II SA/Lu 324/99
WyrokWSA w Lublinie1999-06-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt stanowiący zadaszenie i obudowę maszyny technicznej, wykonany bez pozwolenia na budowę, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli jego wykonanie wiąże się ze znacznymi stratami finansowymi?Ratio decidendi
Obiekt stanowiący zadaszenie i obudowę urządzenia technicznego, wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego i podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 tej ustawy. Przepis ten jest restrykcyjny i nie przewiduje wyjątków ze względu na straty finansowe, a jego stosowanie jest obligatoryjne.Stan faktyczny
Organ I instancji nakazał Janowi F. rozbiórkę samowolnie wykonanego zadaszenia wraz ze ścianami z blachy ocynkowanej nad maszyną do hartowania szkła. Dariusz K., użytkownik budynku, odwołał się, twierdząc, że decyzja jest krzywdząca i obiekt jest niezbędny do działalności gospodarczej. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Dariusz K. wniósł skargę do NSA, argumentując, że obiekt jest lekką konstrukcją zabezpieczającą maszynę i nie powinien być traktowany jako budowa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Dariusza K.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu sprawy ze skargi Dariusza K. na decyzję Wojewody L. z dnia 3 marca 1997 r. (...) w przedmiocie nakazania rozbiórki zadaszenia wraz ze ścianami z blachy ocynkowane - oddala skargę.
Decyzją z dnia 15 stycznia 1997 r. (...) wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w R. w oparciu o art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nakazano Janowi F. dokonanie rozbiórki samowolnie wykonanego zadaszenia wraz z zewnętrznymi ścianami z blachy ocynkowanej nad maszyną do hartowania szkła /odprężarka/ na działce Nr geod. 4186 położonej w R. przy ul. S. 3 w terminie do dnia 30 kwietnia 1997 r.
Odwołanie od tej decyzji wniósł Dariusz K. - użytkownik budynku, przy którym zostało wykonane zadaszenie twierdząc, iż decyzja ta jest bardzo krzywdząca, bowiem jej wykonanie narazi go na wielkie straty finansowe, a sporny obiekt jest niezbędny w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Po rozpatrzeniu tego odwołania Zastępca Dyrektora Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w L. działając z upoważnienia Wojewody decyzją z dnia 3 marca 1997 r. (...) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że zasadą w procesie budowlanym jest obowiązek uzyskiwania pozwolenia na budowę wynikający z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że zadaszenie zostało wzniesione bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.
W tej sytuacji art. 48 Prawa budowlanego dawał organowi I instancji pełne podstawy do nakazania rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu bez konieczności badania innych okoliczności związanych ze sprawą. Przepis ten nie przewiduje bowiem żadnych wyjątków od obowiązku nakazania rozbiórki ze względu chociażby na wiążące się z tym nakazem znaczne straty finansowe.
Dariusz K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie nie sprecyzowaną co do wniosków.
Skarżący wyjaśnił, że przeprowadzając modernizację prowadzonej przez siebie Wytwórni Szkła Gospodarczego i Ozdobnego uruchomił ciągownię - odprężarkę do hartowania wyrobów gotowych, która stanowi ciąg maszynowy i występuje 3 mb poza budynek w kierunku placu. Mając na uwadze ochronę maszyny przed warunkami atmosferycznymi dokonał obudowy części wystającej polegającej na zainstalowaniu konstrukcji stalowej i obudowie blachą ocynkowaną /bez fundamentów i bez spawania/. Obiekt stanowi po prostu zadaszenie i ściany nietrwałe nad parkiem maszynowym. Zdaniem skarżącego, który się zastrzega, że nie zna się na prawie budowlanym, przeciętny człowiek nie potraktowałby tego przedsięwzięcia jako budowy. Patrząc wizualnie jest to tylko zabezpieczenie parku maszynowego lekką konstrukcją.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew sugestiom skarżącego przedmiotowy obiekt zrealizowany na konstrukcji stalowej /zadaszenie i obudowa blachą ocynkowaną/ służący jako obudowa urządzenia technicznego, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ i stosownie do dyspozycji art. 28 tejże ustawy roboty budowlane związane z jego budową wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Wykonywanie tego typu obiektu nie kwalifikuje się przy tym do żadnej z kategorii obiektów i robót budowlanych wymienionych w art. 29 Prawa budowlanego jako zwolnionych z obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę.
Konsekwencją realizacji omawianego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę jest nakazanie jego rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Powyższy przepis jest niewątpliwie bardzo restrykcyjny, wprowadza bowiem automatyzm orzekania o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części tylko na podstawie braków formalnych. Jednakże jest on obowiązującym przepisem prawa a jego stosowanie nie jest pozostawione uznaniu organów administracji.
Zgodność art. 48 Prawa budowlanego z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej /art. 2, art. 21, ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3/, która budziła pewne wątpliwości została ostatecznie potwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r. P 2/98.
Z tych względów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga na nią jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło