II SA 1120/99

1. Osoby, które w dniu 1 października 1982 r. /dzień wejścia w życie ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - Dz.U. nr 19 poz. 145 ze zm./ były wpisane na listę radców prawnych, muszą być na taką listę wpisane z urzędu /nawet bez jakiejkolwiek z ich strony inicjatywy/ i po złożeniu ślubowania mają prawo wykonywania tego zawodu. 2. Ślubowanie, wymagane przez art. 27 ustawy o radcach prawnych, jest ściśle powiązane z inicjatywą odbierającego je organu, bez której radca prawny nie może tej czynności dokonać. Uchwałą, podjętą na podstawie art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych /Dz.U. nr 19 poz. 145 ze zm./, została utrzymana w mocy uchwała Okręgowej Izby Radców Prawnych w Ł. z 8 lutego 1999 r. odmawiająca wpisania skarżącej na listę radców prawnych. W jej uzasadnieniu KRRP zamieściła następujący wywód: "Zgodnie z art. 23 ust. 1 cyt. ustawy o radcach prawnych radca prawny nabywa prawo do wykonywania zawodu z chwilą dokonania wpisu na listę radców prawnych i złożenia ślubowania. Zainteresowana nie złożyła ślubowania, a więc z dniem wejścia w życie ustawy w związku z niespełnieniem warunku "in fine" tego artykułu nie nabyła w tym zakresie prawa do wykonywania zawodu. W dacie wejścia w życie ustawy - organem który decydował o odebraniu tego ślubowania i o wpisie w trybie art. 77 był właściwy miejscowo Prezes Okręgowej Komisji Arbitrażowej, które to organy zostały zlikwidowane. Wniosek Zainteresowanej o wpis na listę radców prawnych złożony został w dacie, gdy już obowiązywała nowela zmieniająca postanowienia art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy, jej pierwotnym brzmieniu który dopuszczał do wpisu na listę osobę, która ukończyła wyższe studia prawnicze, podczas gdy w świetle postanowienia aktualnie obowiązującego art. 24 ust. 1 pkt 1 wymóg wykształcenia został uzupełniony również wymaganiem tytułu magistra prawa, którym Zainteresowana się nie legitymuje". W skardze do sądu skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwał organów obu instancji i wyjaśniła, że w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. była czynna zawodowo pracując w Państwowym Stadzie Ogierów w B. i miała wpis na listę radców prawnych. Do złożenia ślubowania nie była wzywana i dopiero w styczniu 1999 r. dowiedziała się, że nie została wpisana z urzędu na list radców prawnych w trybie art. 77 tej ustawy. Ulegając sugestiom OIRP w Ł. wystąpiła o wpisanie jej na listę radców prawnych uiszczając 1.200 zł opłaty i gdy okazało się, że sprawa przybrała nieoczekiwany obrót, w odwołaniu do KRRP zmodyfikowała swój wniosek w kierunku wpisania jej z urzędu na listę radców prawnych. Wnosząc o oddalenie skargi KRRP poinformowała, że skarżąca nie udowodniła legitymowania się wpisem na listę radców prawnych w dniu 1 października 1982 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Mimo kolejnych nowelizacji ustawy o radcach prawnych, jej art. 77 nie został uchylony ani zmieniony i nadal ma następujące brzmienie: "Radców prawnych, wpisanych na listę radców prawnych w dniu wejścia w życie ustawy, wpisuje się z urzędu na listę radców prawnych przewidzianych niniejszą ustawą". Tak więc osoby, które w dniu 1 października 1982 r. /dzień wejścia w życie ustawy/ były wpisane na listę radców prawnych, muszą być na taką listę wpisane z urzędu /nawet bez jakiejkolwiek z ich strony inicjatywy/ i po złożeniu ślubowania mają prawo wykonywania tego zawodu. Skarżąca niezmiennie twierdziła, że do końca marca 1983 r. była wpisana na listę radców prawnych i była w tym charakterze zatrudniona na 1/2 etatu w Państwowym Stadzie Ogierów w B. Również według protokołu z posiedzenia komisji ds. wpisów na listę radców prawnych OIRP w Ł., sporządzonym 5 lutego 1999 r., okoliczność ta była bezsporna, co wynika z następującego jego fragmentu: "Z akt osobowych wynika, że zawód radcy prawnego wykonywała od 1.09.1970 r. do 1983 r., w tym od 1.07.1982 r. w niepełnym wymiarze czasu pracy w związku z przejściem na emeryturę. W okresie pracy zawodowej wpisana była na listę radców w OKA w Ł., następnie w OKA w P. i ponownie w OKA w Ł.". Nie wiadomo więc, skąd pojawiły się zupełnie odmienne stwierdzenia zamieszczone w odpowiedzi na skargę. Ślubowanie wymagane przez art. 27 ustawy jest ściśle powiązane z inicjatywą odbierającego go organu, bez której radca prawny nie może tej czynności dokonać. Prezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i skierowany pod adresem skarżącej zarzut o braku złożenia przez nią ślubowania jest również niezrozumiały. Podobnie należy ocenić spostrzeżenie KRRP o likwidacji organu, który wówczas odbierał ślubowanie /prezesa OKA/ w sytuacji, gdy w nowej strukturze należy do kompetencji dziekana ROIRP. Skarżąca - jak twierdzi - po wprowadzeniu jej w błąd przez OIRP zmodyfikowała w odwołaniu swoje żądanie domagając się wyegzekwowania od organu I instancji wpisania jej na listę radców prawnych w trybie art. 77 ustawy. Nie znalazło to odbicia w zaskarżonej uchwale, podjętej z naruszeniem art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa oraz art. 77 ustawy o radcach prawnych. Z powyższych względów, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzeczono jak w sentencji.