II SA/Łd 249/97

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu przy udziale na rozprawie sprawy ze skargi Danuty i Ryszarda J. na decyzję Wojewody P. z dnia 30 grudnia 1996 r. (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych - oddala skargę. Decyzją z dnia 15 lutego 1996 r. podjętą na podstawie art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/ i par. 126 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/ Kierownik Urzędu Rejonowego w B. nakazał Ryszardowi J. likwidację otworów wentylacyjnych w ścianie zewnętrznej budynku inwentarskiego usytuowanej przy granicy z działką Stanisławy O. oraz likwidację odpływu wód opadowych z budynków stojących przy granicy na działkę sąsiednią. W wyniku postępowania odwoławczego decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę P. decyzją z dnia 5 kwietnia 1996 r., którą Danuta i Ryszard małżonkowie J. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten w dniu 30 lipca 1996 r. postanowieniem wydanym w sprawie II SA/Łd 811/96 odrzucił powyższą skargę jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W dniu 29 października 1996 r. Danuta J. złożyła wniosek o uchylenie decyzji z dnia 15 lutego 1996 r. podnosząc, iż została ona wydana na podstawie "fałszywej mapki" dostarczonej przez sąsiadkę Stanisławę O. Twierdzi, iż podmiotowy budynek gospodarczy; był budowany około 40 lat temu, otwory wentylacyjne wykonano w nim około 25 lat temu, a granica między nieruchomościami, przebiega w odległości około 60 cm od budynku inwentarskiego. Zdaniem skarżącej to Stanisława O. - mimo podpisania ugody dotyczącej rozgraniczenia - naruszyła jej stan posiadania oraz zgłasza pretensje do otworów wentylacyjnych, co do których nie było wcześniej sporu. Decyzją z dnia 19 listopada 1996 r. podjętą na podstawie art. 155 w zw. z art. 154 par. 2 Kpa Kierownik Urzędu Rejonowego w B. po rozpoznaniu powyższego wniosku Danuty J. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 15 lutego 1996 r. Organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./ - par. 126 i par. 29, które nie wiążą nakładanych obowiązków z usytuowaniem budynku - w granicy, czy oddalonego od niej. Podniesiono ponadto, iż stawiany przez skarżącą zarzut dotyczący przebiegu granicy nie ma znaczenia dla wydanej decyzji, a jego rozstrzygnięcie podlega właściwości sądów powszechnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Danuta J. Kwestionuje w nim przyjęcie przez organ, iż postępowanie administracyjne zostało zakończone pod rządem obowiązującego prawa budowlanego, gdyż sporny budynek został postawiony zgodnie z przepisami ok. 40 lat temu w odległości ok. 60 cm od granicy. Dach budynku nie wystaje poza granice działki, a woda z niego spływa na działkę skarżącej, a nie sąsiadów. Modernizacja budynku miała miejsce około 10 lat temu i była zgodna z obowiązującymi wówczas przepisami i przy akceptacji sąsiadów O., z którymi podpisana była wtedy ugoda dotycząca rozgraniczenia. Zdaniem Danuty J., to ona - na skutek działań sąsiadów O. - ma naruszony swój stan posiadania, gdyż sąsiedzi ci naruszyli granicę stawiając swój budynek gospodarczy, którym ponadto zmienili kierunek odpływu wody z dachu budynku skarżącej. Decyzją z dnia 30 grudnia 1996 r. Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził między innymi, że ze względu na to, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 25 maja 1995 r., ale dotyczy obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/, to zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/. W ocenie Wojewody decyzja organu I instancji jest jednak słuszna, ponieważ zarówno w świetle ustawy z dnia 24 października 1974 r. - art. 40, jak i rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62/ - właściwy organ administracji państwowej miał obowiązek wydania właścicielowi, inwestorowi lub zarządcy decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami i taką to decyzję w dniu 15 lutego 1996 r. organ wydał. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, zasadnym było wydanie decyzji z dnia 19 listopada 1996 r. odmawiającej uchylenia decyzji z dnia 15 lutego 1996 r. Wojewoda dodatkowo podniósł, iż sprawa naruszenia granicy przez sąsiadów skarżącej może być rozpatrywana w postępowaniu cywilnoprawnym przed właściwym Sądem powszechnym. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Danuta i Ryszard J. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 8, art. 13 i art. 107 par. 1 Kpa. W uzasadnieniu podniesiono, iż organ odwoławczy nie wskazał w sposób jednoznaczny podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia, nie ustosunkował się do zarzutu skarżących, iż w ich ocenie wody opadowe nie spływają na działkę sąsiadów, gdyż budynek jest odsunięty 60 cm od granicy oraz, że nie rozważano możliwości ugodowego zakończenia sprawy. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wywodząc, jak w treści zaskarżonej decyzji. Po wniesieniu skargi do Sądu Danuta J. pismem z dnia 20 lutego 1997 r. zawiadomiła Urząd Rejonowy w B. o wykonaniu orynnowania przedmiotowego budynku gospodarczego i zamurowania w nim otworów wentylacyjnych. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie Danuta J. oświadczyła, iż sąsiedzi O. nie wyrażali nigdy zgody na odstąpienie od wykonania tych robót. W toku rozprawy ustalono ponadto, iż Edward i Stanisława O. - dotychczasowi sąsiedzi skarżących - przekazali aktem notarialnym z dnia 21 lipca 1998 r. (...) w drodze darowizny własności nieruchomości położonej we wsi Ł. o powierzchni 13 arów na rzecz Janusza i Katarzyny O. Zgłosili oni swój udział w sprawie na prawach strony i wnieśli o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do unormowania zawartego w art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich zgodności z prawem. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja bądź poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn, o których mowa w art. 22 ust. 2 lub 3 wskazanej wyżej ustawy o NSA. W sprawie istotna jest okoliczność, która jest niesporna, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 15 lutego 1996 r. (...) jest decyzją ostateczną i prawomocną. Pismem z dnia 29 października 1996 r. Danuta J. wystąpiła o jej uchylenie. Zgodnie z art. 155 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zawieszona przez organ administracji państwowej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest okoliczność, iż sąsiedzi skarżących Stanisława i Edward O. w toku postępowania przed organami administracyjnymi nie wyrazili zgody na uchylenie lub zmianę decyzji z dnia 15 lutego 1996 r., co dodatkowo Danuta J. potwierdziła w toku rozprawy sądowej w dniu 17 marca 2000 r. Zgoda stron na wzruszenie w całości lub w części decyzji, z której strona czerpie swe prawa, nie może być ani dorozumiana, ani domniemana. Tylko i wyłącznie zgoda udzielona wprost i wyraźnie, przez stosowne oświadczenie złożone organowi administracji państwowej, może stanowić jedną z przesłanek zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 Kpa /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 1991 r. - III ARN 32/90 - OSNCAP 1992 nr 6 poz. 112, wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r. - ONSA 1985 Nr 1 poz. 36/. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w B. nie miał podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku Danuty J. z dnia 29 października 1996 r. zmierzającego do uchylenia decyzji ostatecznej wydanej przez ten organ w dniu 15 lutego 1996 r. Dla oceny prawidłowości wydanej decyzji nie mają przy tym znaczenia okoliczności podnoszone przez skarżącą w odwołaniu, czy w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a odnoszące się do zastosowanych przez organ przepisów prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie istotne jest bowiem to, czy spełnione są przesłanki z art. 155 Kpa, a nie to, czy organ winien zastosować przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/, czy też ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ oraz odpowiednie przepisy wykonawcze do powyższych ustaw. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, iż brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia przedmiotowej skargi pomijając nawet okoliczność, iż Danuta i Ryszard J. po wniesieniu skargi do Sądu wykonali obowiązki nałożone decyzją z dnia 15 lutego 1996 r. Wyrok w niniejszej sprawie został wydany na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maj 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.