II SA/Po 1886/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Romana K. na decyzję Wojewody P. z dnia 30 października 1998 r. (...) w przedmiocie nakazania dokonania oceny stanu technicznego obiektu - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia 15 września 1998 r. (...); (...). Kierownik Urzędu Rejonowego w P. decyzją z dnia 15 września 1998 r. na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ działając z urzędu w sprawie złego stanu technicznego budynku mieszkalnego, na działce w L. przy ul. P. 13, spowodowanego pracą gilotyny na terenie zakładu kotlarsko-ślusarskiego na działce w L. przy ul. R. 1, zobowiązał Romana K. do przedstawienia w terminie do dnia 31 grudnia 1998 r. ekspertyzy technicznej, wykonanej przez rzeczoznawcę z listy Wojewody i dotyczącej przyczyn powstania zarysowania ścian w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce w L. przy ul. P. 13. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 24 lipca 1998 r. w budynku mieszkalnym na działce w L. przy ul. P. 13 stwierdzono zarysowania ściany szczytowej budynku na całej wysokości. Zarysowania widoczne były również przy attyce w miejscu zamocowania rynny, na ścianie w części niepodpiwniczonej budynku. Zarysowania ścian wystąpiły również w poziomie wieńca i stropodachu. Na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że w 1938 r. decyzją Wydziału Powiatowego w P. udzielono inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, dwukondygnacyjnego, niepodpiwniczonego. Z przedstawionych dokumentów nie wynikało, by właściciel przeprowadzał okresowe kontrole stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej całego obiektu budowlanego. W związku z tym zachodzi duże prawdopodobieństwo, że powstałe spękania, zarysowania ścian budynku zależą od innych czynników, nie związanych bezpośrednio z pracą gilotyny. Zachodzi zatem potrzeba przedstawienia ekspertyzy technicznej w celu jednoznacznego stwierdzenia powstałego stanu. Za takim stanowiskiem przemawia także fakt, że przeprowadzone na terenie zakładu kotlarsko-ślusarskiego oględziny budynku mieszkalnego, zlokalizowanego bezpośrednio przy pomieszczeniu, w którym pracuje gilotyna, nie wykazały naruszenia konstrukcji tego budynku. Urządzenie - gilotyna posadowiona jest na specjalistycznych poduszkach elastomerowych skutecznie tłumiących amplitudę drgań. Wojewoda P. decyzją z dnia 30 października 1998 r. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną przez Romana K. decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu z dnia 15 września 1998 r. W uzasadnieniu decyzji podano, że według Romana K. prowadzona działalność przez Mirosława S. w zakresie ślusarsko-kotlarskim, a zwłaszcza praca dwóch gilotyn do cięcia blach, powoduje niszczenie jego budynku. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że sprawa uciążliwości tego zakładu była rozpatrywana przez Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w P. /pismo z dnia 26.05. 1998 r. (...)/. Przeprowadzone wówczas przez Wojewódzką Inspekcję ochrony Środowiska pomiary pod kątem ochrony przed hałasem nie wykazały przekroczeń jego dopuszczalnego poziomu. Podobne pomiary wykonane przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w zakresie przenoszenia drgań powodowanych pracą gilotyn, nie wykazały przekroczeń ich dopuszczalnych poziomów określonych normą PN-88/B-2171. W tej sytuacji zaistniała konieczność sporządzenia ekspertyzy technicznej w celu ustalenia przyczyny powstania spękań budynku Romana K. Dopiero bowiem precyzyjne ustalenie czynników powodujących spękania pozwoli na podjęcie odpowiednich kroków likwidujących lub ograniczających przyczyny powstania tego stanu. Nałożony na Romana K. obowiązek - zdaniem organu odwoławczego - nie jest sprzeczny z przepisami prawa budowlanego i tym samym nie zachodzą podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Roman K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody P. z dnia 30 października 1998 r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia 15 września 1998 r. Skarżący stwierdził m.in., że na rejon jego zamieszkania i pięciu innych mieszkańców oddziałuje jedynie działalność zakładu ślusarsko-kotlarskiego, który znajduje się od sąsiednich budynków w odległości 18 m zamiast 30 m. Urządzenia do cięcia blachy - gilotyny, zostały nieprawidłowo usadowione od samego początku, tj. od 1970 r. Właściciel warsztatu dopiero w 1993 r. wykonał pewne prace ograniczające wpływ powyższych maszyn na środowisko. Pomiary hałasu i drgań przeprowadzone w 1995 r. wykazały jednak przekroczenia dopuszczalnych norm. Posadowienie w 1996 r. powyższego urządzenia na poduszkach elastomerycznych także nie spowodowało wyeliminowania emisji drgań przekraczających w sposób niedopuszczalny obowiązujące normy. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia 15 września 1998 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisu art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, co uzasadnia stwierdzenie nieważności tych decyzji, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, bez potrzeby rozważenia zarzutów skargi. Przepis art. 62 ust. 3 prawa budowlanego, który został powołany jako podstawa prawnomaterialna rozstrzygnięcia sprawy, ma zastosowanie wówczas, gdy organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji administracyjnej właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego tego obiektu lub jego części mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, środowiska - przeprowadzenie kontroli. Kontrola ta według przepisu art. 62 ust. 1 powinna polegać na sprawdzeniu stanu technicznej sprawności elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania obiektu, instalacji urządzeń służących ochronie środowiska i instalacji gazowych oraz przewodów kominowych lub powinna polegać na sprawdzeniu stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej całego obiektu budowlanego, estetyki obiektu oraz jego otoczenia. W wyżej wskazanej decyzji organ nadzoru budowlanego obok obowiązku nałożenia przeprowadzenia kontroli, może stosownie do przepisu art. 62 ust. 3 nałożyć na właściciela lub zarządcę także obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Przy czym zgodnie z przepisem art. 62 ust. 2 obowiązek kontroli nie obejmuje właścicieli i zarządców budynków indywidualnego budownictwa jednorodzinnego zagrodowego i letniskowego w zakresie określonym w przepisie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. "a", a więc dotyczącym sprawdzenia stanu technicznej sprawności elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu. Jeżeli obowiązek kontroli, o której mowa w przepisie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. "a" nie obejmuje wyżej wymienionych osób, to również nie może ich dotyczyć obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego w wyżej wskazanym zakresie. W świetle regulacji prawnej objętej dyspozycją przepisu art. 62 ust. 3 w związku z ust. 1 i 2 tego artykułu należy stwierdzić, że nałożenie na właściciela /zarządcę/ obiektu budowlanego - w drodze decyzji administracyjnej - obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części, powinno nastąpić równocześnie z nałożeniem obowiązku przeprowadzenia kontroli polegającej na sprawdzeniu stanu, o którym mowa w przepisie art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 i to dopiero po stwierdzeniu przez organ nadzoru budowlanego, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, mogącym spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, środowiska. Nałożenie zatem w niniejszej sprawie na skarżącego obowiązku przedstawienia wyłącznie ekspertyzy technicznej i to w przedmiocie przyczyny zarysowania ścian jego domu mieszkalnego, jednorodzinnego, rażąco narusza wskazany wyżej przepis art. 62 ust. 3 prawa budowlanego. Dodatkowo należy wyjaśnić, że organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 89 ust. 2 prawa budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, może nałożyć na określone osoby obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen lub ekspertyz i to w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Z tych względów na podstawie wyżej cyt. przepisu art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 orzeczono jak w sentencji. o kosztach postanowiono zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.