I SA/Po 1285/98
WyrokWSA w Poznaniu1999-03-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istniały podstawy do wznowienia postępowania celnego w sprawie dopuszczenia do obrotu części samochodowych, które następnie zostały zmontowane w kompletny pojazd, a jeśli tak, to czy można przyjąć wspólną odpowiedzialność importerów części?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy celne nie wykazały istnienia podstaw do wznowienia postępowania w sprawie dopuszczenia do obrotu części samochodowych. Sąd podkreślił, że choć reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej pozwala na klasyfikację rozmontowanego pojazdu jako kompletnego, to dla wznowienia postępowania konieczne jest wykazanie nowych okoliczności faktycznych lub dowodów. Ponadto, prawo celne nie przewiduje wspólnej odpowiedzialności różnych podmiotów dokonujących importu części, które następnie zostały zmontowane w jeden pojazd.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odprawy celnej części do samochodu osobowego marki Opel Kadett, sprowadzonych przez Mirosława G. i Radosława M. Organy celne uznały, że sprowadzone części stanowią samochód w stanie rozmontowanym i zastosowały regułę 2a Nomenklatury Scalonej, wymierzając należności celne. Następnie wznowiono postępowanie w sprawie ostatecznych decyzji o dopuszczeniu towaru do obrotu. Mirosław G. wniósł skargę, twierdząc, że sprowadził jedynie nadwozie i nie miał wpływu na dalsze przeznaczenie części. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w P. - Jolanty Werle-Binas sprawy ze skargi Mirosława G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 29 kwietnia 1998 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 9 stycznia 1998 r. (...); (...).
Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. decyzją z 14 września 1996 r. dokonał odprawy celnej sprowadzonych przez Radosława M. z zagranicy części do samochodu osobowego marki Opel Kadett /silnik niskoprężny, skrzynia biegów, zawieszenie przednie i tylne, układ kierowniczy i koła jezdne/ zgłoszonych w Posterunku Celnym w Ł.
Decyzją tegoż Urzędu z 15 kwietnia 1996 r. dokonał odprawy celnej przywozowej sprowadzonego przez Mirosława G. nadwozia samochodu marki Opel Kadett zgłoszonego w Oddziale Celnym w O.
Urząd Gminy w S. nad Wisłą stwierdził, iż z sprowadzonych części zmontowany został przez Zofię i Grzegorza F. Samochód osobowy marki Opel Kadett.
Urząd Celny w Rz. postanowieniami z dnia 13 października 1997 r. na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa wznowił postępowanie w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi wydanymi w oddziale celnym w O. zawartą w dowodzie odprawy celnej (...) z 15 września 1996 r. oraz wydaną w Posterunku Celnym w Ł. zawartą w dowodzie odprawy celnej (...) z 14 września 1996 r.
Wskazano, iż przedmiotem importu był samochód osobowy w stanie rozmontowanym i zgodnie z regułą 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej towar winien być klasyfikowany do pozycji 8703 taryfy celnej.
Decyzją z dnia 9 stycznia 1998 r. skierowaną do Radosława M. i Mirosława G. Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 w związku z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa oraz art. 23 ust. 1 art. 26 ust. 1, art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312/ - uchylił decyzje zawarte w dowodach odpraw celnych przywozowych (...) z 14 września i (...) z 15 września 1996 r. i dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym pojazd samochodowy w stanie rozmontowanym /nie zmontowanym/ i wymierzył należności celne w kwocie 6.373,50 zł.
Organ celny ustalił, iż towarem celnym sprowadzonym z zagranicy przez importerów był używany samochód osobowy marki Opel Kadett, o czym świadczy, iż został zarejestrowany jak tzw. składak. Zgodnie z regułą 2a Scalonej Nomenklatury opracowanej przez Komisję Wspólnoty Europejskiej w Brukseli towar winien być klasyfikowany do pozycji obejmującej wyrób kompletny.
Mirosław G. wniósł odwołanie, wskazując iż zakupił za granicą jedynie nadwozie, które po dopuszczeniu na polski obszar celny sprzedał i nie miał już żadnego wpływu na dalsze jego przeznaczenie.
Prezes Głównego Urzędu Ceł zaskarżoną decyzją /art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa/ utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
Wskazano, iż obowiązująca taryfa celna importowa stanowiąca załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737/ przyjęła nazewnictwo i pełne zasady interpretacji Scalonej Nomenklatury Określania i Kodowania Towarów, wprowadzonej w życie stosowną konwencją opracowaną przez komisję Wspólnoty Europejskiej w B.
