II SA/Gd 433/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Mariana T. na postanowienie Wojewody B. z dnia 2 lutego 1998 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego - stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia; (...). Prezydent Miasta B., powołując się m.in. na przepisy art. 219 Kpa i art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388 ze zm./, postanowieniem z 18 grudnia 1997 r. odmówił Wydziałowi Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji Urzędu Miasta w B. wydania zaświadczenia, że lokal mieszkalny nr 9b, znajdujący się w budynku wielomieszkaniowym przy ul. G. 10 w B., dla którego prowadzona jest księga wieczysta (...), składający się z dwu pokoi, przedpokoju, kuchni, łazienki i wspólnie użytkowanego korytarza wraz z przyłączonym pokojem o pow. 22,19 m2, stanowi samodzielny lokal mieszkalny. Wojewoda bydgoski zaskarżonym postanowieniem, po rozpoznaniu zażalenia Mariana T., współwłaściciela na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej opisanego wyżej lokalu, a także drugiego przyległego lokalu nr 10A, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewoda podzielił przesłanki odmowy, które sprowadzały się do poglądu, że skoro w wyniku przeróbek lokali nr 9B i 10A tworzą one wraz z przedmiotowym pokojem jeden samodzielny lokal, to pokój ten nie może stanowić samodzielnego lokalu z tą częścią, jaka wcześniej stanowiła lokal nr 9B. W skardze do sądu administracyjnego Marian T. zakwestionował taką ocenę i wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi szczegółowo wykazywał samodzielność lokali nr 9B i nr 10A. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, korzystając z uprawnienia, jakie daje mu art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia. Lakoniczność przepisów działu VII kodeksu postępowania administracyjnego regulujących wydawanie zaświadczeń i braku wśród nich przepisów odsyłających, choćby odpowiednio, do przepisów działów wcześniejszych kodeksu wywołuje spory doktrynalne i rozbieżności w orzecznictwie co do procedury rządzącej wydawaniem zaświadczeń. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela poglądy, jakie legły u podstaw postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1997 r. III RN 9/97 /OSNAPU 1997 nr 20 poz. 395/. Sąd Najwyższy rozstrzygnął wówczas kwestię dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wydania zaświadczenia. Trafność poglądu, że w ramach przepisu art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o NSA mieści się także skarga na takie postanowienie, jest oczywista. Ale przenosząc rozumowanie Sądu Najwyższego na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba dalej, iż organ odwoławczy rozpoznający zażalenie na postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia, bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się, stosuje odpowiednio, poprzez art. 144 Kpa, przepisy rozdziału 10 z działu II kodeksu. Jest to uzasadnione również względami celowościowymi. Nie do pomyślenia bowiem jest, aby postępowanie zażaleniowe w sprawach o wydawanie zaświadczeń pozbawione było ustawowych reguł i pozostawione było dowolności. Po takiej konstatacji z kolei stwierdzić trzeba, że z treści art. 219 Kpa płynie wniosek, iż zażalenie w trybie tego przepisu może wnieść tylko osoba, która wniosła żądanie o wydanie zaświadczenia. Inna osoba zainteresowana w jakikolwiek sposób wydaniem zaświadczenia nie może szukać ochrony w art. 219 Kpa. Jeśli legitymowana jest do uzyskania zaświadczenia, swój interes może zaspokoić składając własny wniosek o jego wydanie /art. 217 par. 1 Kpa/. Powyższe rozważania muszą prowadzić do wniosku, iż merytoryczne rozpoznanie zażalenia było niedopuszczalne i nastąpiło z rażącym naruszeniem nie tylko art. 138 par. 1 pkt 3 Kpa w zw. z art. 144 Kpa ale i rażącym naruszeniem interesów skarżącego. Pozbawiało go bowiem praktycznie możliwości złożenia własnego wniosku o wydanie zaświadczenia. W tym stwierdzeniu mieści się jednocześnie pouczenie dla skarżącego. Zresztą w świetle złożonej przez skarżącego ugody sądowej z 10 stycznia 2000 r., dokumentującej zmianę stosunków własnościowych co do jednego z mieszkań, w sprawie powstały nowe okoliczności. Będą one musiały być uwzględnione przez organ właściwy przy wydawaniu zaświadczenia na żądanie Mariana T. Z przytoczonych wcześniej względów zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o NSA w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa oraz zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy orzeczono jak w sentencji wyroku. Na marginesie można jeszcze tylko dodać, iż kwestia oceny postanowienia Prezydenta Miasta B., a tym samym i praktyki wydawania zaświadczeń w trybie art. 217-220 Kpa przez komórki organizacyjne pomocniczych urzędów organów administracji państwowej, wymykała się spod kontroli sądowej. Do takiej kontroli nie dawał podstaw art. 29 ustawy o NSA. Raz dlatego, że "granice danej sprawy" zakreśla także legitymacja podmiotu wnoszącego skargę do zaskarżania aktów w postępowaniu administracyjnym. Po drugie zaś wykazane uprawnienie skarżącego do złożenia własnego wniosku o wydanie spornego zaświadczenia wyklucza spełnienie warunku z końcowej części cytowanego art. 29.