II SA/Lu 1642/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Lucyny C. na postanowienie Wojewody L. z dnia 3 listopada 1998 r. (...) w przedmiocie nakazania dostarczenia dokumentów dotyczących budynku inwentarskiego z przybudówką - uchyla zaskarżone postanowienie; (...). Postanowieniem z dnia 11 września 1998 r. (...) wydanym z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w L. w oparciu o art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz art. 123 Kpa nakazano Lucynie C. przedłożenie w terminie do dnia 30 grudnia 1998 r. następujących dokumentów: - inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej budynku inwentarskiego z przybudówką usytuowanego na działce gruntu nr ewid. 1118 położonej w K., - inwentaryzacji ww.. budynku wraz z opinią o jego stanie technicznym i projektu ewentualnych przeróbek i zmian uzgodnionej z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wyjaśniono, że po przeprowadzeniu w dniu 29 lipca 1998 r. kontroli na przedmiotowej nieruchomości stwierdzono, iż budynek inwentarski - o konstrukcji murowanej z dachem jednospadowym w kierunku własnej posesji, został zlokalizowany przy granicy działki Stefana Z. Obiekt jest użytkowany i w trakcie prowadzonego postępowania jego właścicielka nie przedstawiła żadnych dokumentów świadczących o zrealizowaniu budynku w oparciu o pozwolenie na budowę. Po rozpatrzeniu zażalenia Lucyny C. na powyższe postanowienie Zastępca Dyrektora Wydziału Zagospodarowania Przestrzennego i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w L. działając z upoważnienia Wojewody - utrzymał je w mocy postanowieniem z dnia 3 listopada 1998 r. (...). W ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie przez Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nie zawiera uchybień formalno-prawnych. Zgodnie z przytoczonym w postanowieniu tego organu art. 56 ust. 1 /Prawa budowlanego z 1974 r./ terenowy organ administracji państwowej przy wykonywaniu zadań określonych ustaw, może żądać od właściciela obiektu budowlanego udostępnienia, dokumentów związanych z przekazaniem obiektu budowlanego do użytku oraz określić termin ich dostarczenia. Brak powyższych dokumentów świadczy o zrealizowaniu budynku niezgodnie z obowiązującymi przepisami i taki budynek nie może być dopuszczony do użytkowania bez sprawdzenia, czy nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Dlatego organ I instancji wdrożył postępowanie mające na celu zalegalizowanie stanu istniejącego i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Wprawdzie niektóre uwagi /zawarte w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji/ dotyczące zrealizowanego budynku, a odnoszące się bezpośrednio do sposobu wykonania ściany przeciwpożarowej, nie są prawidłowe /zgodnie z nadesłanymi dokumentami przedmiotowy budynek nie jest usytuowany bezpośrednio przy granicy działki, ale w odległości ok. 0,5 m od niej, wobec czego - według organu II instancji - nie jest wymagane egzekwowanie od właściciela budynku wykonania ściany z wystającą częścią ponad kalenicę dachu/, to jednak argumenty przedstawione w zażaleniu przez stronę skarżącą nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od wdrożonego postępowania. Wyrażono przy tym pogląd, że obowiązek posiadania dokumentów świadczących o zrealizowaniu budynku zgodnie z pozwoleniem na budowę spoczywa nie tylko na inwestorze, który wybudował budynek, ale także na osobie, która dany obiekt zakupiła. Lucyna C. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie stwierdzając, że jej zdaniem postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie powinno zostać umorzone. Wyjaśniła, że nie budowała spornego obiektu ale go zakupiła w 1967 r. Obiekt ten budowały nie żyjące już Anna M. i Maria B. w 1940 i 1955 r. na podstawie planu. Plan ten jednak zagubiły i nie przekazały go skarżącej przy sprzedaży nieruchomości. Strona zwracała się do Urzędu Miasta w K. o odszukanie planu, jednak ustnie odmówiono jej tego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy rozpatrujące sprawę nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przez co nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy naruszając w ten sposób dyspozycje art. 7, art. 75 par. 1 i art. 77 par. 1 Kpa. Ocena materiału dowodowego nie została dokonana z naruszeniem art. 80 Kpa - na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zaś uzasadnienie faktyczne postanowienia nie odpowiada wymogom art. 107 par. 3 Kpa, który to przepis ma zastosowanie do postanowień poprzez art. 126 Kpa. Jako podstawę prawną nakazania Lucynie C. przedłożenia odpowiednich dokumentów związanych ze spornym obiektem wskazano art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Drugi z tych przepisów mówi, że "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". Przesłanką zastosowania art. 56 ust. 1 nie obowiązującej już ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane jest więc przyjęcie, że budynek inwentarski Lucyny C. został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Do takich obiektów odnosi się bowiem art. 48 Prawa budowlanego. W postanowieniu organu I instancji mówi się zresztą wprost o budynku inwentarskim "samowolnie wybudowanym". Powyższe ustalenie nie znajduje jednak wystarczającego oparcia w zebranym materiale dowodowym. Nie można bowiem zgodzić się z przyjętym domniemaniem faktycznym, że skoro strona nie przedstawiła dowodu wzniesienia spornego obiektu na podstawie pozwolenia na budowę, to oznacza to, iż takiego pozwolenia w ogóle nie było. Obowiązkiem organów administracji wynikającym ze wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego było dołożenie należytej staranności dla wyjaśnienia tej istotnej w sprawie okoliczności, nie wyłączając przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. Warto w tym miejscu zauważyć, że w zażaleniu na postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego Lucyna C. oferowała zgłoszenie odpowiedniego świadka, z czego jednak organ II instancji nie skorzystał. Należy zaznaczyć, że poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, która według organów administracji, ma zastosowanie w niniejszej sprawie, nie zawierała odpowiednika art. 63 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakładającego na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów dotyczących jego budowy. Naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 tejże ustawy.