II SA/Kr 245/99
PostanowienieWSA w Krakowie1999-07-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do kontroli decyzji organów szkół wyższych w sprawach przyznawania stypendiów naukowych, w sytuacji gdy ustawa o szkolnictwie wyższym nie wymienia takich rozstrzygnięć w katalogu podlegających kontroli NSA?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do kontroli decyzji organów szkół wyższych w sprawach stypendiów naukowych, ponieważ art. 161 ustawy o szkolnictwie wyższym zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć podlegających kontroli NSA, a sprawy stypendialne nie zostały w nim wymienione. Zasada lex specialis derogat legi generali oznacza, że przepis szczególny (ustawa o szkolnictwie wyższym) uchyla przepis ogólny (ustawa o NSA) w zakresie, w jakim wprowadza odrębne unormowania.Stan faktyczny
Paweł O. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Prorektora Akademii Górniczo-Hutniczej odmawiającą mu przyznania stypendium naukowego. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji lub jej niezgodności z prawem oraz uznania jego uprawnienia do stypendium. Rektor AGH wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku właściwości NSA do kontroli tego typu aktów wewnętrznych.Rozstrzygnięcie
Skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Pawła O. na decyzję Prorektora Akademii Górniczo-Hutniczej w K. z dnia 30 grudnia 1998 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium naukowego postanowił skargę odrzucić.
W dniu 30 grudnia 1998 r. Prorektor Akademii Górniczo-Hutniczej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prodziekana Wydziału Elektroniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki Akademii z dnia 25 listopada 1998 r. odmawiającą Pawłowi O. przyznania stypendium naukowego.
W swej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Paweł O. domaga się:
- stwierdzenia nieważności decyzji Prorektora Akademii Górniczo-Hutniczej lub jej niezgodności z prawem oraz
- wydania orzeczenia uznającego uprawnienie Skarżącego do otrzymywania stypendium naukowe.
W odpowiedzi na skargę. Rektor Akademii Górniczo-Hutniczej wniósł o odrzucenie skargi z braku właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego do kontrolowania aktów wewnętrznych, kierowanych do Skarżącego jako użytkownika zakładu administracyjnego, jakim jest szkoła wyższa. Również art. 161 zd. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym ustalił katalog rozstrzygnięć organów szkoły wyższej, podlegających kontroli NSA. Skoro w katalogu tym nie znalazły się rozstrzygnięcia dotyczące stypendiów- naukowych, więc skarga w takich sprawach jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu przez Sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarżący od Naczelnego Sądu Administracyjnego skontrolowania decyzji Prorektora AGH, powołując się na generalną regułę art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stanowiącym, że "Sąd orzeka w sprawach na decyzje administracyjne". Jednakże przepis ten nie ma skutku derogacyjnego wobec art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym /Dz.U. nr 65 poz. 385 ze zm./. Zgodnie z tradycyjną i nadal powszechnie akceptowaną regułą wykładni prawniczej lex specialis derogat legi generali /przepisy /akty/ szczególne uchylają przepisy /akty/ o charakterze ogólniejszym (...)/, przy czym derogują je tylko w tym zakresie, w którym wprowadzają unormowania odrębne" /Józef Nowacki, Zygmunt Tabor "Wstęp do prawoznawstwa" Naukowa Oficyna Wydawnicza, Katowice 1997, sp. z o.o. 157/.
W rozpatrywanej sprawie art. 161 ustawy o szkolnictwie wyższym jest bez wątpienia przepisem bardziej szczegółowym od generalnej klauzuli art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Art. 161 ustawy o szkolnictwie wyższym ustalił zamknięty katalog rozstrzygnięć organów szkół wyższych. które podlegają kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dlatego wnioskując a contrario należy przyjąć, że wszystkie pozostałe rozstrzygnięcia organów szkół wyższych nie są objęte kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stypendia naukowe przyznawane studentom uregulowane zostały w art. 152 ustawy o szkolnictwie wyższym oraz wykonawczym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1991 r. w sprawie warunków, form, trybu przyznawania i wypłacania oraz wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów dziennych /Dz.U. nr 9 poz. 32/. Żaden z tych przepisów nie został wymieniony w art. 161 ustawy o szkolnictwie wyższym. Dlatego ustalenia organów szkół wyższych w sprawach stypendialnych nie zostały przez ustawodawcę poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując skargę Pawła O. nie jest więc władny odpowiedzieć na pytanie zawarte w skardze czy Prorektor prawidłowo postąpił odmawiając Skarżącemu stypendium. Sąd ograniczył się do ustalenia, że rozstrzygnięcia tego typu w ogóle nie są objęte kontrolą Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - Sąd odrzucił skargę Pawła O. jako niedopuszczalną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło