I SA/Gd 1880/97

WyrokWSA w Gdańsku1999-11-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowe jest ustalenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kolejne miesiące, jeśli w poprzednim miesiącu nie wystąpiła nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia, mimo że podatniczka wykazała taką nadwyżkę?
Ratio decidendi
Podatek od towarów i usług jest rozliczany miesięcznie, a prawidłowość ewidencji podlega ocenie w odniesieniu do każdego miesiąca. Skoro w październiku 1996 r. nie wystąpiła nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia, organy podatkowe prawidłowo określiły zobowiązanie za kolejne miesiące, nie uwzględniając wykazanej przez podatniczkę nadwyżki. Ocena organów co do prawidłowości ewidencji nie jest dowolna, nawet jeśli w poprzednim okresie uznano ją za nierzetelną.
Stan faktyczny
Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie Wandy M. z tytułu podatku VAT za listopad 1996 r., grudzień 1996 r. i styczeń 1997 r. Podatniczka wykazała w deklaracji VAT-7 za listopad 1996 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym z października 1996 r. w wysokości 8.193 zł. Organy podatkowe ustaliły jednak, że w październiku 1996 r. nie wystąpiła taka nadwyżka. Wanda M. wniosła skargę do NSA, zarzucając dowolną ocenę materiału dowodowego i twierdząc, że ewidencja była prowadzona prawidłowo przez cały okres.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Podatek od towarów i usług jest podatkiem rozliczanym w okresach miesięcznych, a zatem prawidłowość i rzetelność prowadzonej ewidencji podlega ocenie w odniesieniu do każdego z miesięcy prowadzonej działalności gospodarczej. Zaskarżoną decyzją z dnia 10 października 1997 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 11 kwietnia 1997 r. określającą zobowiązanie podatkowe Wandy M. z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 1996 r. w kwocie 88 zł, za grudzień 1996 r. w kwocie 744 zł i za styczeń 4.658 zł. W uzasadnieniu decyzji Izba podała m.in., że podatniczka w deklaracji VAT-7 za listopad 1996 r. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym na przeniesienia z października 1996 r. w wysokości 8.193 zł. Sprawa wysokości zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za październik 1996 r. była przedmiotem rozstrzygnięcia organów podatkowych: i tak Urząd Skarbowy w decyzji z dnia 29 stycznia 1997 r. /uchylonej decyzją Izby Skarbowej z dnia 15 maja 1997 r. określił wysokość należnego zobowiązania w kwocie 429 zł, zaś w decyzji z dnia 9 lipca 1997 r. /utrzymanej w mocy decyzją Izby Skarbowej z dnia 9 października 1997 r./ wysokość należnego zobowiązania w kwocie 293 zł. Skoro zatem w dokonanych rozstrzygnięciach organy podatkowe ustaliły, że u podatniczki z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w październiku 1996 r. nie wystąpiła nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, to wykazywana przez nią nieprawidłowo nadwyżka tego podatku w kwocie 8.193 zł nie mogła stanowić podstawy do wyliczeń wysokości podatku VAT za listopad 1996 r. i w konsekwencji za kolejne miesiące prowadzonej działalności, tj. grudzień 1996 r. i styczeń 1997 r. Wychodząc z tych założeń organy podatkowe określiły wysokość należnego podatku VAT za listopad 1996 i styczeń 1997 określiły na podstawie danych wynikających z ewidencji podatkowej uznając ją za prowadzoną prawidłowo. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wanda M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca opisując w sposób obszerny swoją bardzo trudną sytuację majątkową i rodzinną stwierdziła, iż organy podatkowe dokonały zupełnie dowolnej oceny materiału dowodowego, gdyż prowadzoną przez nią ewidencję podatkową za okres od kwietnia do października 1996 r. oceniły jako nierzetelną, zaś ewidencję dotyczącą okresu od listopada 1996 r. do stycznia 1997 r. jako prawidłową. W jej ocenie ewidencja podatkowa przez cały okres jej działalności gospodarczej od kwietnia 1996 r. do stycznia 1997 r. była prowadzona prawidłowo, a zatem zasadnie wykazała w deklaracji VAT-7 za miesiąc listopad nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc październik 1996 r. w kwocie 8.193 zł. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało uznać za nieuzasadnioną. Z okoliczności sprawy wynika, że istota zaistniałego między stronami sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w odniesieniu do działalności gospodarczej skarżącej w październiku 1996 r. powstała nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc, tj. listopad 1996 r. Urząd Skarbowy decyzją z dnia 9 lipca 1997 r. utrzymaną w mocy decyzją Izby Skarbowej z dnia 9 października 1997 r. ustalił, że w październiku 1996 r. nie wystąpiła nadwyżka podatku naliczonego nad należnym w związku z czym określił wysokość należnego zobowiązania z tytułu podatku VAT za ten miesiąc w kwocie 293 zł. Powyższe decyzje organów podatkowych zostały poddane sądowej kontroli legalności i Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 listopada 1999 r. I SA/Gd 1881/97, uznał, że przedmiotowe decyzje w części określającej wysokość zobowiązania z tytułu podatku VAT za październik 1996 r. są zgodne z prawem. Skoro zatem u skarżącej z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w październiku 1996 r. nie wystąpiła nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, to organy podatkowe prawidłowo i bez naruszenia prawa dokonując wyliczenia wysokości powstałego z mocy prawa zobowiązania z tytułu podatku VAT za listopad 1996 r. i miesiące następne nie uwzględniły wykazanej przez skarżącą nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 1996 r. Już tylko na marginesie rozstrzygnięcia należy wskazać, ż podatek VAT jest podatkiem rozliczanym w okresach miesięcznych, a zatem prawidłowość i rzetelność prowadzonej ewidencji podlega ocenie w odniesieniu do każdego z miesięcy prowadzonej działalności gospodarczej. Wbrew więc zarzutom skarżącej oceny organów podatkowych co do prawidłowości prowadzonej ewidencji w przedmiotowym okresie nie można uznać za ocenę dowolną z tego tylko powodu, że we wcześniejszym okresie ta ewidencja według organów podatkowych była prowadzona przez skarżącą nierzetelnie. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło