II SA/Gd 588/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Janusza G. oraz Alicji i Jerzego L. na decyzję wojewody G. z dnia 9 marca 1998 r. (...) w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargi. Decyzją z dnia 5 listopada 1997 r. (...) Prezydent Miasta St. G. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia ziemi z działki nr 377/5 przy ul. AK w St. G., powołując się na przepisy art. 105 par. 1 i art. 104 Kpa oraz porozumienie między Kierownikiem Urzędu Rejonowego w St. G. i Radą Miejską w St. G. stwierdzając, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Dorota P. zwróciła się o spowodowanie usunięcia nieprawidłowości na drodze przylegającej do jej nieruchomości, polegających na podwyższeniu drogi o około 70 cm., co powoduje zniszczenie ogrodzenia, uniemożliwia jego konserwację i wymianę oraz uniemożliwia korzystanie z drogi. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że istotnie Jerzy L. i Janusz G., użytkownicy wieczyści nieruchomości przylegających do działki nr 377/5 dokonali podwyższenia tej działki, przez rozplantowanie złożonej tam ziemi. Na zachodniej części działki urządzili ponadto plac dojazdowy, wykładając go kostką W czerwcu 1997 r. Janusz G. wykonał na granicy z działką 480 i 154/92 murek oporowy o długości ok. 10 m i szerokości 10-12 cm. Działka nr 377/5 stanowiła własność Gminy Miejskiej St. G. Zdaniem orzekającego w sprawie organu administracji, przez rozplantowanie ziemi, urządzenie placu dojazdowego i budowę ogrodzenia doszło do naruszenia praw Doroty P. oraz Gminy Miejskiej St. G. i z tego tytułu mogą oni wystąpić do sądu powszechnego o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń. Również budowa ogrodzenia między działką 377/5 i 154/92 nie wymagała pozwolenia na budowę i związany z nią spór powinien być rozstrzygnięty w drodze postępowania cywilnego. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Dorota P., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W odwołaniu zarzucono, że zaskarżona decyzja narusza treść art. 105 Kpa w związku z art. 10 Kpa przez bezpodstawne przyjęcie, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, a także art. 77 par. 1 w związku z art. 6 i art. 7 Kpa przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz art. 107 Kpa przez to, że nie zawiera prawidłowego uzasadnienia prawnego i faktycznego. Decyzją z dnia 9 marca 1998 r. (...) Wojewoda G. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że wykonane na działce nr 377/5 prace należy zaliczyć do robót budowlanych przy budowie drogi dojazdowej. Prawo budowlane wymaga by roboty budowlane rozpoczynać na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponieważ roboty na działce 377/5 prowadzone były bez takiego pozwolenia to organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw do umorzenia postępowania. Zdaniem organu odwoławczego samowola budowlana, której dopuszczono się na działce 377/5 powinna spotkać się z sankcją przymusowej rozbiórki wynikającą z art. 48 prawa budowlanego. Skargi na powyższą decyzję wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Janusz G. oraz Alicja i Jerzy L., żądając jej uchylenia. Uzasadniając swe skargi, skarżący wskazali, że ich zdaniem urządzenie dojścia, dojazdu i miejsc parkingowych na działce 377/5 powinno być potraktowane najwyżej jako obiekt małej architektury, na który pozwolenie na budowę nie jest wymagane. Skarżący stwierdzili także, że podniesienie działki 377/5 przez nawiezienie ziemi było koniecznością wobec zaakceptowanego przez Urząd Miasta w St. G. podniesienia posadowienia budynków, przy czym nastąpiło to bez zwiększenia uciążliwości dla działek sąsiednich. Skarżący Janusz G. zakwestionował również słuszność przyznania Dorocie P. uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym. Odpowiadając na skargi Wojewoda P. wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Skarżący kwestionowali w swych skargach zaliczenie robót wykonanych przez nich na działce 377/5 do kategorii robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę. Przepis art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/ stanowi, że budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury i wymienia wśród innych obiektów będących budowlami drogi oraz budowle ziemne. Art. 3 pkt 4 określa obiekty małej architektury jako niewielkie obiekty, w szczególności kultu religijnego jak kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej oraz użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowa jest ocena poczyniona przez organ II instancji, iż podwyższenie poziomu działki o kilkadziesiąt centymetrów oraz ułożenie tam kostki w celu urządzenia placu dojazdowego lub parkingowego należy do robót budowlanych wymagających zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego pozwolenia na budowę. W istocie jak wynika z dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego, między innymi z przesłuchania skarżących funkcja działki 377/5 polegała na umożliwieniu dojazdu do ich nieruchomości. Zatem podniesienie poziomu tej działki i utwardzenie jej powierzchni nie jest niczym innym jak budową drogi dojazdowej do posesji skarżących. Art. 29 Prawa budowlanego, zawierający wyliczenie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę nie wymienia wśród nich robót przy budowie jakichkolwiek dróg. Zatem obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych dotyczy inwestorów zamierzających budować wszelkie drogi, również dojazdowe, prowadzące do prywatnych posesji. Stwierdzić należy również, że obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę obciąża każdego inwestora, bez względu na to czy przysługuje mu prawo własności do gruntu. Zatem fakt nabycia przez skarżących własności działki nr 377/5 nie ma wpływu na ocenę ich obowiązków wynikających z przepisów ustawy Prawo budowlane. Wskazać należy na marginesie, niezależnie od stwierdzenia, że utwardzonej drogi dojazdowej nie sposób zaliczyć do obiektów małej architektury, że w myśl art. 30 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego budowa obiektu małej architektury wymaga zgłoszenia właściwemu organowi przed terminem rozpoczęcia robót. Skarżący nie wykazywali w toku postępowania aby dokonali takiego zgłoszenia, zaś art. 48 Prawa budowlanego przewiduje sankcję rozbiórki w stosunku do obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia na równi z obiektem budowlanym wzniesionym bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu braku uprawnienia do występowania w sprawie w charakterze strony przez Danutę P., to stwierdzić należy, że jako właścicielka nieruchomości przylegającej do działki nr 377/5 ma ona oczywisty interes prawny upoważniający ją do występowania w sprawie administracyjnej dotyczącej inwestycji prowadzonej na tej działce, oddziaływającej lub mogącej oddziaływać na sposób wykonywania przez nią jej prawa własności. W tym stanie sprawy, uznając że zaskarżona decyzja odpowiada prawu Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.