I SA/Ka 1626/97

Nie można było kwestionować wartości transakcyjnej samochodu zakupionego za granicą poprzez odwołanie się do danych z Informatora "Eurotax", ponieważ ocena wiarygodności informacji o cenie samochodu zakupionego za granicą, zawartych w fakturze lub umowie, nie mogła być dokonywana poprzez jej porównanie do cen samochodów występujących na polskim rynku. Inaczej mówiąc, nie można było zarzucać stronie, że jej informacja o cenie samochodu kupionego we Francji była niewiarygodna, bo w Polsce tego rodzaju samochody były droższe. Dyrektor Urzędu Celnego w K. wymierzył cło od sprowadzonego przez I. samochodu marki Ford. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji stwierdził, że: "Nie przyjęto wartości transakcyjnej za wartość celny, kwestionując wiarygodność i dokładność informacji zawartych w fakturze". W dalszej części decyzji organ celny wyjaśnił, że z uwagi na brak danych porównawczych nie zastosował art. 26, art. 28-30 i art. 30a prawa celnego, natomiast ustalił wartość transakcyjną towaru metodą kalkulacyjną na podstawie art. 30b ust. 1 prawa celnego. Za podstawę obliczeń przyjął wartość katalogową, przyjętą z Informatora Rynku "Eurotax", po czym pomniejszył ją o 10 procent prowizji, 22 procent VAT, 35 procent cła, 30 procent wartości uszkodzeń i 5 procent z tytułu ponadnormatywnego przebiegu. W odwołaniu od tej decyzji I. podniósł, że UC nie przedstawił żadnych argumentów pozwalających na zakwestionowanie wartości samochodu ujawnionej na fakturze, i nie sprawdził jej wiarygodności. Jednocześnie skarżący stwierdził, że już na wstępie organ celny popełnił błąd, przyjmując jako podstawę wartość katalogową pojazdu, podczas gdy według opinii rzeczoznawcy była ona niższa. Dodał również, że w niezrozumiały sposób stopień uszkodzenia pojazdu określono na 30 procent. Zaskarżoną decyzję Prezes GUC utrzymał w mocy. Organ odwoławczy podniósł, że o zakwestionowaniu wartości transakcyjnej samochodu zadecydowała przede wszystkim jego niska cena w stosunku do wartości transakcyjnej samochodów podobnych. W związku z tym odmówiono wiarygodności fakturze przedstawionej przez skarżącego, traktując ten dokument jako dokumentujący umowę pozorną. W końcowej części uzasadnienia Prezes GUC stwierdził, że przedstawione przez stronę oceny techniczne samochodu zostały wykonane w pięć dni po dokonaniu odprawy celnej, a w tym czasie samochód nie został poddany dozorowi technicznemu, lecz był dostępny dla nieokreślonej liczby osób i nie jest możliwe ustalenie tożsamości stanu technicznego samochodu z dnia przeprowadzenia ekspertyzy ze Stanem istniejącym m dniu dokonania odprawy celnej. Prezes GUC stwierdził jednocześnie, że wartość towaru jest niezależna od tego, czy importer otrzymał go za darmo, czy też kupił go po wyjątkowo okazyjnej cenie. Powyższą decyzję I. zaskarżył do NSA. Zdaniem Sądu, w decyzji UC w K. znalazło się ogólnikowe twierdzenie, że wartość transakcyjną towaru zakwestionowano na podstawie art. 26 ust. 6 prawa celnego. W decyzji odwoławczej argument ten został podtrzymany z rozwinięciem, iż "cena spornego samochodu była niska w stosunku do wartości transakcyjnej samochodów podobnych". Żadnych konkretnych danych w tej kwestii organ odwoławczy nie przytoczył, a organ I instancji w swojej decyzji przyznał wprost, że danych takich nie posiadał. Prowadzi to w ocenie Sądu do wniosku, iż nie można było kwestionować wartości transakcyjnej samochodu zakupionego za granicą poprzez odwołanie się do danych z Informatora "Eurotax", ponieważ ocena wiarygodności informacji o cenie samochodu zakupionego za granicą, zawartych w fakturze lub umowie, nie mogła być dokonywana poprzez jej porównanie do cen samochodów występujących na polskim rynku. Inaczej mówiąc, nie można było zarzucać stronie, że jej informacja o cenie samochodu kupionego we Francji była niewiarygodna, bo w Polsce tego rodzaju samochody były droższe. Zasadnym byłoby porównanie ceny transakcyjnej spornego samochodu z cenami transakcyjnymi takich samych lub podobnych samochodów sprowadzonych z Francji. Dałoby to pewien obraz o cenie, za jaką można było zakupić w tym kraju tego rodzaju samochód i pozwoliłoby ocenić, czy cena wskazana w dokumentach przedłożonych do odprawy zasadnie budziła wątpliwości, czy nie. Stosowanie danych z "Eurotaxu" byłoby uzasadnione w przypadku ustalania wartości transakcyjnej samochodów w trybie art. 30b ustawy - Prawo celne, co jednak nastąpić mogło dopiero po zasadnym zakwestionowaniu wartości transakcyjnej towaru. Dopóki wartość transakcyjna towaru nie została zakwestionowana z uzasadnionych przyczyn, dopóty jej ustalanie w trybie art. 28-30b ustawy było przedwczesne i niedopuszczalne. Ponadto, w ocenie Sądu, nie można zgodzić się ze stwierdzeniem Prezesa GUC, iż wartość celna jest niezależna od tego, czy importer otrzymał go za darmo, czy kupił po niskiej cenie. Twierdzenie to zupełnie nie uwzględnia przepisów prawa zawartych w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1 ustawy - Prawo celne. Przyjęcie poglądu przedstawionego przez Prezesa GUC oznaczałoby zbędność przepisów art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1 Prawa celnego, które nie stanowią przecież, że wartość transakcyjną towaru należy ustalać na podstawie cen towarów, jakie występuje na polskim rynku, a do tego sprowadza się działanie organów celnych, jakie miało miejsce w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego - art. 26 ust. 6 ustawy - Prawo celne, poprzez bezpodstawne zakwestionowanie wartości transakcyjnej spornego samochodu, co skutkowało jej uchylenie.