II SA/Gd 26/99

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę (...) Mariana Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 26 listopada 1998 r. w przedmiocie odmowy zezwolenia na przewóz osób taksówką. Prezydent Miasta G. decyzją z dnia 11 września 1998 r. na podstawie art. 4 ust. 2, art. 14 ust. 1 w związku z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób /Dz.U. nr 141 poz. 942 ze zm. / odmówił udzielenia Marianowi Z. zezwolenia na przewóz osób taksówką. Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następujących ustaleń: Marian Z. od 1979 r. wykonywał zarobkowo przewóz osób taksówką na terenie Trójmiasta posiadając świadectwo kwalifikacji (...). W dniu 13 lipca 1998 r. złożył on do Prezydenta Miasta G. wniosek o wydanie zezwolenia na przewóz osób taksówką osobową na obszarze gminy G. załączając do niego szereg dokumentów. Rozpoznając ten wniosek organ administracji wskazał, że zgodnie z art. 25 ust. 1 i 2 cyt. ustawy przedsiębiorcy wykonujący dotychczas zarobkowy przewóz osób obowiązani byli uzyskać zezwolenia przewidziane tą ustawą. W tym celu powinni złożyć wnioski o zezwolenie nie później niż w okresie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, tj. w okresie od 1 kwietnia do 30 czerwca 1998 r. Uchwałą (...) Rada Miasta G. w dniu 21 maja 1993 r. ustaliła na 1998 r. limit wydania 10 nowych zezwoleń na wykonywanie zarobkowego przewozu osób taksówkami. Marian Z. złożył wniosek po upływie terminu określonego w art. 25 ust. 2 ustawy oraz po wyczerpaniu dodatkowego limitu ustalonego na 1998 r., co uniemożliwiało uwzględnienie jego prośby o wydanie zezwolenia. Ponadto w uzasadnieniu decyzji wskazano, że do wniosku nie załączono zaświadczenia z przeprowadzonego badania technicznego pojazdu jako taksówki oraz kopii zaświadczenia o nadaniu NIP-u. W odwołaniu od tej decyzji Marian Z. powołał się na tą okoliczność, że od dnia 14 kwietnia 1998 r. choruje i do chwili obecnej korzysta ze zwolnienia lekarskiego. Do odwołania załączono kserokopie nieprzerwanych zwolnień lekarskich za okres od 14 Kwietnia do 23 września 1998 r. Nie uwzględniając tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w dniu 26 listopada 1998 r. podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że przewidziany w art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. 3-miesięczny termin do złożenia wniosku jest terminem prawa materialnego, wobec czego jego uchybienie wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia uprawnienia. Ustawa weszła w życie 1 kwietnia 1998 r. a odwołujący się złożył wniosek 13 lipca 1998 r. tj. po upływie terminu, którego przywrócenie nie jest możliwe. Wyczerpanie limitu nowych zezwoleń na 1998 r. przed złożeniem tego wniosku stało na przeszkodzie w pozytywnym jego załatwieniu zwykłym trybie. Marian Z. wniósł skargą do sądu administracyjnego, w której zarzucił błędną wykładnię prawa materialnego tj. art. 25 ust. 2 ustawy o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób przez przyjęcie, iż ustalony tam termin ma charakter materialnoprawny oraz naruszenie przepisów postępowania przez niepouczenie go o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu i uzupełnienie brakujących zaświadczeń. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z powołaniem się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób /Dz.U. nr 141 poz. 942/ wprowadzono koncesjonowanie działalności gospodarczej polegającej na zarobkowym przewozie osób pojazdami samochodowymi ustalając jednocześnie, że udzielenie, odmowa udzielenia, cofnięcie, zmiana lub wygaśnięcie takiego zezwolenia następuje w drodze decyzji administracyjnej /art. 4 ust. 1 i 2/. W odniesieniu do zarobkowego przewozu osób taksówkami przyjęto, że organem właściwym do wydania decyzji w ww. zakresie jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta /art. 14 ust. 1/. W ustawie określono warunki udzielania zezwolenia /art. 15/ jego cofnięcia oraz okoliczności, w których zezwolenie wygasa /art. 16/. W art. 17 ustawy upoważniono właściwe rady gmin do określania na dany rok kalendarzowy limitu wydawania nowych zezwoleń, po zasięgnięciu opinii wskazanych tam organizacji. Rozdział 7 ustawy dotyczy zmian w przepisach obowiązujących oraz