argumenty, należy stwierdzić, że art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który określa przesłanki nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nie daje podstaw do wniosku, iż prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje jedynie tym osobom, które - poza innymi warunkami - spełniają warunki do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych określone jedynie w art. 23 ust. 1 omawianej ustawy. Zasiłek przedemerytalny przysługuje, jeżeli osoba uprawniona - oprócz innych warunków - spełnia warunki do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych określone zarówno w art. 23 ust. 1, jak i w art. 25 ust. 11 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organ odwoławczy oraz organ pierwszej instancji naruszyły prawo materialne /art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/ oraz że to naruszenie prawa miało wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i art. 29 podlegają uchyleniu.
Mając to na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy powołanych przepisów orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło