I SA/Wr 1058/98

WyrokWSA we Wrocławiu1999-09-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie przesyłki pocztowej osobie pełnoletniej zamieszkałej wspólnie z adresatem, która nie zgłosiła sprzeciwu wobec takiej formy doręczenia, jest skuteczne w świetle przepisów Ordynacji podatkowej i rozporządzenia Ministra Łączności?
Ratio decidendi
Doręczenie przesyłki pocztowej osobie pełnoletniej zamieszkałej wspólnie z adresatem, która nie zgłosiła sprzeciwu wobec takiej formy doręczenia, jest skuteczne. Przepisy Ordynacji podatkowej nie regulują sposobu wydawania przesyłek w urzędach pocztowych, a tryb ten jest uregulowany w rozporządzeniu Ministra Łączności. Rozporządzenie to dopuszcza wydanie przesyłki osobie pełnoletniej zamieszkałej z adresatem, jeśli adresat nie zgłosił sprzeciwu, a pojęcie 'zamieszkały' ma szerszy zakres niż 'domownik'. Skuteczne doręczenie rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania.
Stan faktyczny
Przedmiotem skargi było postanowienie stwierdzające przekroczenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego. Organ odwoławczy uznał, że decyzja została doręczona w dniu 29 stycznia 1998 r., a odwołanie wniesiono po terminie. Skarżąca twierdziła, że decyzję odebrał jej syn, który nie był jej domownikiem i nie posiadał pełnomocnictwa, a doręczenie nastąpiło w urzędzie pocztowym, a nie w mieszkaniu. Skarżąca podniosła również, że faktycznie otrzymała decyzję później.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

W urzędzie pocztowym oddawczym, możliwe jest wydanie przesyłki także do rąk pełnoletniej osoby zamieszkałej wspólnie z adresatem, jeżeli adresat nie zgłosił sprzeciwu we właściwym trybie. Zauważyć przy tym należy, że rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym /Dz.U. nr 40 poz. 173/ nie posługuje się pojęciem "domownika" lecz pojęciem osoby "zamieszkałej" z adresatem. Pojęcie użyte w rozporządzeniu ma szerszy zakres znaczeniowy, gdyż nie nawiązuje do prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, ani też więzów pokrewieństwa, czy istniejącej wspólnoty majątkowej. Oddanie przesyłki może bowiem nastąpić do rąk każdej pełnoletniej osoby wspólnie zamieszkałej z adresatem, jeżeli adresat nie zgłosił sprzeciwu. Przedmiotem skargi jest postanowienie, którym organ odwoławczy stwierdził przekroczenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w W. z dnia 26 stycznia 1998 r. w sprawie odmawiającej zastosowanie ulgi z tytułu wyszkolenia ucznia. Organ odwoławczy w szczególności stwierdził, decyzja organu I instancji została podatniczce doręczona w dniu 29 stycznia 1998 r. Termin do wniesienia odwołania określony w art. 223 par. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ upłynął w dniu 12 lutego 1998 r. Jednakże odwołanie zostało wniesione w dniu 13 lutego 1998 r., a zatem po upływie czternastodniowego terminu. Dlatego na podstawie art. 228 cyt. ustawy organ odwoławczy stwierdził w postanowieniu fakt przekroczenia tego terminu. Podatniczka wniosła na to postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucała, że faktycznie decyzja organu I instancji została jej doręczona w dniu 2 lutego 1998 r., odwołanie wniesiono zatem z zachowaniem czternastodniowego terminu. Ponadto skarżąca wskazała, że przesyłkę zawierającą decyzję organu I instancji odebrał na poczcie jej dorosły syn. Syn nie posiadał pełnomocnictwa skarżącej do odbioru przesyłki. Skarżąca jednocześnie zarzuciła, że syn nie jest jej domownikiem, gdyż prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i zamieszkuje w odrębnym mieszkaniu, chociaż jego miejsce zamieszkania znajduje się w tym samym domu jednorodzinnym. Niezależnie od tego podatniczka twierdziła, że w tej sytuacji nie mogą mieć zastosowania przepisy dotyczące doręczeń przesyłek do rąk dorosłego domownika. Doręczenie bowiem nie miało miejsce w mieszkaniu podatniczki lecz na poczcie. W związku z tym doręczenie w tych warunkach mogło nastąpić wyłącznie do rąk adresata lub pełnomocnika do odbioru pism. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i dodatkowo zarzucił, że domownikami adresata są zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Również fakt doręczenia przesyłki w Urzędzie Pocztowym, a nie w mieszkaniu skarżącej nie stanowi o nieprawidłowości doręczenia. Decyzja Urzędu Skarbowego, zgodnie z art. 144 i art. 149 wyżej wymienionej ustawy - Ordynacja podatkowa, została doręczona przez pocztę za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, który odbierając przesyłkę podjął się oddania pisma adresatowi. Izba Skarbowa zauważyła także, że doręczanie i wydawanie przesyłek pocztowych jest uregulowane w rozporządzeniu Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym /Dz.U. 1996 nr 40 poz. 173/. Zgodnie z par. 46 ust. 4 wyżej powołanego rozporządzenia przesyłką pocztową można wydać osobie pełnoletniej zamieszkałej z adresatem, jeśli wobec takiej formy doręczenia adresat nie zgłosił sprzeciwu. Skarżąca dbając o własne interesy mogła zgodnie z par. 46 ust. 2 wyżej wymienionego rozporządzenia zgłosić taki sprzeciw we właściwej placówce oddawczej. W przypadku więc gdy podatniczka nie zgłosiła sprzeciwu do odbioru przesyłek przez pełnoletniego syna z nią zamieszkującego - nie było konieczne posiadanie przez niego pisemnego pełnomocnictwa do dokonania tej czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 22 ust. 2-4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylenie zaskarżonej decyzji /postanowienia/ może nastąpić tylko wówczas, gdy w toku rozpoznawania sprawy Sąd stwierdzi, że zaskarżona decyzja /postanowienie/ organu administracyjnego jest nielegalna, a więc narusza prawo w zakresie wskazanym w tych przepisach. W przypadku natomiast braku podstaw do takiego stwierdzenia, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 cyt. ustawy. W niniejszej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, że organ odwoławczy naruszył prawo. Stosownie bowiem do art. 223 par. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Termin ten w niniejszej sprawie został przekroczony. Słusznie przyjął organ odwoławczy, że decyzja organu I instancji została podatniczce doręczona w dniu 29 stycznia 1998 r., a także iż dokonane doręczenie jest skuteczne. Chybiony jest zarzut skargi, że przy doręczaniu tego pisma organ administracyjny naruszył przepis art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Zasady doręczeń określone w tej ustawie, a poprzednio w Kodeksie postępowania administracyjnego odnoszą się bowiem do doręczania pism w miejscu zamieszkania adresata, bądź jego siedzibie. Przepisy cytowanej ustawy nie regulują natomiast zasad i sposobu wydawania przesyłek w urzędach pocztowych. Tryb ten jest bowiem uregulowany w odrębnych przepisach, tj. w rozporządzeniu Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym /Dz.U. nr 40 poz. 173/. Stosownie do par. 46 ust. 4 w zw. z ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia w placówce pocztowej oddawczej przesyłkę wydaje się adresatowi, a innym odbiorcom na zasadach określonych w ust. 1 i 2, z zastrzeżeniem unormowań zawartych w par. 55, mającego zastosowanie tylko do przesyłek adresowanych na poste restante. Zgodnie zaś z ust. 1 cyt. przepisu przesyłkę oddaje się /w razie nieobecności adresata/ jego przedstawicielowi ustawowemu lub pełnomocnikowi, natomiast ust. 2 zawiera upoważnienie do doręczenia w takich warunkach przesyłki osobie pełnoletniej zamieszkała wraz z adresatem, jeśli adresat nie zgłosił sprzeciwu wobec takiej formy doręczenia. Takie unormowanie oznacza, że w urzędzie pocztowym oddawczym, możliwe jest wydanie przesyłki także do rąk pełnoletniej osoby zamieszkałej wspólnie z adresatem, jeżeli adresat nie zgłosił sprzeciwu we właściwym trybie. Zauważyć przy tym należy, że cytowane rozporządzenie nie posługuje się pojęciem "domownika" lecz pojęciem osoby "zamieszkałej" z adresatem. Pojęcie użyte w rozporządzeniu ma szerszy zakres znaczeniowy, gdyż nie nawiązuje do prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, ani też więzów pokrewieństwa, czy istniejącej wspólnoty majątkowej. Oddanie przesyłki może bowiem nastąpić do rąk każdej pełnoletniej osoby wspólnie zamieszkałej z adresatem, jeżeli adresat nie zgłosił sprzeciwu. W niniejszej sprawie było niesporne, że przesyłkę w urzędzie pocztowym wydano pełnoletniemu synowi skarżącej. Nie było też sporne, że osoba ta zamieszkuje w domu skarżącej, a także i to, że podatniczka nie zgłosiła na poczcie sprzeciwu wobec doręczania przesyłek synowi. Spełnione zatem zostały wszystkie przesłanki, od których zależy skuteczne wydanie przez urząd pocztowy przesyłki skierowanej do skarżącej. Nie może przy tym utrzymać się zarzut podatniczki, że syn zamieszkuje odrębnie. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby jednorodzinny dom skarżącej został podzielony na dwa odrębne mieszkania, nie wynika to także z korespondencji kierowanej do skarżącej, w której każdorazowo wskazywany był jedynie numer budynku, bez wskazania numeru mieszkania. Nie ma zatem w sprawie podstaw do przyjęcia, że syn zamieszkiwał w wyodrębnionym lokalu mieszkalnym. Tym samym zasadnie przyjęły organy, że zamieszkuje on wspólnie że skarżąca. Stąd też trafne jest stanowisko Izby Skarbowej, że przez wydanie synowi skarżącej przesyłki w dniu 29 stycznia 1998 r. rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania. Termin ten upłynął w dniu 12 lutego 1998 r., podczas gdy odwołanie zostało wniesione dopiero 13 lutego 1998 r. Dlatego też organ odwoławczy - w świetle regulacji zawartej w art. 228 par. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ - zobowiązany był wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Twierdzenie podatniczki, że faktycznie syn doręczył jej decyzję znacznie później nie ma żadnego znaczenia, skoro doręczenie decyzji było zgodne z prawem. W pewnych natomiast warunkach -gdyby okazało się, że okoliczność ta pozostaje w związku z uchybieniem terminu - taki zarzut mógłby stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu. Taki jednak wniosek nie został zgłoszony w postępowaniu administracyjnym. Reasumując należy stwierdzić, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył prawa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło