II SA/Łd 278/97

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Mieczysława M. na decyzję Wojewody K. z dnia 9 stycznia 1997 r. (...) w przedmiocie nakazania rozbiórki woliery dla gołębi - oddala skargę. Po rozpatrzeniu odwołania Mieczysława M., decyzją z dnia 9 stycznia 1997 r., (...), Wojewoda K. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 21 listopada 1996 roku, (...) w sprawie nakazania Mieczysławowi M. rozbiórki woliery dla gołębi wybudowanej w P., gmina B. W uzasadnieniu powołanej decyzji organu odwoławczego podano, że inwestor wykonał na dachu własnego budynku gospodarczego, wolierę dla gołębi, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ orzekający stwierdził, że wykonana nadbudowa stanowi obiekt budowlany, na wykonanie którego należy posiadać pozwolenie na budowę. Inwestor, jak wyjaśnił organ odwoławczy, wykazał, że budynek gospodarczy, na którym wykonano nadbudowę, został wzniesiony na podstawie pozwolenia z roku 1982, nie posiada natomiast projektu nadbudowy przedmiotowej woliery, jak również zgody sąsiada /woliera została usytuowana w granicy z działką sąsiednią/. Mieczysław M. zaskarżył wymienioną decyzję organu drugiej instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego i wniósł o pozwolenie na wyhodowanie gołębi do października 1997 roku, gdyż po tym terminie zobowiązał się do dobrowolnego rozebrania woliery. Skarżący zarzucił organom orzekającym w tej sprawie naruszenie prawa przez przyjęcie, że sporna woliera stanowi obiekt budowlany w rozumieniu obowiązujących przepisów Prawa budowlanego. Skarżący podniósł, że woliera nie posiada fundamentów, nie jest związana na trwałe z gruntem, a umiejscowiona jest na dachu budynku gospodarczego, na którego wzniesienie skarżący posiadał pozwolenie. Skarżący wyjaśnił, że sporna woliera dla gołębi została wykonana z lekkiej konstrukcji stalowej, to jest słupków o wysokości 275-290 cm z dwóch ceowników o wysokości 35 mm, w przekroju zamkniętym, przymocowanych do dachu budynku gospodarczego za pomocą kołków i śrub rozporowych. Skarżący podał także, iż woliera została postawiona jako tymczasowa na okres rozpłodowy gołębi, do końca października 1997 roku, a po tym okresie zostanie rozebrana. Ponadto skarżący wskazał, że woliera jest codziennie czyszczona, a wszystkie nieczystości są usuwane codziennie z posadzki. Skarżący zwrócił się także do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi. Ten wniosek został przez Sąd uwzględniony postanowieniem z dnia 8 maja 1997 roku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ orzekający wskazał, że sporna woliera dla gołębi posiadająca wymiary: 5,70 m x 3,0 m x 3,0 m i konstrukcję stalową, przymocowaną do dachu budynku gospodarczego, obudowana siatką drucianą i zadaszona płytami z blachy falistej, stanowi razem z budynkiem gospodarczym bezspornie obiekt budowlany. Organ drugiej instancji wskazał też, że w tej sprawie należało uwzględnić ochronę interesów osób trzecich, w związku z koniecznością zapewnienia ochrony środowiska. Podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 15 marca 2000 r., skarżący wyjaśnił, że woliera nie została rozebrana. Skarżący wyjaśnił też, że sam wykonał sporną wolierę, gdyż z zawodu jest ślusarzem, a woliera ta jest usytuowana w odległości około 0,5 metra od budynków n działce sąsiedniej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę z zakresu prawa materialnego zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, stanowi przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W świetle art. 48 Prawa budowlanego, warunkiem zastosowania przez właściwy organ administracji publicznej instytucji przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego /lub jego części/, jest stwierdzenie braku wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia budowy lub nieuwzględnienie sprzeciwu organu administracyjnego. W tym stanie prawnym, w sprawie niniejszej należało ustalić, czy wzniesienie spornej woliery dla gołębi, wymagało uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi administracji publicznej. Po myśli art. 3 pkt 1 powołanej ustawy - Prawo budowlane /w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji/, obiektem budowlanym, w rozumieniu tej ustawy, jest: 1/ budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi /lit. "a"/, 2/ budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami /lit. "b"/ oraz 3/ obiekt małej architektury /lit. "c"/. Z kolei, "tymczasowym obiektem budowlanym", w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane, jest /w świetle art. 3 pkt 5 tej ustawy/, obiekt budowlany, przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki. Budową, w rozumieniu Prawa budowlanego, jest natomiast nie tylko wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, ale także nadbudowa i rozbudowa danego obiektu budowlanego /pkt 6/, przy czym przez roboty budowlane, należy rozumieć budowę, jak również prace polegające na montażu obiektu budowlanego /pkt 7/. Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z wyjątkiem robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę lub wymagających zgłoszenia właściwemu organowi /art. 28 ust. 1 w związku z art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego/. Nawet wówczas, gdy budowa oraz wykonywanie robót budowlanych, wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi, właściwy organ administrujący może nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na ich wykonanie, jeżeli realizacja określonego obiektu lub robót budowlanych, może spowodować /m.in./ zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska lub warunków zdrowotno-sanitarnych bądź "wprowadzenie, utrwalenie" lub zwiększenie ograniczeń, a także uciążliwości dla terenów sąsiednich, jak to stanowi art. 30 ust. 3 powołanej wcześniej ustawy - Prawo budowlane. W stanie prawnym przedstawionym wyżej, bez względu na to, czy realizację spornej woliery /jako obszernego pomieszczenia dla gołębi/, uzna się za nadbudowę budynku gospodarczego skarżącego, jak przyjęły organy orzekające pierwszej i drugiej instancji w sprawie niniejszej, czy też zaliczy się do tymczasowych obiektów budowlanych, nie związanych trwale z gruntem i przeznaczonych do rozbiórki, co podniesiono w skardze skierowanej do Sądu administracyjnego, należało przyjąć, że wzniesienie tej woliery jest robotą budowlaną dla której wykonania konieczne jest uzyskanie, pozwolenia budowlanego. W niniejszej sprawie trzeba dodatkowo wyjaśnić, że za przyjęciem takiego stanowiska przemawia nie tylko konstrukcja, rozmiary i materiały z jakich zbudowano przedmiotową wolierę; ale także jej usytuowanie. Nie bez znaczenia w tej sprawie jest bowiem i to, że przedmiotowa woliera została wzniesiona w granicy z działką sąsiednią. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz pkt 9 ustawy - Prawo budowlane, obiekt budowlany należy projektować, budować i utrzymywać zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający nie tylko bezpieczeństwo osób i mienia oraz ochronę środowiska, ale i ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, a tego rodzaju ocena nie została dokonana w tym wypadku. W niniejszej sprawie niesporna jest okoliczność, że skarżący Mieczysław M. wykonał przedmiotową wolierę dla gołębi bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę, czyli dopuścił się samowoli budowlanej, naruszającej przepis art. 28 cyt. ustawy - Prawo budowlane. Z tych względów, zgodnie z kategorycznym brzmieniem przepisu art. 48 Prawa budowlanego, jest to wystarczająca podstawa do wydania decyzji nakazującej skarżącemu rozbiórkę samowolnie wzniesionej woliery dla gołębi. Oznacza to, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, prawa obowiązującego nie naruszają, wbrew zarzutom skargi. Zgodnie zaś z art. 16 par. 2 Kpa oraz art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, do zakresu właściwości Sądu administracyjnego należy ocena zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W tej sytuacji pozostałe zarzuty skargi nie mogły wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W tym stanie na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej już wcześniej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzeczono jak w sentencji wyroku.