zawiera przepisy przejściowe i końcowe. Umieszczony w nim art. 25 ust. 1 przewiduje, że przedsiębiorcy wykonujący zarobkowo przewozy osób na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów obowiązani są również uzyskać zezwolenie na zarobkowy przewóz osób pojazdami samochodowymi. Przedsiębiorcy, o których mowa w ust. 1, powinni złożyć wnioski o zezwolenie nie później niż w okresie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy /art. 25 ust. 2/. Organ udzielający zezwolenia zobowiązany był udzielić lub odmówić udzielenia zezwolenia w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2. Ustawa weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1998 r. /por. Dz.U. 1997 nr 158 poz. 1045/. W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego nie ulega wątpliwości, że wszystkie podmioty prowadzące działalność gospodarczą polegającą na zarobkowym przewozie osób pojazdami samochodowymi zobowiązane były do uzyskania odpowiednich zezwoleń. W sposób szczególny ustawodawca potraktował przedsiębiorców, którzy na podstawie dotychczasowych przepisów prowadzili ta działalność zobowiązując ich jednocześnie do złożenia stosownych wniosków w terminie określonym w art. 25 ust. 2 oraz zwalniając z obowiązku odrębnego udokumentowania kwalifikacji zawodowych /art. 25 ust. 4/. Wykładnia przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że przedsiębiorcy o jakich mowa w art. 25 ust. 1, którzy złożyli wnioski o zezwolenie w terminie i spełniali przewidziane prawem warunki uzyskania zezwolenia./art. 15/ otrzymywali je niejako automatycznie. W każdym razie nie mogli być ograniczani limitami wynikającymi z uchwały rady gminy podjętej na podstawie art. 17 ustawy. Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie jest charakter terminu ustalonego w art. 25 ust. 2 ustawy. Zdaniem skarżącego jest to termin procesowy, który winien być mu przywrócony z uwagi na chorobę jaka uniemożliwiła mu złożenie wniosku w terminie. Przywrócenie terminu przewidziane w art. 58 i art. 59 Kpa jest instytucją procesową mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do podjęcia czynności procesowej. Dlatego też przepisy zamieszczone w rozdziale 10 Kodeksu postępowania administracyjnego nie odnoszą się do terminów materialnoprawnych i to niezależnie od tego czy zamieszczone są one w przepisach prawa procesowego czy też w ustawie zawierającej przepisy prawa materialnego. O charakterze danego terminu decyduje przedmiot i treść przepisu prawnego oraz skutki jakie łączą się z jego niezachowaniem. Przepis art. 25 ust. 2 ustawy, który zobowiązywał przedsiębiorców wykonujących zarobkowo przewóz osób do złożenia wniosku o uzyskanie zezwolenia w ciągu 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, jest przepisem prawa materialnego gdyż jego upływ powodował wygaśnięcie uprawnienia do ubiegania się o wydanie zezwolenia w tym szczególnym trybie oraz prawa do dalszego prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej przez okres dalszych 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku /art. 25 ust. 3/. Złożenie tego wniosku w terminie kształtowało więc materialnoprawną sytuację osób o jakich mowa w art. 25 ust. 1 ustawy. W świetle tego, co wyżej powiedziano przyjąć należy, że Termin przewidziany w art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób /Dz.U. nr 141 poz. 942 ze zm./ jest terminem prawa materialnego. Złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób pojazdami samochodowymi przez podmioty, o których mowa w art. 25 ust. 2 cyt. ustawy po upływie tego terminu jest wystarczającą przesłanką do odmowy udzielenia zezwolenia. Termin ten nie może być przywracalny w trybie i na warunkach określonych w przepisach art. art. 58 i art. 59 Kpa. Ustawa weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1998 r. a skarżący złożył wniosek 13 lipca 1998 r. tj. po upływie terminu. Nie narusza prawa również odmowa udzielenia skarżącemu zezwolenia na zasadach ogólnych określonych w ustawie w sytuacji, gdy wniosek ten został złożony po rozdysponowaniu przez właściwy organ limitu wydawania nowych zezwoleń określonych na 1996 r. przez Radę Miasta G. Z tych też przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oddalił skargę.