Z reguły 2a wynika, iż wyroby niekompletne, jak również wyroby kompletne oraz wyroby znajdujące się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym klasyfikuje się do pozycji obejmującej wyrób kompletny.
Zgłoszone przez Radosława M. i Mirosława G. części do samochodu osobowego marki Opel Kadett - stanowią zasadnicze elementy samochodu w stanie nie zmontowanym /rozmontowanym/. Na podstawie dokumentów przedmiotowych odpraw celnych Zofia i Grzegorz F. zarejestrowali samochód osobowy.
Podkreślono, że dla zastosowania reguły 2a nie ma znaczenia fakt, iż przywiezione przez strony podzespoły i części zostały odrębnie odprawione w różnych dniach jak również i to, że po dopuszczeniu na polski obszar celny zostały odsprzedane za pośrednictwem komisu innym osobom.
Istotne - zdaniem organu odwoławczego - było to, że towar został zakupiony tego samego dnia tj. 12 września 1996 r. w tej samej niemieckiej firmie. Również w tym samym dniu tj. 19 wrzenia 1996 r. części i podzespoły zostały wstawione do auto komisu.
Powyższe świadczy, iż przywiezione przez strony części stanowił samochód w stanie nie zmontowanym /rozmontowanym/.
Mirosław G. wniósł skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżący podkreślił, iż z zagranicy sprowadził jedynie nadwozie.
Z tego względu brak było jego zdaniem podstaw do stosowania reguły 2a. Zaskarżona decyzja wydana została zatem z naruszeniem art. 23 ust. 1 i art. 40 oraz art. 41 prawa celnego.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Podkreślono, że sposób sprowadzenia pojazdu samochodowego do kraju /w stanie kompletnym lub w częściach jest wyłącznie sprawą importera. Należy jednak odróżnić sprowadzenie pojazdu samochodowego od sprawdzenia części do tego pojazdu. Samochód nie przestanie nim być tylko dlatego, że w celu uniknięcia zapłacenia cła w przewidzianej kwocie został sprowadzony w częściach a następnie zmontowany.
Tego rodzaju nadużyciom zapobiegają wskazane wyżej reguły interpretacyjne taryfy celnej.
Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, wskazując na brak podstaw do wznowienia postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Należy podzielić pogląd organu odwoławczego co do wykładni reguły 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Wynika z niej, że warunkiem istnienia wyrobu gotowego /w tym przypadku samochodu/ jest nie tylko jego rozmontowanie przed przekroczeniem granicy, ale także sprowadzenie takiej ilości części, z których można skonstruować wyrób kompletny /gotowy/. Nie ma przy tym znaczenia czy istniał wcześniej samochód, który następnie rozłożono na części, czy też zakupiono części w celu zmontowania samochodu w kraju.
Organy celne nie zwróciły jednakże uwagi, iż części do przedmiotowego samochodu marki Opel Kadett zostały sprowadzone nie tylko przez skarżącego ale również przez Radosława M. W tych sprawach wydane zostały odrębne decyzje o dopuszczeniu towaru na polski obszar celny. W dniu 14 września 1996 r. wydano decyzje o dopuszczeniu sprowadzonych przez Radosława M. silnika, skrzyni biegów, zawieszenia, układu kierowniczego i kół jezdnych w dniu 15 września 1996 r. o dopuszczeniu sprowadzonego przez skarżącą nadwozia.
Decyzje powyższe stały się ostateczne, a ich uchylenie lub zmiana /stwierdzenie nieważności/ oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie /art. 16 Kpa/.
Organ celny postanowieniami z 13 października 1997 r. na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 wznowił oba postępowania, przyjmując, iż przedmiotem importu był samochód osobowy w stanie rozmontowany.
Wbrew poglądowi organów celnych przyjąć należy, iż brak było podstaw do wznowienia postępowania.
Istota wznowienia postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania wymienionych w art. 145 par. 1 Kpa /w niniejszej sprawie pkt 5/ nie wpłynęła na treść decyzji.
W sprawie nie wyszły na jaw żadne istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję.
Skarżący /art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 z zm./ sprowadził jedynie nadwozie samochodowe a nie pojazd samochodowy w stanie rozmontowanym.
Fakt późniejszego zarejestrowania samochodu złożonego z sprowadzonych części tzw. składaka nie ma wpływu na legalność decyzji ostatecznych. Prawo celne nie zawiera bowiem przepisów, które umożliwiałyby przyjęcie wspólnej odpowiedzialności przez różne podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą.
Uznając, iż zaskarżone decyzje naruszają przepisy postępowania które miały istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie przepisu art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o zwrocie kosztów sądowych oparte jest na przepis art. 55 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło