II SA/Ka 1913/97

W zakresie uzgodnienia przez inwestora projektu budowlanego pod względem wymagań sanitarnych nie stosuje się trybu przewidzianego w art. 106 par. 1-6 Kpa. Po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej w M. o uzgodnienie pod względem wymogów sanitarnych projektu budowlanego dotyczącego budowy garaży Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w M. postanowieniem z dnia 20 sierpnia 1997 r. zaopiniował pozytywnie powyższy projekt. Jako podstawę prawną wydania postanowienia organ inspekcji sanitarnej powołał przepisy art. 32 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, art. 106 par. 5 Kpa oraz przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz.U. nr 12 poz. 49/. Zażalenie na to postanowienie wniósł Jan. K. zarzucając, iż Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny opiniując pozytywnie projekt budowlany nie uwzględnił dostatecznie kwestii odpływu nieczystości i odpływu wód opadowych. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w C. postanowieniem z dnia 7 października 1997 r., na zasadzie art. 138 par. 2 w zw. z art. 144 Kpa oraz art. 3 i art. 32 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W motywach tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostało bez wszechstronnego rozważenia problemów, które realizacja obiektu może spowodować. Nie przeanalizowano sposobu odprowadzenia wód opadowych z połaci dachowych garaży /par. 28 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie/. Duża różnica terenu i mała powierzchnia zieleni może doprowadzić do spływu wód na działkę żalącego się, w tym do ujęcia wody, co narusza par. 11 ust. 2 pkt 4 warunków technicznych. Projekt budowlany nie rozwiązuje kwestii mycia pojazdów i przejęcia topniejącego śniegu, czego wymaga par. 102 ust. 1 pkt 5 warunków technicznych. W tym zakresie organ pierwszej instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa w M. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia. W skardze zarzucono, iż przedłożony projekt budowlany zawiera rozwiązania dotyczące odprowadzenia wód opadowych rynnami na teren, który ma naturalny spadek w kierunku ulicy posiadającej kanalizację ogólnospławną. Nie ma możliwości kierowania tych wód na teren sąsiedniej działki. Garaże nie będą wyposażone w instalację wodociągową ani kanalizacyjną, a mycie samochodów przewidziane jest w myjni znajdującej się po drugiej stronie ulicy. Ponadto dobudowa ciągu garaży uwarunkowana została przebudową kanalizacji. Skarżąca wreszcie podniosła, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 marca 1997 r. oddalił skargę właścicieli sąsiednich działek na ostateczną decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. (...) Naczelny Sąd Administracyjny zważył: Z akt sprawy wynika, że skarżąca Spółdzielnia po uzyskaniu pozytywnej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie garaży osiedlowych na działce w M. przy ul. (...), zwróciła się do Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w M. o zaopiniowanie pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu budowlanego dla powyższej inwestycji. Opinię tę wraz z innymi uzgodnieniami zamierzała dołączyć do wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Przepis art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane określa tryb uzyskiwania przez inwestora wymaganych uzgodnień lub opinii oraz wyrażenia zgody. Występuje o nie inwestor, a uzgodnienie, wyrażenie opinii lub zgody powinno nastąpić w terminie 14 dni od przedstawienia proponowanych rozwiązań. Niezajęcie przez organ stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych rozwiązań. Uregulowanie to nie dotyczy przypadków, w których stanowisko powinno być wyrażone w formie decyzji /art. 32 ust. 3 Prawa budowlanego/, wówczas obowiązują tryb i zasady określone w przepisach procedury administracyjnej. Niezależnie od tego, jeżeli wyraźny przepis prawa materialnego warunkuje wydanie decyzji w określonej sprawie zajęciem stanowiska przez inny organ, decyzję można wydać dopiero po zajęciu stanowiska przez ten organ w formie zaskarżalnego postanowienia /art. 106 par. 1 i 5 Kpa/. Dodać trzeba, że w tym ostatnim przypadku o zajęcie stanowiska przez organ współdziałający występuje nie strona postępowania, a organ załatwiający sprawę /art. 106 par. 2 Kpa/. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że Spółdzielnia Mieszkaniowa jako inwestor kompletując wniosek o pozwolenie na budowę wystąpiła o zaopiniowanie opracowanego projektu budowlanego. Rzeczą Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w M. było więc zaopiniowanie lokalizacji inwestycji pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, stosownie do art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /w brzmieniu obowiązującym w chwili przedstawienia przez inwestora wniosku/. Tymczasem organ ten zamiast ograniczyć się do zajęcia stanowiska co do proponowanych rozwiązań w zakresie wymogów sanitarnych, wydał postanowienie z powołaniem się na proceduralną normę art. 106 par. 5 Kpa. Jak wyżej wskazano, ten tryb współdziałania organów musi wynikać z wyraźnego przepisu prawa materialnego, uzależniającego wydanie merytorycznej decyzji od zajęcia stanowiska przez organ współdziałający w drodze postanowienia, a procedowanie przez organy odbywa się w ramach konkretnej, zawisłej już przed organem załatwiającym sprawy. Skoro w przedmiotowej sprawie inwestor nie wystąpił jeszcze do organu architektoniczno-budowlanego z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, wydanie postanowienia w trybie art. 106 par. 1 i 5 Kpa było niedopuszczalne. Wadliwości tych nie dostrzegł Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w C., który zamiast uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie pierwszej instancji /wskazując na konieczność zajęcie stanowiska przez wyrażenie opinii/, jako organ wyższego stopnia w stosunku do organu współdziałającego kontynuował procedowanie w trybie art. 106 Kpa. Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa /art. 7 Konstytucji RP/, z urzędu więc winny przestrzegać swojej właściwości i zakresu kompetencji. Postanowienie organu wydane bez podstawy prawnej dotknięte jest wadą kwalifikowaną, a zatem nieważne /art. 156 par. 1 pkt 2 w związku z art. 126 Kpa/. Naczelny Sąd Administracyjny sprawując w zakresie swej właściwości kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie jest związany granicami skargi. Dostrzegając kwalifikowaną wadliwość kontrolowanego oraz poprzedzającego go postanowienia stwierdził nieważność tych dwóch rozstrzygnięć.