II SA/Wr 1051/98
WyrokWSA we Wrocławiu2000-01-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, która pełniła służbę w Milicji Obywatelskiej i brała udział w walkach z podziemiem niepodległościowym, jest zasadne, jeśli posiada ona samodzielny tytuł do kombatanctwa określony w ustawie, a organ nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, uznając je za wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził, że nie każde zatrudnienie w Milicji Obywatelskiej przesądza o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, jeśli osoba ta posiada samodzielny tytuł do kombatanctwa, np. wynikający z walki z UPA. Ponadto, organ nie poczynił dokładnych ustaleń faktycznych i nie zebrał pełnego materiału dowodowego, co narusza zasadę prawdy obiektywnej i przepisy KPA.Stan faktyczny
Stanisław J. zaskarżył decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawiającą go uprawnień kombatanckich. Skarżący wywodził swoje uprawnienia z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej. Organ uznał, że pozbawienie uprawnień jest zasadne z uwagi na zatrudnienie w Milicji Obywatelskiej i udział w walkach z podziemiem niepodległościowym. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stanisława J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 18 maja 1998 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję i ją poprzedzającą (...).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
(...) Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skargę należy uznać za zasadną, ponieważ zaskarżona decyzja i ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./.
Skarżący swoje uprawnienia wywodzi z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 6 czerwca 1946 r. do 31 grudnia 1947 r. Organ uznał, że skarżącego należy pozbawić uprawnień kombatanckich z uwagi na zatrudnienie w charakterze funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej i branie czynnego udziału w walkach z bandami reakcyjnego podziemia. Walka z polskim podziemiem niepodległościowym spowodowała weryfikację uprawnień.
Istotnie przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 wyżej cytowanej ustawy przewiduje możliwość pozbawienia uprawnień kombatanckich osoby m.in. które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyłyby w wojnie domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia uzyskały z tytułów określonych w ustawie. (...)
Wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i jej poprzedzającej bez rozważenia faktycznego charakteru tego zatrudnienia i przyznania uprawnień - nie każde zatrudnienie w milicji przesądza już o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Dał temu wyraz także organ powołując, że działalność kombatancka, to też walka z UPA w szeregach nie tylko Wojska Polskiego ale i w zmilitaryzowanych służbach państwowych. Oznacza to, że przepis tan nie pozbawia uprawnień takich osób o ile wykażą się samodzielnym tytułem do kombatanctwa określonych w ustawie m.in. w art. 1 ust. 2 pkt 6 tj. uczestniczenie w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. (...)
Podkreślić należy, że zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie, wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego a nie jest sprzeczne z prawem /art. 75 par. 1 Kpa/. Stosownie zaś do art. 77 par. 1 Kpa i art. 80 Kpa podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena całokształtu okoliczności materiału dowodowego. Zauważyć również należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w związku z przepisami ustawy administracyjnej ugruntowało się stanowisko, zgodnie z którym zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego skutkującym wadliwością decyzji. (...)
Organ nie poczynił dokładnych ustaleń w oparciu o cały istniejący choćby w aktach administracyjnych materiał sprawy. O ile pozostawały jakieś niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy należało choć przesłuchać skarżącego w charakterze strony /art. 86 Kpa/, a czego w sprawie też nie uczyniono. (...)
Mając na uwadze powyższe - Sąd uznał, że brak dokładnego ustalenie stanu faktycznego całego materiału narusza art. 77 Kpa. Uchybienie te jako istotne mają wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i dlatego na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ wydane decyzję przez organy podlegały uchybieniu.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 55 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło