I SA/Gd 690/97

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jana A. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 3 kwietnia 1997 r. (...) w przedmiocie rozłożenia na raty płatności zaległego podatku od towarów i usług - oddala skargę. Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Inowrocławiu z dnia 15 stycznia 1997 r. (...), którą Janowi A. rozłożono na raty - w oparciu o art. 22 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ płatność zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za styczeń i czerwiec 1995 r. w łącznej kwocie 3.407 zł w ten sposób, że podatnik winien zapłacić: - do 28 lutego 1997 r. zaległość w kwocie 1.703,50 zł wraz z odsetkami - 1.634,30 naliczonymi do dnia złożenia wniosku oraz odsetkami obliczonymi stosownie do par. 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 7 poz. 33/ od dnia wniesienia wniosku do dnia zapłaty, - do dnia 28 marca 1997 r. zaległość w kwocie 1.703,50 zł i odsetki od niej obliczone na tych samych zasadach, przy czym wynoszące za czas poprzedzający złożenie wniosku - 1.191,80 zł. Izba Skarbowa nie podzieliła zarzutu podatnika z odwołania, że takie rozłożenie na raty płatności zaległości podatkowej wraz z odsetkami nie uwzględnia jego trudnej sytuacji materialnej, w tym i strat jakie poniósł w prowadzonej działalności gospodarczej - handlu używanymi samochodami - na skutek nabycia kradzionych samochodów. W motywach decyzji Izby podkreślono uznaniowy charakter decyzji o rozłożeniu płatności podatku na raty oraz to, że ryzyko wyniku działalności gospodarczej obciąża osobę prowadzącą działalność i ujemny wynik nie powinien rzutować na wszelkie formy ulg podatkowych. Jan A. w skardze do sądu administracyjnego nazwanej zażaleniem wniósł "o ponowne rozpatrzenie mojego wniosku, o rozłożenie na raty zaległości podatkowej". Podobnie jak w odwołaniu przytaczał on okoliczności mające uzasadniać brak możliwości wywiązania się z ciążących na nim zaległych zobowiązań podatkowych, w sposób ustalony w decyzji o rozłożeniu płatności tych zobowiązań na raty. Podobnie też w pierwszej kolejności eksponował w skardze zarzuty przeciwko decyzji wymiarowej, twierdząc, iż przyjęte w niej podstawy obliczenia podatku od towarów i usług, przy handlu używanymi samochodami, czynią tego rodzaju działalność gospodarczą nieopłacalną u samych podstaw, bowiem podatek trzykrotnie przekraczał dochód. Izba Skarbowa, powtarzając podstawy swej decyzji, wniosła o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skoro zgodnie z konstrukcją art. 22 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, nie można odmówić decyzji o rozłożeniu na raty płatności zaległości podatkowej przymiotu decyzji uznaniowej. Znaczy to, że samo udzielenie tej formy ulgi pozostawione jest uznaniu organu podatkowego, zaś kontrola sądowa ogranicza się do zagadnień procesowych, nie może bowiem wkraczać w uznanie administracyjne. Skarżący nie podnosił żadnych zarzutów co do naruszenia przepisów prawa procesowego, a Sąd badając to zagadnienie z urzędu /art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/ także nie stwierdził naruszeń, jakie mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżącemu wyjaśnić należy, iż wszelkie zarzuty przeciwko decyzji wymiarowej, w postępowaniu o rozłożenie na raty płatności podatku określonego taką decyzją, były bezprzedmiotowe. Należało je podnosić w skardze skierowanej przeciwko wymiarowi podatku od towarów i usług za styczeń i czerwiec 1995 r. Zresztą tak były podnoszone lecz bezskutecznie /w odwołaniu od decyzji organu I instancji/, a to dlatego, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu, zaś wyrokiem Sądu z dnia 7 marca 1997 r., I SA/Gd 1933/96 została oddalona skarga na postanowienie Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z kwestią wymiaru podatku, którego płatność była przedmiotem obecnie zaskarżonej decyzji, wiąże się rzecz jaka doszła do wiadomości Sądu już po wydaniu uzasadnionego wyroku. Skarżący w piśmie nadanym w polskim urzędzie pocztowym 4 maja 1999 r., które wpłynęło do Sądu dwa dni później informował, iż Izba Skarbowa decyzją z dnia 11 lipca 1997 r. (...) w trybie art. 155 Kpa zmieniła decyzję wymiarową zgodnie z żądaniami podatnika /wymiar obniżono do 77 zł za styczeń i do 176 zł za czerwiec 1995 r./. Stan ten dokumentował kserokopią decyzji zmieniającej. Spóźniona informacja nie zezwalała Sądowi na rozważenie czy w cytowanym piśmie skarżącego mieści się oświadczenie o cofnięciu skargi, bądź rozważenie z urzędu czy merytoryczne orzekanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe. Niemniej jednak wytknąć trzeba Izbie Skarbowej niedopuszczalne uchybienie polegające na braku zawiadomienia Sądu o zmianie wymiaru podatku, jaki był przedmiotem zaskarżonej decyzji. Uchybienie to jest tym bardziej daleko idące, gdy zważy się, że omawiana decyzja w sprawie zmiany wymiaru podatku zapadła w niespełna miesiąc po dniu, w jakim została zredagowana odpowiedź na skargę, a na rozprawie sądowej w dniu 5 maja 1999 r. Izba reprezentowana była przez radcę prawnego. Z przytoczonych wcześniej względów, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji wyroku.