V SA 1462/98

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1999-02-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w rozumieniu przepisów ustawy o paszportach, osoba, której nie ogłoszono postanowienia o przedstawieniu zarzutów z powodu jej nieobecności w kraju, jest osobą, przeciwko której prowadzone jest postępowanie przygotowawcze, uzasadniające unieważnienie paszportu?
Ratio decidendi
Skład orzekający podzielił stanowisko organów administracji, że unieważnienie paszportu na podstawie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o paszportach wymaga, aby postępowanie karne toczyło się przeciwko osobie, której ogłoszono postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Samo sporządzenie postanowienia bez jego ogłoszenia, z powodu nieobecności podejrzanego w kraju, nie spełnia przesłanki prowadzenia postępowania przygotowawczego w rozumieniu przepisów ustawy paszportowej.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wystąpił z wnioskiem o unieważnienie paszportu Jerzego Dz., przeciwko któremu prowadzone było postępowanie przygotowawcze. Wojewoda odmówił unieważnienia, uznając, że nie spełniono przesłanek, gdyż postanowienie o przedstawieniu zarzutów nie zostało ogłoszone podejrzanemu z powodu jego nieobecności w kraju. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał tę decyzję w mocy. Prokurator Wojewódzki zaskarżył decyzję Ministra do NSA, zarzucając błędną interpretację przepisów ustawy o paszportach.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 1999 r. sprawy ze skargi Prokuratora Wojewódzkiego w P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 czerwca 1998 r. (...) w przedmiocie unieważnienia paszportu Jerzego Dz. - skargę oddala. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Rejonowego w J., decyzją z dnia 15 czerwca 1998 r. (...), wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach /Dz.U. 1991 nr 2 poz. 5/ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody W. z dnia 30 kwietnia 1998 r. (...) odmawiającą unieważnienia paszportu (...) Jerzego Dz.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Prokurator Rejonowy w J. w dniu 4 marca 1998 r. wystąpił z wnioskiem do Wojewody W. o unieważnienie paszportu Jerzego Dz., przeciwko któremu prowadzone jest postępowanie przygotowawcze o czyn z art. 186 par. 1 Kk. Decyzją z dnia 30 kwietnia 1998 r. Wojewoda W. odmówił unieważnienia paszportu Jerzego Dz., uznając, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o paszportach, bowiem wydane w myśl art. 61 Kpk postanowienie o przedstawieniu zarzutów nie zostało ogłoszone J.Dz. z powodu jego nieobecności w kraju. Osobą przeciwko której w rozumieniu powołanych przepisów ustawy paszportowej prowadzone jest postępowanie przygotowawcze w sprawie karnej o przestępstwo ścigane z urzędu, jest osoba podejrzana, czyli taka, wobec której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów zgodnie z art. 61 i art. 269 Kpk. Na poparcie swego stanowiska organ I instancji powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 1996 r. V SA 1617/95. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję - podzielił stanowisko Wojewody, iż nie zostały spełnione przesłanki unieważnienia paszportu i stwierdził, że podejrzany to taka osoba, wobec której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów zgodnie z przepisami art. 61 par. 1 i art. 269 Kpk, a zatem po łącznym spełnieniu warunków wymienionych w tych przepisach. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Prokurator Wojewódzki w Przemyślu zarzucił, mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach /Dz.U. 1991 nr 2 poz. 5/ przez błędną ich interpretację i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego za podejrzanego, w myśl art. 61 par. 1 Kpk uważa się osobę co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Żadnych innych wymogów nie przewidziano, natomiast art. 269 Kpk odnosi się jedynie do przebiegu postępowania przygotowawczego, w trakcie którego organ prowadzący postępowanie po zebraniu niezbędnych dowodów wydaje postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je podejrzanemu i przesłuchuje go /oczywiście w sytuacji jeśli takie przesłuchanie jest możliwe/. W przekonaniu skarżącego, w sprawie niniejszej spełnione zostały warunki określone w ustawie z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach stanowiące podstawę do unieważnienia przedmiotowego paszportu. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie z argumentacją podobną do zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie stwierdzono aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Stosownie do art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach /Dz.U. 1991 nr 2 poz. 5/ organ paszportowy wydaje decyzje o unieważnieniu paszportu na wniosek organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze przeciwko osobie posiadającej paszport, w sprawie karnej o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Ustawa paszportowa nie zawiera bliższego określenia pojęcia "osoby, przeciwko której prowadzone jest postępowanie przygotowawcze". W wyroku z dnia 25 kwietnia 1996 r., V SA 1617/95 /ONSA 1997 Nr 3 poz. 116/ Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który podziela skład orzekający w rozpoznawanej sprawie, że "osobą, przeciwko której prowadzone jest postępowanie przygotowawcze w sprawie karnej o przestępstwo ścigane z urzędu w rozumieniu art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o paszportach, jest osoba podejrzana, to znaczy taka, wobec której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów /art. 61 par. 1 i art. 269 Kpk/". Zgodzić się należy z twierdzeniem skarżącego, że za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów, bo tak to wynika wprost z art. 61 par. 1 Kpk. Przepisy kodeksu postępowania karnego z 1969 r. rozróżniają osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa od podejrzanego /art. 206, art. 208, art. 267, art. 276, art. 422/. Oczywiście regułą jest, że osoba podejrzana o popełnienie przestępstwa staje się podejrzanym z chwilą wydania postanowienie o przedstawieniu jej zarzutów. wyjątki od tej zasady przewidziane są m.in. w art. 276 i art. 422 Kpk, kiedy osoba podejrzana o popełnienie przestępstwa uzyskuje status podejrzanego z chwilą jej przesłuchania a nie wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tych twierdzeń zawartych w skardze, z których wynika utożsamianie pojęć "wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów" z czynnością techniczną sporządzenia takiego postanowienia. W pojęciu bowiem "wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów" mieści się nie tylko jego sporządzenie, lecz także obowiązek niezwłocznego ogłoszenia /art. 269 par. 1 Kpk/. Istota tej czynności procesowej polega na przedstawieniu zarzutów osobie, wobec której zebrano w toku postępowania przygotowawczego dowody wskazujące na popełnienie przez nią przestępstwa. Wobec tego, że w przedmiotowej sprawie osobie podejrzanej nie ogłoszono sporządzonego postanowienia o przedstawieniu zarzutów, rację mają organy paszportowe, iż postępowanie karne nie toczy się przeciwko osobie w rozumieniu cyt. wyżej przepisów ustawy o paszportach i dlatego też brak było podstaw do unieważnienia paszportu. Z powyższych względów, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło